Melatonin Takviyeleri ve Çocuklar: Uyku Problemlerine Çözüm mü, Yoksa Bilinmeyen Tehlikeler mi?
Riskleri bilmeden melatonin veren ebeveynlerin sayısı artıyor
Yeni bir araştırmaya göre, melatoninin güvenliğini ve etkinliğini destekleyen kanıtların eksikliğine rağmen, ABD’deki bazı ebeveynler okul öncesi çocuklarına düzenli olarak melatonin takviyesi veriyor.
Ebeveynlerle yapılan anket, okul çağındaki her beş çocuk ve gençten birinin uykuya dalmalarına yardımcı olması için melatonin takviyesi kullandığını ortaya koydu.
Boulder’daki Colorado Üniversitesi’nde uyku ve gelişim bilimcisi olan Lauren Hartstein şunları söylüyor: ‘Melatonin doğal bir uyku yardımcısıdır.
Ancak melatoninin uzun vadede çocuklar için güvenli olduğundan emin olmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var’.
Bu yılın başlarında Hartstein ve meslektaşları ABD’de 1-13 yaş arası 993 çocuğun ebeveynlerine çocuklarının son 30 gün içinde melatonin kullanımını sordu. Sonuçlar, 19 yaş ve altındaki çocuklar için 2017-2018 verilerinden önemli ölçüde farklıydı.
1-4 yaş arası çocukların %5,6’sı son bir ay içinde melatonin takviyesi almış, 5-9 yaş arası çocukların %18,5’ine yükselmiş ve 10-13 yaş arası çocukların %19,4’ü uyku hapı kullanmıştır.
5 yaş ve altı çocuklar 2 mg’a kadar uyku hapı kullanırken, 10-13 yaş arası çocuklar 10 mg’a kadar uyku hapı kullanmıştır. Melatonin kullanım süresi genellikle 12 ay veya daha uzundu.
Hartstein, “Ebeveynler melatonini nispeten genç yaşta ve uzun bir süre boyunca vermeye başlıyor” diyor.
Dünyanın pek çok yerinde melatonin kontrollü bir maddedir ve elde edilmesi için reçete gerekir, ancak ABD’de FDA tarafından çok daha az düzenlemeye tabi olan ve reçete gerektirmeyen bir besin takviyesi olarak kabul edilmektedir’.
Beynin derinliklerinde yer alan epifiz bezi günün sonunda melatonin salgılar. Bu hormon, vücuda rahatlama ve uyku zamanının geldiğini bildirerek sirkadiyen ritimleri düzenli tutmaya yardımcı olur.
Uykuya dalmakta zorluk çeken kişiler, dinlendirici bir uykuya ulaşmalarına yardımcı olmak için melatonin takviyesi alabilirler. Şu anda melatonin 0,5 ila 1 miligramlık (mg) dozlarda 1-3 aylık kısa süreler için güvenle kullanılabilmektedir, ancak uzun vadeli etkileri bilinmemektedir.
Zehir kontrol merkezlerine bildirilen pediatrik melatonin alımı vakalarının sayısı 2012 ve 2021 yılları arasında, çoğunlukla beş yaşın altındaki çocuklarda olmak üzere %530 artmıştır.
ABD’de satılan 25 melatonin sakızı üzerinde yakın zamanda yapılan bir çalışmada, 22 melatonin içeriğinin yanlış bildirildiği ve bunlardan birinin etikette listelenen dozun üç katından fazlasını içerdiği tespit edilmiştir.
Hartstein, “Bu takviyeleri çocuklara verirken, ebeveynler onlara tam olarak ne verdiklerini bilemeyebilirler” diyor.
Melatonin takviyelerinin otistik hastalarda uykuyu potansiyel olarak iyileştirdiği gösterilmiştir, ancak çalışmalar otistik hastalarda melatonin fizyolojisi ve sirkadiyen ritimlerinde anormallikler olduğunu ortaya koymuştur.
Araştırmacılar, genel popülasyondaki çocuklar tarafından yüksek oranda melatonin kullanımının, uygun teşhis ve tedavi gerektiren daha ciddi bir uyku bozukluğuna işaret edebileceğinden endişe duymaktadır.
Eğer bu kadar çok çocuk melatonin kullanıyorsa, bu, ele alınması gereken bir dizi altta yatan uyku bozukluğu olduğunu düşündürmektedir. Semptomları ele almak, nedenleri mutlaka ele almaz.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Melatonin Takviyeleri ve Çocuklar: Uyku Problemlerine Çözüm mü, Yoksa Bilinmeyen Tehlikeler mi?
Çocukluk Stresi, Başa Alınan Darbeden Daha Fazla Beyindeki Genleri Bozuyor