Maya Uygarlığı İnsanları Atalarının Dişlerini Ölen Akrabalarının Yanına Gömüyordu
Antik Maya uygarlığı, atalarıyla bağlantıyı sürdürmek için ölen akrabalarının kalıntılarını uzun mesafeler boyunca taşımış olabilir. Uluslararası bir araştırma ekibi, yüzlerce kemik ve diş örneğinin DNA’sını analiz ederek aynı bireylere ait kalıntıların birden fazla mezarda bulunduğunu keşfetti. Bu bulgular, cenaze törenlerinin Maya gücü ve inançlarıyla nasıl bağlantılı olduğunu anlamamıza yardımcı oluyor.
Antik Mayalar için ölüm, sevdiklerinden kesin bir ayrılık anlamına gelmiyordu. Ölen atalarının cennete yükselip tanrılaştığına ve yaşayanların onlarla iletişim kurabileceğine inanıyorlardı. bioRxiv’de ön baskı olarak yayınlanan yeni bir çalışma, bu fikrin kelimenin tam anlamıyla gerçekleşebileceğini gösteriyor: Tek bir kişinin kalıntıları bazen birbirinden çok uzakta bulunan birkaç mezarda son buluyordu.
Binlerce kilometre uzaktan toplanan dişler mi?
Uluslararası bir ekip, antik Maya mezarlarından ve mağaralarından alınan 430 kemik ve diş örneğini inceledi. Özellikle ilgi çekici olan, MS 250 ile 400 yılları arasında ölen soylu bir kadının mezarıydı. Kadının pelvisi ve üst omurgasının etrafında 226 insan dişi bulundu. Genetik analiz, bu dişlerin en az 39 farklı bireye ait olduğunu ortaya çıkardı; bunlar, kadının 26 kilometreden daha uzaktaki diğer yerlerde gömülmüş uzak atalarıydı.
Araştırmacılar ayrıca aynı kişilere ait kalıntıları birbirinden oldukça uzak birkaç mezar alanında da keşfettiler. Genetik verileri kullanarak, her biri dört ila sekiz nesli kapsayan üç aile soyunu yeniden oluşturmayı başardılar.
Mağaralar, atalara giden bir yol
Mayalar için mağaralar özel bir öneme sahipti: atalarının dünyasıyla bağlantı kurabilecekleri yerler olarak görülüyorlardı. Bu tür yerlerdeki definler, ahiret inançlarıyla ilişkili karmaşık ritüellerin bir parçası olabiliyordu. Dahası, ölülerle olan bu bağlantının siyasi bir önemi de vardı: yönetici aileler, ilahi kabul ettikleri atalarından gelen soylarıyla statülerini teyit ediyorlardı.
Kadının mezarında ayrıca alışılmadık bir düzenleme de vardı. Başı çıkarılmış ve yerine basit bir kap, değerli mezar eşyaları ve çok sayıda diş yerleştirilmişti. Yazarlara göre, tüm bu düzenleme, yeraltı dünyasıyla ilgili bir Maya mitinden bir sahneyi tasvir etmiş olabilir.
Gücün sembolü olarak kalıyor.
Genetik veriler, bilim insanlarının yalnızca kemik dizilimiyle güvenilir bir şekilde belirlenemeyen şeyleri görmelerini sağladı. Araştırmacılar, soylu ailelerin kalıntılarının kasıtlı olarak aile mezarları ve ritüel mağaraları arasında dağıtıldığını ve böylece yaşayanlar, ataları ve kutsal alanlar arasındaki bağın güçlendirildiğini öne sürüyor.
Mayalar için atalarını hatırlamak muhtemelen sadece bir aile meselesi değil, aynı zamanda toplumsal düzeni ve iktidarın meşruiyetini korumanın bir yoluydu.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Maya Uygarlığı İnsanları Atalarının Dişlerini Ölen Akrabalarının Yanına Gömüyordu