Mars’taki Formaldehit Ölüleri Korumak Yerine Yaşamı Başlatmış Olabilir
Henüz bunun gerçekleştiğine dair bir kanıt yok, ancak Kızıl Gezegen’deki yaşam bileşenleri için makul bir yol önerildi.
Mars’ın ıslak olduğu günlerde yaşam için gerekli moleküllerin nasıl oluşmuş olabileceğine dair bir taslak hazırlanmıştır. Bunun gerçekleşip gerçekleşmediğini ya da herhangi birinin hayatta kalıp kalmadığı bir yana, yaşama yol açıp açmadığını bile bilmiyoruz. Yine de bu çalışma, yaşayan bir komşu ihtimalinden vazgeçmeyi düşünen herkesin umudunu biraz daha koruması gerektiğini gösteriyor.
Sıvı suyun varlığı, yaşamın var olması için en önemli koşul olarak kabul edilir ve Mars’ın en az 200 milyon yıl boyunca buna sahip olduğunu biliyoruz. RNA ya da benzeri bir şeyin yapı taşları olarak kullanılabilecek organik bileşikler de gereklidir. Bunlardan bazıları Mars’a Dünya’dan daha sık çarpan meteoritlerde bulunmuştur, ancak şu anda bu kaynağın ihtiyaç duyulan her şeyi sağlayıp sağlayamayacağını ve sağlamadıysa Mars’ın kendisinin bunları sağlayıp sağlayamayacağını bilmiyoruz.
Tohoku Üniversitesi’nden Shungo Koyama ve meslektaşlarının formaldehitin (Formaldehit; havada hızla parçalanabilen ve suda kolayca çözünebilen renksiz ve güçlü kokulu bir gazdır. Genellikle, adli tıp ve tıbbi laboratuarlarda endüstriyel dezenfektan olarak; bazı yiyecekler, ilaçlar ve kozmetik ürünlerinde koruyucu olarak kullanılır.) rolü üzerine yaptıkları yeni çalışma bu noktada devreye giriyor. En çok ölü numuneleri korumak için kullanılan kimyasal olarak bilinen H2CO molekülü, öncü molekül olarak o kadar önemli ki yılda milyonlarca ton üretiyoruz. Bu çalışmaya göre, formaldehit birkaç ara aşamadan sonra karbondioksit ve su buharından oluşmuş olmalıdır.
Formaldehit hem suda çözünür hem de reaktiftir. Mars okyanusu tarafından emildikten sonra, okyanus varken, molekül amonyak ve diğer basit moleküllerle tepkimeye girerek amino asitleri, şekerleri ve “biyolojik açıdan önemli” olduğu düşünülen diğer molekülleri oluşturmuş olabilir. Bunlara RNA oluşumu için gerekli olan riboz da dahildir.
Formaldehitin su altında daha karmaşık moleküllere dönüşme kapasitesi, özellikle de formoz reaksiyonu yoluyla zaten bilinmektedir. Bu çalışmada yeni olan şey, yararlı miktarlarda bulunma olasılığıdır.
Koyama ve ortak yazarlar, o dönemde Mars atmosferinin karbondioksit, hidrojen ve karbon monoksit açısından zengin olduğunu öne sürüyor. Atmosferik hidrojenin varlığı, Mars’ın güneş ışığı miktarına göre ne kadar sıcak olduğundan çıkarılırken, CO ve CO2’nin kalıntıları hala görülebilen volkanlardan geldiği tahmin ediliyor. Güneş ışığının etkilerine izin veren ekip, bu tür bir atmosferin formaldehit üretimine yol açacağını ve daha sonra okyanus da dahil olmak üzere dışarı yağacağını tahmin ediyor.
Okyanuslar buharlaşmaya maruz kalır ve bu buharlaşma kar olarak düşerdi. Bu da geride kalan sudaki diğer molekülleri yoğunlaştırarak biyolojik açıdan önemli kimyasalların birbirini bulmasını kolaylaştırırdı.
Koyama yaptığı açıklamada, “Araştırmamız, antik Mars’ta meydana gelmiş olabilecek kimyasal süreçler hakkında önemli bilgiler sunarak, gezegende geçmişte yaşam olasılığına dair değerli ipuçları veriyor” dedi. Ne kadar formaldehit oluşacağı atmosferdeki gazların oranına bağlıdır, ancak zaman zaman önemli miktarda olması muhtemeldir.
Teori iyi güzel de, asıl önemli olan bunun gerçekleşip gerçekleşmediğini bulmak. Ekip, Mars’a inen araçlardan ve gezginlerden elde edilen onlarca yıllık verilerle, hayatta kalan organik moleküllerdeki karbonun izotopik oranlarını araştırmayı planlıyor. Bunlar, moleküllerin atmosferik olmayan alternatifler yerine bu yolla oluşma olasılığını gösterebilir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Mars’taki Formaldehit Ölüleri Korumak Yerine Yaşamı Başlatmış Olabilir
Bazı Akıllı Uygarlıklar Kendi Dünyalarında Kapana Kısılmış Olabilirler
Bazı Akıllı Uygarlıklar Kendi Dünyalarında Kapana Kısılmış Olabilirler