Mars için hava durumu: ‘Bulutlu, gece ise kar fırtınalı’
Pazartesi günü yayınlanan bir araştırmaya göre Mars, yalnızca gece meydana gelen gürültülü kar fırtınalarıyla boğuşuyor. Bu da Kırmızı Gezegen hava durumu anlayışımızı değiştiriyor.
Şimdiye kadar, ingin Mars bulutlarından düşen karın şiddetli fırtınalardan yoksun bir ortamda yavaş ve seyrek bir şekilde yere düştüğü düşünülüyordu.
Doğa Bilimleri Dergisi’nde yayımlanan yeni bulgular, bir fırtınayla dönen buzlu su taneciklerinin nazikçe ve yavaşça indiği düşüncesinin aksine, dakikalar içerisinde yere çarptığını ileri sürüyor. Baş araştırmacı, AFP’ye verdiği demeçte: ‘’Durum böyle ancak dünyadan gelen sömürgecilerin kar ayakkabısı derdi ile uğraşmalarına gerek yok.’’ dedi.
Paris, Pierre Curie Üniversitesi’nden gezegen atmosferi dinamikleri konusunda uzman olan Aymeric Spiga: ‘’Bu, kardan adam ya da kayak yapabileceğiniz türden bir kar değil. Yani, Mars’ın yüzeyinde duran kalın bir kar tabakası göremezsiniz bu daha çok büyük bir don tabakası gibi.’’
Mars’ın atmosferi, bulut ve rüzgarlar daha dahil havayı destekleyecek kadar ince olmasına rağmen dünyadan 100 kat daha kalındır fakat çok az nem vardır. Nitekim, Kırmızı Gezegen de aslında yüzeyinde hiç su bulunmayan çok soğuk bir çöldür. Ancak Mars’ın kutup bölgelerinde, su buzu bir toz tabakası altında gizlenir. Bu, 2008 yılında gezegenin yüzeyini kazıyan NASA’nın uzay aracı tarafından tespit edildi.
Sabit robot laboratuarı, aynı zamanda yerel hava durumunu da analiz etti ve su buzu bulutlarının altında yağış belirtilerine rastladı. Bir çift yörüngeli uydu sayesinde özellikle kuzey kutup bölgesindeki gece hava koşullarıyla ilgili ipuçları bulundu. Her iki inceleme de bilim insanları tam anlamıyla şaşkına uğrattı.
Spiga ve meslektaşları, daha derinden bir inceleme amacıyla Mars’ın hava durumunu simule etmek için daha ince taneli verilere dayanan yeni bir atmosferik model tasarladılar. Ve, soğuk Mars gecelerinde su buzu bulutlarının soğumasının, bulutlarda dengesiz koşullara neden olabileceği sonucuna vardılar. Spiga: ‘’Bulutların altındaki kar yağışının çok şiddetli düşen rüzgarlar ile taşındığını gösterdik.’’dedi. Spiga, bu Mars kar fırtınalarını Dünya’daki küçük ve yerel bir hava olayı olan mikro-patlama (kar veya yağmuru taşıyan soğuk ve yoğun havanın bir buluttan hızla yere düşmesi) ile karşılaştırdı. Spiga, simulasyonların uydu ve uzay aracı gözlemleriyle daha iyi uyum sağladığını da sözlerine ekledi.
Mars’ın atmosferinin yüzde 2’si argon ve nitrojen, eser miktarda oksijen, azot oksit, neon ve kripton olmak üzere yüzde 95’lik kısmı karbon dioksitten oluşur. (Aynı zamanda donmuş kuru buz halindedir.) Mars, uğultulu bir atmosfer ve 63 derecelik (-76 Fahrenayt) sıcaklık ortalamasıyla güneşten çok uzakta bulunuyor. Buna kıyasla Dünya, 16 derece (61 F) ile ılık bir havaya sahip.
Kaynak: https://phys.org/news/2017-08-mars-weather-cloudy-chance-nighttime.html
Çeviri:Özge SERTBAŞ