Yeni bir araştırma, Rosette Bulutsusu orta boşluğunun büyüklüğü ile yaşı arasındaki uyumsuzluk için bir açıklama sunuyor. Güle benzeyen büyüleyici yıldızlararası bulutun kalbindeki bir delik, uzun yıllardır gökbilimcileri şaşkına çevirmiştir.
Leeds Üniversitesi liderliğindeki yeni araştırmalar, Rosette Bulutsusu’nun orta boşluğunun ve orta yıldızlarının boyut ve yaşı arasındaki tutarsızlık için bir açıklama getiriyor.
Rosette Bulutsusu ,Dünya’dan yaklaşık 5.000 ışıkyılı uzaklıkta Samanyolu Galaksisi’nde gül benzeri şekli ve ortasında belirgin bir deliğe sahip olmasıyla tanınır. Nebula; toz, hidrojen, helyum ve diğer iyonize edilmiş gazlardan ve kalbindeki bir kümede bulunan çeşitli masif yıldızlardan oluşan yıldızlararası bir buluttur.
Yıldız rüzgarları ve bu muazzam yıldızlardan gelen iyonlaştırıcı radyasyon, dev moleküler bulutun şeklini etkiler. Ancak, Rosette Bulutsusu’nun merkezinde gözlemlenen boşluğun boyutu ve yaşı, orta yıldızlarının yaşına kıyasla çok küçüktür.
Leeds’deki ve Keele Üniversitesi’ndeki gökbilimcilerin bilgisayar simülasyonları sayesinde Nebula’nın oluşumunun, bazı fotoğrafların ortaya koyabileceği gibi, küresel veya kalın bir disk benzeri şekilden ziyade, ince tabaka benzeri moleküler bulutta olacağı bulundu.Bulutun bir ince disk benzeri yapısının yıldız rüzgarlarını bulutun merkezinden uzaklaştırması, orta boşluğun nispeten küçük boyutunu açıklar.
Fizik ve Astronomi Okulu’ndan baş araştırmacı yazar Dr. ChristopherWareing: “Rosette Bulutsusu’nun merkez kümesini oluşturan devasa yıldızlar birkaç milyonlarca yaşında ve yaşam döngülerini yarılamışlar.”dedi. Yıldızların rüzgârlarının aktığı süre zarfında, on kat daha büyük bir orta boşluğun olmasını beklerdiniz. Aynı düşük yoğunluklu ilk atom bulutundan yaratılan, kıvrımlı bir küre, kalın filamentli bir disk ve ince bir disk de dahil olmak üzere çeşitli moleküler bulut modellerinde yıldız rüzgarı geri dönüşünü ve bulutsusu oluşumunu simüle ettik.
“Orta yıldızlara ve rüzgâr kuvvetlerine uyumlu bir yaşta Nebula’nın görünümünü, boşluk boyutunu, şeklini ve manyetik alan hizalamasını yeniden üreten ince diskti.
“Gözlemsel verilerle paralel olarak fiziksel görünümü tam olarak doğru bir şekilde üreten bir modele sahip olmak, bunu yapmaya başlamadan önce oldukça olağanüstüydü.
Ayrıca, devam eden Gaia anketinden modellerimize veri uygulamak için şanslıydık, çünkü Rosette Bulutsusu’ndaki parlak yıldızların bir kısmı anketin bir parçasıydı.
Bu verileri modellerimize uygulayarak, bireysel yıldızların Rosette Bulutsusu’nda oynadığı roller hakkında yeni bir anlayış kazandık. Sonra, Galaksimizde bulunan birçok benzer nesneye bakacağız ve şekillerini de anlamaya çalışıp çalışamayacağımıza bakacağız. ”
Royal Astronomical Society’nin Aylık Bildirimleri’nde bugün yayımlanan simülasyonlar, Leeds’deki Advanced Research Computing merkezini kullanarak gerçekleştirildi. Dokuz simülasyon, yaklaşık yarım milyon CPU saati gerektiriyordu – standart bir masaüstü bilgisayarda 57 yıla eşdeğer.
Advanced Research Computing ekibinin bir üyesi olan Martin Callaghan şunları söyledi: “Rosette Nebula simülasyonlarının standart bir masaüstü bilgisayarda tamamlanmasının elli yıldan fazla sürecek olması, güçlü süper hesaplama araştırma araçları sağlamamızın ana nedenlerinden biridir. Bu araçlar, Rosette Bulutsusu’nun simülasyonlarının birkaç hafta içinde yapılmasını sağladı. “dedi.
Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2018/02/180213084402.htm
Çeviri: Simge Kara