Kuzey Kutbu’ndaki Karda Güneş Kreminden Kaynaklanan Kirlilik Bulundu
Bu bölgede ve çevresinde neredeyse hiç kimse güneş kremi kullanmıyor. Ancak Kuzey Kutbu karının bile artık mükemmel bir saflığa sahip olamayacağı ortaya çıktı. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, içinde güneş kremindeki kimyasallar da dahil olmak üzere “yeni” kirleticiler buldu.
Science of The Total Environment dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, İtalyan bilim insanları Kuzey Kutbu karında kişisel bakım ürünlerinden kaynaklanan “yeni” kirleticilerin konsantrasyonunu ve kaynağını analiz etti.
Araştırmacılar, Nisan ve Mayıs 2021 tarihleri arasında Brøggerhalvøya Yarımadası’ndaki beş buzuldan örnekler aldı. Bazı örnekler nüfusun yoğun olduğu bölgelerin yakınından alınırken, diğerleri daha uzak yerlerden alındı.
Kuzey Kutbu karında yeni kirleticiler
Analizlerde benzofenon-3, oktokrilen, etilheksil metoksisinnamat ve etilheksil salisilat gibi daha önce Kuzey Kutbu karında hiç tespit edilmemiş kimyasallara rastlandı.
Bilim insanlarına göre, bu kirleticilerin oluşumu, rüzgarlar ve hava sistemleri gibi atmosferik süreçler şeklinde meydana gelen atmosferik taşınmaya bağlanabilir.
Kimyasalların en yüksek konsantrasyonları kış çökeltilerinde bulundu ve bu da kışın sonlarında Avrasya’dan Kuzey Kutbu’na kirli hava kütlelerinin akışıyla aynı zamana denk geldi.
Araştırmacıları en çok şaşırtan şey, güneş kreminde kullanılan UV filtrelerinin karda bulunması oldu. Bu bölgede ve çevresinde neredeyse hiç kimse güneş kremi kullanmıyor.
Çalışma ayrıca kirleticilerin dağılımının rakıma göre değiştiğini de gösterdi. Bileşiklerin çoğu düşük rakımlarda yoğunlaşırken, güneş kremlerinde sıklıkla bulunan oktokrilen ve benzofenon-3 daha yüksek rakımlarda dağılmıştır.
Bilim insanları şimdi bu kirleticilerin kutup bölgelerinde taşınma ve birikme mekanizmalarını araştırmaya başlıyor. Bu, izleme programlarını geliştirebileceği için Arktik çevrenin korunmasına yardımcı olacaktır.
Bu arada, daha önce Kanadalı bilim insanları 2060 yılına kadar Kuzey Kutbu’nda yağmur yağacağı, ancak çok nadiren kar yağacağı sonucuna vardılar. Çalışmanın yazarlarına göre yağıştaki değişikliklerin sonuçları hem deniz seviyesinin yükselişini hem de permafrost durumunu etkileyecek. Yollar sular altında kalacak, birçok hayvan açlıktan ölmeye başlayacak.
Bilim insanları, Kuzey Kutbu’ndaki hızlı ısınmanın, jet akışını değiştirerek Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’da sel ve sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarının artmasına da yol açabileceğine inanıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Kuzey Kutbu’ndaki Karda Güneş Kreminden Kaynaklanan Kirlilik Bulundu