Küresel 7 Süper Gıda, Vücudun Doğal Savunmasını Güçlendiriyor
Hastalığınızın çözümü mutfağınızda veya bahçenizde gizli olabilir mi? Yeni bir bilimsel inceleme, mantarlardan otlara ve meyvelere kadar uzanan yedi küresel süper besinin, oksidatif stresi azaltarak vücudu kronik hastalıklardan korumaya nasıl yardımcı olabileceğini araştırdı.
Oksidatif stres, ROS (reaktif oksijen türleri) üretimi ve birikimi ile vücudun antioksidan savunmaları arasında bir dengesizlik olduğunda ortaya çıkar. Bu durum, hücrelere ve dokulara zarar verebilir, redoks dengesini bozabilir ve sistemik inflamasyona yol açabilir.
Son inceleme, yedi şifalı bitkinin bir sistem içindeki oksidasyon ve redüksiyon reaksiyonları arasındaki denge olan redoks dengesine nasıl yardımcı olduğunu inceledi . Bu denge, hücrelerin düzgün çalışması ve bağışıklık sisteminin en iyi durumda olması için gereklidir.
Küresel süper gıdalar ve doğal ilaçlar
İnceleme, mutfağınızda zaten bildiğiniz, hatta kullandığınız, zaman içinde test edilmiş malzemelere odaklandı. Araştırmacılar, shiitake mantarı, ginseng, zerdeçal, çörek otu, orman meyveleri, moringa ve kutsal fesleğen gibi bitkileri seçti. Dünya çapında insanlar bu bitkileri uzun zamandır geleneksel tedavilerde kullanıyor.
Çalışmada bu bitkilerin çoğunun antioksidan ve immünoterapötik özelliklere sahip olduğu bildirildi.
Peki hücresel düzeyde nasıl faydalılar? İncelemeye göre, bu bitkiler vücudun zararlı stres ve toksinlere tepki vermesine yardımcı olan Keap1/Nrf2 yolunu etkiliyor.
Bu bitkilerde bulunan fitokimyasallar bağışıklık homeostazını korur. Vücut bu dengeyi iki tür bağışıklık tepkisini düzenleyerek sağlar: Th1 enfeksiyonlar ve kanserle savaşırken, Th2 alerji ve iltihabı yönetir. Başka bir deyişle, Th1/Th2 dengesi bağışıklık sistemi sağlığı için olmazsa olmazdır.
Bulgular, bu bitkilerin önemli sağlık yararları sağladığını göstermektedir. Bu hücresel faydaların pratik diyet müdahalelerine dönüştürülmesi için daha fazla klinik araştırma yapılması gerekmektedir.
Mantarlar ve kanser tedavisi
Miso çorbanıza Shiitake mantarları sadece lezzet katmakla kalmıyor. Lentinan, Lentinus edodes veya shiitake mantarlarında bulunan bir bileşiktir.
Kanser ve IBD (İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı) modellerinde bağışıklık sistemini desteklediği yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.
Başlıca çalışmalar, lentinanın Th1-Th2 dengesini düzenlemeye yardımcı olabileceğini ve kanser tedavisinde kullanılabileceğini ileri sürmektedir.
Hastalar lentinan’ı intravenöz infüzyon veya kapsül formunda alabilirler. Ancak, mantar alerjisi olan kişiler ve CYP450 enzimleri tarafından metabolize edilen ilaçlar kullananlar tarafından kullanılmamalıdır.
Ginseng organları korur
Araştırmacılar, ginseng ( Panax ginseng) bitkisinin, özellikle diyabetik nefropati gibi durumlarda antioksidan ve organ koruyucu özelliklere sahip olduğunu buldular.
Ginseng buharda pişirildiğinde kırmızı ginseng elde edilir ve bu da Rg1, Re, Rb1 ve Rd gibi aktif bileşenlerin konsantrasyonunu artırır.
Rg1 bileşiği, yüksek tansiyon nedeniyle hasar gören atardamarların onarılmasına yardımcı olur ve böbrek fonksiyonlarını destekler. Rg1, pankreastaki insülin üreten hücreleri korur ve sağlıklı kan şekeri ve kolesterol seviyelerini destekler.
Rb1’in akut böbrek hasarında fayda sağladığı, Rd’nin ise böbrek dokularını ilaç kaynaklı hasardan koruduğu görüldü.
Zerdeçalın faydaları
Araştırmacılar ayrıca, geleneksel yemeklerde ve tıpta kullanılan sarı bir baharat olan zerdeçal ( Curcuma longa) üzerinde de çalıştılar. Zerdeçal, antikanser , antioksidan ve anti-inflamatuar özellikleriyle bilinen kurkumin içerir.
Kurkumin serbest radikalleri nötralize ediyor ve laboratuvar çalışmalarında hidrojen peroksitin neden olduğu hücresel hasarı azalttığı ortaya çıktı.
Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda, diyete kurkumin eklendiğinde karaciğer hasarının azaldığı ve koruyucu enzim seviyelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
Ancak burada önemli bir nokta var: kurkumin, karabiberden ( Piper nigrum) elde edilen piperin ile birleştirilmediği sürece kolayca emilemez .
Siyah tohum bağışıklığı destekler
Çörek otu ( Nigella sativa), timokinon adı verilen önemli bir bileşik içerir. Çalışmalar, timokinonun hidrojen peroksit ve süperoksit gibi serbest radikalleri nötralize ederek hücre hasarını önlediğini göstermiştir. Canlı organizmada yapılan çalışmalar, timokinonun nörolojik ve böbrek sağlığını desteklediğini göstermektedir.
İnsan deneyleri, siyah çörek otu yağı tüketen kişilerin antioksidan enzim seviyelerinin daha yüksek, oksidatif stres belirteçlerinin daha düşük olduğunu ve kan basıncı, kolesterol ve kan şekerinde iyileşmeler olduğunu göstermiştir.
Diyabetik hastalarda timokinonun konvansiyonel tedaviyle birleştirilmesi daha iyi sonuçlar elde edilmesini sağlamıştır.
Güçlü meyveler ve otlar
Moringa oleifera gibi renkli meyveler ve yapraklı bitkiler, kuersetin, kaempferol, klorojenik asit ve pterostilben gibi antioksidanlar açısından zengindir. Bu bileşikler iltihabı azaltır ve hücresel aşınma ve yıpranmayı sınırlar.
Kuersetin ve kaempferol, iltihabı azaltan HO-1 gibi koruyucu proteinlerin seviyesini artırır. Ayrıca, ROS seviyelerini düşürerek karaciğer ve böbrekler gibi önemli organları korurlar.
Laboratuvar çalışmalarında, meme kanseri hücrelerinin büyümesini azalttıkları gösterilmiştir . İncelemeye göre, klorojenik asit kas hücrelerinde glikoz alımını iyileştirerek kan şekerinin kontrol altına alınmasına yardımcı olmuştur.
In vivo çalışmalar, kuersetin, kaempferol ve pterostilbenin birlikte kullanıldığında Nrf2 aktivitesini artırmak ve oksidatif hasara karşı daha iyi koruma sağlamak için sinerjik olarak çalıştığını göstermiştir.
Öne çıkan bir diğer bitki ise Hint şifalı bitkisi olan kutsal fesleğen veya tulsi’dir. Öjenol, polifenoller, flavonoidler ve terpenler gibi biyoaktif bileşikler içerir. Öjenol, antioksidanlarla ilişkili gen ifadesini artırarak hücrelerin oksidatif stres altında hayatta kalmasına yardımcı olur.
Diyabetik sıçanlarda fesleğen, kan şekeri ve HbA1c seviyelerini önemli ölçüde düşürmüş ve antioksidan belirteçlerini artırmıştır. Bu, fesleğenin sadece kan şekerini kontrol etmeye yardımcı olmakla kalmayıp aynı zamanda antioksidanların düzenlenmesine de katkıda bulunduğunu göstermektedir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Küresel 7 Süper Gıda, Vücudun Doğal Savunmasını Güçlendiriyor