Kudüs Yakınlarındaki Mağarada Romalı Büyücüye Ait İnsan Kafatası Bulundu
İsrail’in orta kesimindeki Kudüs Tepeleri’nde yer alan Theomim Mağarası’nda 2010-2016 yılları arasında yürütülen kazılarda, derin yarıklara gizlenmiş Roma dönemine ait kandiller, silahlar, çanak çömlek parçaları ve gerçek insan kafataslarından oluşan geniş bir koleksiyon ortaya çıkarıldı. Bu garip eserler dizisi, bir çift İsrailli arkeoloğu, bölgede MS 2. ve 4. yüzyıllar arasında, yani geç Roma döneminde, gizemli bir dini kültün aktif olduğuna ikna etti. Tarikat üyelerinin Theomim mağaralarını insan kurban etmeyi de içeren ritüelleri gerçekleştirmek için kullandıklarına inanıyorlar.
Harvard Theological Review’da yayınlanan yeni bir makalede, İsrail Eski Eserler Kurumu’ndan (IAA) arkeolog Eitan Klein ve Bar-Ilan Üniversitesi’nden Boaz Jisoo, mağaralardaki her şeyin büyücülük için kullanılmış olabileceğini savunuyor. Bu uygulama, kafataslarının ve diğer güçlü nesnelerin ölüm perdesini delmek ve yaşayanların ölülerle iletişim kurmasını sağlamak için kullanıldığı antik dünyada yaygın bir büyücülük ve kehanet biçimiydi.
Ölü çağıranlar, ölülerin ruhlarının normal uzay ve zaman yasalarına bağlı olmadıkları için gelecekteki olaylar hakkında değerli bilgiler sağlayabileceğine inanıyorlardı. Bu okültistler genellikle ürkütücü sanatlarını uygulamak için karanlık iç odaları olan derin mağaralar ararlardı.
‘Kudüs tepelerindeki Theomim Mağarası, yeraltı dünyasına açılan bir kapı için gerekli tüm doktrinsel ve fiziksel unsurlara sahiptir. “Mağarada bir pınarın çıktığı ve sularının kayaya oyulmuş bir havuzda toplandığı ve mağaranın bereket ve şifa gücüne sahip olduğuna dair bir gelenek vardır.
Theomim mağaralarında kült faaliyetleri yürütüldüyse, kültün ölülerle temas kurma misyonu için özel tapınaklar (kahinler) inşa edilmiş olmalıdır.
Araştırmacılar, “Bu ritüeller genellikle mezarlarda ya da mezar mağaralarında, ancak bazen de nekromanteion (ya da nekromanteion), yani ‘ölüler kahini’nde gerçekleşirdi” diyor ve nekromanteion adı verilen tapınakların genellikle büyük doğal mağaraların ya da tatlı su kaynaklarının yakınında inşa edildiğini belirtiyor Açıkladılar. Ölüler kehanetinin MÖ birinci binyılda Yakın Doğu’da birçok yerde var olduğu bilinmektedir ve sonraki binyılda da popüler bir alan olduğu görülmektedir.
Roma’da ölülerle temas ve antik ölü kültü
Necromantion’un (ölülerin kehaneti) kökleri Yunan kültürüne dayanmaktadır. Homeros’un MÖ 700’lerde yazdığı ve 500 yıl önce gerçekleştiği varsayılan olayları anlatan Odysseia’sında şair, Odysseus’un bu kutsal tapınaklardan birini ziyaret ederek yeraltı dünyasına girdiğini iddia eder. Bu, Yunan edebiyatında ölülerin kehanetine yapılan en eski atıftır, ancak sonuncusu da değildir.
Romalıların Yunan geleneklerini benimsedikleri bilinmektedir ve bir noktada büyünün farkına varmış ve büyüye ilgi duymuş gibi görünmektedirler. Sonunda, Roma İmparatorluğu bu tür büyücülük uygulamalarını yasaklayan yasalar çıkardı, ancak yasadışı olmasına rağmen, faaliyet yaygın kalmaya devam etti.
Kötü şöhretli Neron da dahil olmak üzere birçok Roma imparatorunun bizzat büyücülük yaptığı ya da büyücülük uzmanlarına danıştığı söylenir. Bu dengesiz hükümdarlar açıkça gelecekteki başarıları ve nihai kaderleri hakkında daha fazla merak duyuyorlardı.
İsrailli arkeologlar, Kudüs şehrinin hemen batısındaki Theomim mağarasında bulunan kandillerin ve silahların özelliklerine ve tasarımlarına dayanarak, bu nesnelerin 2. ve 4. yüzyıllar arasına, yani bölgedeki geç Roma dönemine ait olduğu sonucuna varmışlardır.
Yapılan bir dizi kazı, mağaraların uzun bir süre boyunca ritüel kehanet ve büyücülük için sıklıkla kullanıldığını ortaya koymuştur.
“Bazı yarıklarda, ya daha önceki bir döneme ait silah ve çanak çömleklerle karıştırılmış ya da insan kafataslarıyla birlikte yerleştirilmiş bir grup kandil vardı” diye yazan çalışma yazarları, bu Roma kandillerinden yaklaşık 120 tanesinin ele geçirildiğini belirtiyor. Yağ kandilleri ve kafataslarının karışımı özellikle açıklayıcıdır.
‘Kehanet için kandil kullanımı klasik zamanlarda son derece yaygındı. Lambaların arkasındaki kehanet gücünün bir ruh, bir cin ya da bazı durumlarda bir tanrı veya şeytan olduğuna inanılırdı. Kandil kullanarak kehanette bulunmak, alevlerin yarattığı şekillere bakarak ve bunları yorumlayarak yapılırdı.
Kafataslarına gelince, ölü atalarla temas kurma ritüelleriyle açık bir bağlantı var gibi görünüyor. Çalışmanın yazarları, “insan kafataslarının Filistin ve çevresi de dahil olmak üzere Roma İmparatorluğu’nun her yerinde büyü ritüelleri ve ölülerle iletişim kurmak için kullanıldığına” dikkat çekiyor. Bu gerçek ve kafataslarının Theomim Mağarası’nda bulunduğu bağlam, bölgede bu tür amaçlar için kullanılmış olma ihtimalini yüksek kılmaktadır.
Mağaradaki silahlar da büyücülük teorisiyle uyumludur. Birçok tarihi kaynak, ruhların metallerden, özellikle de bronz ve demirden korktuğunu iddia etmektedir. Bu nedenle kara büyü tapınaklarına ve kehanetlere gelen ziyaretçiler genellikle bu elementlerden yapılmış silahlar getirir, kılıçların ve diğer metal silahların ortaya çıkabilecek kötü ruhları uzaklaştıracağına inanırlardı.
Ölü çağıranlar belirli ataları çağırır ve onlardan ortaya çıkıp gelecekteki olaylar hakkında görüş bildirmelerini isterlerdi. Ancak, diğer kötü yaratıkların nekromantik ayinler sırasında açılan kapılardan içeri girmeye çalışmasından korkuluyordu. Kara büyü ritüelleri ve ölülerle iletişim, Filistin ve çevresi de dahil olmak üzere imparatorlukta uygulanıyordu. Bu gerçek, Theomim mağaralarında kafataslarının bulunmasının arka planıyla birlikte, kafataslarının bölgede bu tür amaçlar için kullanılmış olma ihtimalini yüksek kılmaktadır.
Büyücülük arkeolojisi
Gizemli nekromantik büyücülük kültlerinin Kudüs’te ve Theomim mağaraları çevresinde aktif olduğu dönemde, bölgede ağırlıklı olarak Yahudi olmayanlar yaşamaktaydı. Klein ve Gisou, kültün bu insanlar tarafından organize edilmiş olabileceğine inanmaktadır, ancak Roma Filistin’inde yaşayan Yahudilerin de nekromantik ritüellere katıldıklarının bilindiğini kabul etmektedir.
Antik çağlarda Akdeniz bölgesinde büyücülüğe olan ilginin yaygın olduğu görülmektedir. Arkeologlar, Theomim mağaralarında bulunanlar gibi keşifler aracılığıyla bu tür uygulamalar hakkında her geçen gün daha fazla şey öğrenmektedir. Kehanet ve ölülerle iletişim dünya çapında uzun bir geçmişe sahiptir ve dünyanın en iyi bilinen antik kültürlerinin çoğunun sosyal ve ruhani dokusunun bir parçasıydı.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Kudüs Yakınlarındaki Mağarada Romalı Büyücüye Ait İnsan Kafatası Bulundu
Bir Müzede Unulup Giden Diş, Bilim İnsanlarının Anlayışını Değiştirdi