Katil Sineklerin, Şahinlerden Beş Kat Daha Hızlı Uçtuğu Keşfedildi (Video)
Yeni bir araştırmaya göre, katil sinekler avlarına doğru “bombadalışı” hareketiyle uçar, ancak genellikle havada kontrolü kaybeder ve hedeflerini ıskalar. Bir araştırma ekibi, laboratuvardaki şeffaf tanklarda av yakalamaya çalışan türleri kameralarla filme aldı.
Coenosia attenuata türü, avlarını yakalamak için hava dalışı yaptıklarında 3g’den fazla ivmeye ulaşabildiklerini keşfettiler. Ancak bu kadar yüksek hızlarda çoğu zaman avlarını ıskalarlar; çünkü rotalarını düzeltemezler ve sonunda havada garip bir şekilde yeniden rotalarını kalibre etmek zorunda kalırlar.
İnanılmaz bir şekilde, Güney Avrupa’ya özgü olan tür, 2.4 mm uzunluğa ulaşmasına rağmen bir şahinden beş kat daha hızlı seyahat eder.
Havadan önce gelen böcekler genellikle gökyüzüne karşı avlanır ve yukarı doğru saldırır. Bununla birlikte, katil sinekler (Coenosia attenuata), altlarında uçan avlarına saldırabilir ve bizim “hava dalışı” dediğimiz şeyi gerçekleştirebilir. Katil sinekler hızlı ve yüksek manevra kabiliyetine sahip dipteran yırtıcılardır, avlarını aşağı ve yukarı doğru uçarak avlarlar.
Yüksek hızlı hava dalışları, yer çekimi ve kanat çırpma veya ‘aktif kas ivmesi’ kombinasyonu ile elde edilir.
Bu, insanların sadece yer çekimi tarafından desteklenmek yerine bir tepeden aşağı bisiklet sürmesine benzer. Muhtemelen kontrol kaybına neden olacak bir durumdur. Türlerin, yer çekimi ivmesinin 3,6 katına eşdeğer 36 m/s2’ye varan etkileyici ivmelere ulaşmasını sağlar.
Şaşırtıcı bir şekilde, havada avlarını yakalayan en hızlı hayvanlar olan dalış şahinleri, sadece 6,8 m/s2’lik çok daha düşük ivmelere ulaşır. Şahinler kanatlarını katlayarak ve yer çekiminin onları avlarına doğru hızlandırmasına izin vererek dalarlar.
Ancak araştırmacılar, katil sineğin bir hedefi yakalamak için dalış yaparken yer çekiminin etkisini hesaba katmadığını söylüyor. Uluslararası ekip, sonuçlarını elde etmek için şeffaf bir ‘uçuş arenası’ inşa etti ve katil sineğin avı olan gerçek meyve sineklerinin yanı sıra, sabit hızla sahte bir av hedefi de buraya yerleştirildi.
Katil sinekler, hedefe saldırırken yüksek hızlı video kameralarla filme alındı ve araştırmacılar görüntüleri ağır çekimde izledi. Araştırma ekibi daha sonra bu verileri tüm saldırı dizisini 3D olarak yeniden oluşturmak için kullandı.
Arenanın tavanından havalanırken, zemin veya duvarlara kıyasla sineklerin uçuşta çok daha yüksek ivmelere ulaştığını buldular. Sinekler, fırlattıkları her yerde kanatlarını benzer bir hızda çırparlar, bu da uçuş hızlarının kanat gücü ve yer çekimi kombinasyonu tarafından belirlendiğini gösterir.
Çalışma yazarı Sergio Rossoni, “Katil sinekler arenanın zemininden veya duvarlarından havalandığında, hedefe en kısa yolu seçebilecekleri zamanda hareket ettiler” dedi. ‘Ama tavandan havalandıklarında bunu başaramadılar; çünkü yer çekiminin neden olduğu yüksek ivme, beklenen uçuş yolunu değiştirdi.’
Katil sinek, süper yüksek hızlanma ile dalış yaparak bazen hedef avını çok hızlı bir şekilde yakalar, ancak genellikle ıskalar çünkü hızı, av hareket ederse dalışın ortasında rotayı değiştirmeyi zorlaştırır. Ancak sinek hedefe konmasa bile, tür onu yakalamak için son manevraları yaparken avını yakın mesafeden görebilir.
Yüksek hızlı dalışlar ayrıca potansiyel avı saldırgan yaklaştıkça yön değiştirmeye zorlar, ancak bunu yapmak için avın yavaşlaması ve yakalanmasını kolaylaştırması gerekir. Rossoni, ekibinin avcı sineği olarak da bilinen katil sineğe ilgi duyduğunu, çünkü aşağı doğru saldıran tek böcek olduğunu söyledi.
Havada avlanan böcekler genellikle avlarına yukarı doğru saldırır, çünkü avın gökyüzüne karşı kontrastı görmeyi kolaylaştırır. “Ama katil sinekler özeldir; çünkü her yöne saldırırlar.” Bu nedenle, katil sinekler olağan dışı böcek avcılarıdır, çünkü görsel olarak dağınık bir zemine karşı, yalnızca kaba çözünürlüğe sahip gözleri kullanarak avlanmak daha zordur.
Ekip, “Dağınık zeminde av avlamanın zorluğu, diğer yırtıcılara göre bile zayıf olan katil sinek gözlerinin kaba çözünürlüğü ile daha da kötüleşiyor” diyor. ‘Bu koşullar altında, manevra kabiliyetindeki düşüşe rağmen, yüksek hızda ava doğru dalmak faydalı olabilir.“Katil sinekler, hedeflerine olan mesafeyi azaltarak, hedefin retinalarındaki açısal boyutunu da arttırır, bu da onun izini kaybetme olasılığını azaltır”
Bulgular, Journal of the Royal Society Interface’de yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Milyarlarca Fare İçme Suyu Kaynağından Tarlalara Kadar Avustralya’yı İstila Etti
Milyarlarca Fare İçme Suyu Kaynağından Tarlalara Kadar Avustralya’yı İstila Etti
/Katil Sineklerin, Şahinlerden Beş Kat Daha Hızlı Uçtuğu Keşfedildi (Video)/Katil Sineklerin, Şahinlerden Beş Kat Daha Hızlı Uçtuğu Keşfedildi