Karanlık Maddenin Bulunmadığı Bir Galaksi Keşfedildi

Bilim insanları oldukça şaşkın bir durumda. 

Karanlık madde zamanının en kafa karıştırıcı konusu. Fakat şimdilerde gökbilimciler, neredeyse hiç karanlık madde bulunmayan bir gökadanın ilk gözlemi olan olağanüstü ve şaşırtıcı bir keşif yaptılar.

Hala karanlık maddenin ne olduğunu bilmiyoruz, ancak şu anda galaksilerde gözlemlenen bazı dinamiklerin en zarif açıklaması. Çoğu galaksinin normal maddeden daha fazla karanlık madde içerdiği düşünülüyor.

Bu da karanlık madde içermeyen gökadaları şaşırtıcı kılıyor.

Ve galaktik evrim hakkındaki mevcut düşünceye göre, karanlık madde sadece bir bileşen değil, hatta galaksilerin doğması için bir gerekliliktir.

NGC1052-DF2 olarak adlandırılan galaksi, Balina takımyıldızında yaklaşık 65 milyon ışıkyılı uzaklıkta.

Samanyolu ile aynı fiziksel boyutta, ama sadece Samanyolu’nda bulunan yıldız sayısının iki yüzde birini içeriyor.

Hubble fotoğrafında arkasındaki galaksilere doğru görebildiğiniz yıldızlar oldukça seyrek.

Bu yıldız ve karanlık madde eksikliği nedeniyle, NGC1052-DF2 çok düşük kütlelidir.

Onun kütlesi sadece içinde gözlenen baryonik veya normal madde miktarı ile eşleşir.

Gözlemlenen diğer tüm galaksiler, içinde sadece sıradan maddeyle açıklanamayan kütleye sahiptir.

Yale Üniversitesi’nden çalışmanın başyazarı Pieter van Dokkum, “Karanlık madde olmadan bir galaksinin bulunması beklenmedik bir şeydir, çünkü bu görünmez, gizemli madde herhangi bir gökadanın en baskın yönüdür” diyor.

“Onlarca yıldır galaksilerin hayatlarını karanlık madde lekeleri olarak başlattıklarını düşündük. Bundan sonra her şey şöyle gerçekleşti: gaz karanlık madde haline girdi, yıldızlara dönüştü, yavaş yavaş yükseldi, sonra Samanyolu gibi galaksilerle sona erdi. NGC1052-DF2 ise galaksilerin nasıl oluştuğuna dair standart fikirlere meydan okuyor.”

Ek olarak, bu galaksinin karanlık madde çalışmasında büyük katkıları var. Çünkü NCG1052-DF2, karanlık maddenin gerçekten başka galaksilerde var olduğunu ve baryonik maddeden ayrı olduğunu kanıtlamaya yardımcı olur.

Van Dokkum ve ekibi, söz konusu galaksiyi oldukça belirsiz olan nesnelerin görüntülenmesi için araştırma ekibi tarafından tasarlanan Dragonfly Telescope Array’ı kullanarak ilk kez gözlemledi.

Ekip, büyük boyutu ve fluğ olması nedeniyle ultra diffüz bir gökada olarak sınıflandırılan bu galaksinin iç kısmına çevrilen bir dizi farklı teleskopla gözlem yaptı.

Olağandışı büyüklükte, küresel olarak 100.000 ila 1 milyon yıldız arasında küresel şekle sahip kümeler bulundu. Ayrıca, galaksinin çekirdeğinde, yörüngede beklenenden daha yavaş hareket ettiklerini de keşfettiler.

Bir galaksinin kütlesi ne kadar genişse, içindeki nesneler daha hızlı hareket eder, bu yüzden NGC1052-DF2’nin kütlesini hesaplamak için bu bilgiyi kullanabildiler.

Karanlık madde eksikliği, bu galaksinin bugüne kadar gözlemlenen diğer herhangi bir gökadadan tamamen farklı olmasını sağlıyor.

Van Dokkum, “Bir galaksi olduğunuzu düşünün ve sadece halka şeklindeki yıldızlara ve yıldız kümelerine sahipsiniz, ve her nasılsa her şeyi yapmayı unutmuşsunuz,” diyor.

“Bu tür gökadaları öngören bir teori yok. Galaksinin tam bir gizeme sahip, çünkü bu konuyla ilgili her şey garip. Aslında bu şeylerden birini nasıl şekilledirebileceğinizi bilemiyorsunuz.”

Olası bir açıklama var. NGC1052-DF2, NGC 1052 olarak adlandırılan devasa bir eliptik gökadanın egemen olduğu bir galaksi kümesindedir. Bu da galaksinin oluşumunda rol oynamıştı.

Makaleye göre, daha küçük olan gökada, NGC 1052’ye doğru çökmüş ve bu gerçekleşmeden önce parçalanan gazdan oluşmuş olabilir.

Diğer iki galaksinin birleştiği zamanki çıkan gazdan meydana gelmiş olması da mümkündür. Ya da bazı muazzam felaketler, NGC1052-DF2’den gelen tüm gazı ve karanlık maddeyi süpürdü.

Bu spekülatif hipotezlerin hiçbiri, galaksinin tüm özelliklerini açıklayamaz. Bu yüzden ekip, istatistiksel bir tabloyu bir araya getirme umuduyla NGC1052-DF2 gibi daha fazla gökada aramak için Dragonfly’ı kullanıyor.

Van Dokkum, “Daha önce bildiğimiz her galaksinin karanlık maddesi var ve bunların hepsi spiral veya eliptik gökadalar gibi tanıdık kategorilere düşüyor” diyor.

“Ama hiç karanlık madde olmasaydı ne elde edecektiniz? Belki bu sizin elde edeceğiniz şeydir.”

Ekibin makalesi Nature dergisinde yayınlandı.

Haber: Michelle Starr

Kaynak: https://www.sciencealert.com/galaxy-ncg1052-df2-no-dark-matter-ultra-diffuse-dragonfly-array

Çeviren: Bünyamin TAN

428 Paylaşımlar

One thought on “Karanlık Maddenin Bulunmadığı Bir Galaksi Keşfedildi”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
4 + 3 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.