Kan Hücrelerinden İnsan Spermi Öncü Hücreleri Üretimi Başarıldı
Biyologlar, erkek kısırlığının üstesinden gelme yolunda önemli bir adım attılar: Kan hücrelerinden insan sperm öncü hücreleri üretmeyi başardılar.
Gelecekte bu teknoloji, üreme hücrelerinin olgunlaşma aşamalarını ayrıntılı olarak incelemeye, gizli gelişimsel patolojileri belirlemeye ve milyonlarca erkeğe babalık umudu sunmaya yardımcı olacaktır.
Deri hücrelerinden fare üretimi
Araştırmacılar laboratuvar hayvanlarında benzer sonuçlar elde ettiler. Japon biyologlar, normal fare deri hücrelerinden sağlıklı yumurta ve sperm üreterek sağlıklı yavrular elde etmeyi başardılar. Dahası, deneylerinde bilim insanları, yalnızca iki erkek fareden elde edilen genetik materyali kullanarak sağlıklı fareler yetiştirmeyi başardılar.
Pennsylvania Üniversitesi’nden Profesör Owen Wellehan liderliğindeki biyologlar, üreme tıbbının gelişiminde önemli bir adım attılar. Bilim insanları, insan kanından spermatogonyaları (olgun sperm hücrelerinin öncü hücreleri) kültüre etmeyi başardılar.
Bunu yapmak için, somatik hücreler önce vücuttaki herhangi bir dokuya dönüşebilen indüklenmiş pluripotent kök hücrelere (iPSC’ler) yeniden programlandı. Elde edilen hücre kültürü daha sonra primordial germ hücrelerinin yolunda yönlendirildi.
Elde edilen materyal, sperm gelişimini destekleyen fare testis hücreleriyle karıştırıldı ve canlı bir farenin böbreğine nakledildi. Kemirgen böbreklerinin, nakledilen dokuyu desteklemek için en uygun yer olduğu bilinmektedir.
Altı ay sonra, nakledilen karışım, insan testisinin mimarisine benzeyen yapılara kendiliğinden organize oldu ve bu yapılar içinde canlı spermatogonyalar başarıyla gelişti.
Türler arası farklılıkların engelleri
Hücrelerin gelişimi öncü evrede durdu ve asla olgun sperm haline gelmedi. Araştırmacılar bunu insan ve fare arasındaki doğal tür farklılıklarına bağlıyor: fare destek hücreleri ve hormonları, insan hücrelerinin karmaşık olgunlaşma süreçlerini mükemmel bir şekilde taklit edemiyor.
Bu engeli aşmak için yazarlar, gelecekte insan kökenli destekleyici hücrelerle birlikte sperm öncü hücreleri yetiştirmeyi planlıyorlar. Klinik denemelere geçmeden önce, bilim insanlarının etik sorunları ele almaları ve oluşturulan hücrelerin maymunlarda işlevselliğini test etmeleri gerekecek.
Bu çalışmanın potansiyelini değerlendiren yazarlar şunları belirtiyor : “Bu araştırma, insan sperm gelişiminin çeşitli aşamalarını incelemek ve erkek kısırlığının nedenlerini belirlemek için uygulanabilir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Kan Hücrelerinden İnsan Spermi Öncü Hücreleri Üretimi Başarıldı