Kafkas Mumyaları Asya’da: Xiaohe Mezarlığı’nın Çarpıcı Gerçekleri
1939 yılında İsveçli arkeolog Bergman Folke, dikkate değer bir keşif yaptı. Xinjiang Eyaleti’nde Xiaohe Mezarları olarak bilinen bir dizi mezar bulundu. Ancak, bunu takip eden 60 yıl boyunca mezarlar unutuldu. Ta ki 2000 yılında Sincan Kültürel Kalıntılar ve Arkeoloji Enstitüsü başkanı olan bir araştırmacı, mezarları tekrar bulana kadar. Kazılar ancak 2005 yılında tamamlanabildi.
Bölgenin büyüklüğü daha önce görülmemiş boyutlardaydı. Şimdiye kadar birçok farklı katmanda 330 mezar bulundu. Xiaohe mezarlarında yetişkin ve çocukların yanı sıra 15 sağlam mumya da yer alıyor. Mezarların yaklaşık yarısı mezar soyguncuları tarafından yağmalanmış durumda. Dünyanın herhangi bir yerinde ilk kez bu kadar çok mumya bulunmuştu.
Tabutlar ahşaptan yapılmış ve Mısırlıların firavunları “Tanrıların” ülkesine götüren tekne konseptine benzer şekilde baş aşağı gömülmüş tekne şeklindedir.
Giysiler ve mücevherler de küçük sepetler içinde ölülerle birlikte gömülmüştü. Cesetler yün giysilere sarılmış ve tabutları sarmak için sığır derisi o kadar mükemmel bir şekilde kullanılmış ki içinde tek bir kum tanesi bile kalmamış. Sepetler için kullanılan saman binlerce yıllık olmasına rağmen hâlâ taze görünüyordu.
Standart ahşap tabutların yanı sıra dört adet kil kaplı ahşap tabut da bulunmuştur. Bu tabutlar dikdörtgen şeklindeydi ve kalın bir kil tabakasıyla kaplıydı. Tabutların etrafı altı ila sekiz ahşap kazıkla çevriliydi.
İçinde gerçek cesetler yerine tahta bedenler bulunan altı tabut da bulundu. Tahta bedenlerin hepsi aynı şekle sahipti, erkek temsillerine aitti ve üzerlerinde kırmızı bir ‘X’ işareti vardı. Mumyaların yanı sıra, ahşap maskeler ve diğer oymalar da dahil olmak üzere çok sayıda başka kalıntı da bulundu.
Xiaohe’nin Güzeli olarak bilinen mumyalardan biri, mükemmel korunması ve güzelliği nedeniyle ünlü olmuştur. Yuvarlak gözlü, mükemmel kirpiklere ve uzun saçlara sahip beyaz bir insandı ve Çinli bir insandan çok Avrupalı bir insana benzeyen özelliklere sahipti.
Bölgenin tarihlendirilmesi, yaklaşık M.Ö. 2000 yılına kadar gitmekte ve mumyaların Kafkas kökenli olduğunu göstermektedir. Ancak cesetler üzerinde yapılan DNA analizleri, Doğu ve Batı’dan gelen popülasyonların bir karışımı olduğunu ortaya koymuştur. Erkeklerin genellikle Kuzey ve Doğu Avrupa’da bulunan kromozomlara ve Sibirya’da bulunan DNA’lara sahip olduğu tespit edilmiştir.
İç Asya’da yer alan Sincan’ın en eski sakinleri ve dilleri hakkındaki tartışmalar, bölgenin tarihini anlamak açısından önemli sonuçlar doğuracak şekilde devam etmektedir. Antik Kökenler makalesinde açıklandığı üzere, Dzungarian Havzası ve Tarim Havzası’ndaki arkeolojik buluntulardan elde edilen genomik veriler, farklı soyları ve kültürel uygulamaları ortaya koymaktadır. Önceki teorilerin aksine, kanıtlar Tarım Havzası kültürlerinin Taklamakan Çölü’nün nehir kenarındaki vahalarının zorluklarına uyum sağlamak için pastoralist ve tarımcı gelenekleri harmanlayarak yerel olarak evrimleştiğini göstermektedir.
Xiaohe halkının kültürü neydi, nereden geldiler ve neden yok oldular? Tüm bu sorular cevapsız kalmaya devam ediyor. Çok az açıklamayla ortadan kaybolan pek çok medeniyet örneğimiz var ve Xiaohe de bunlardan biri.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak:Kafkas Mumyaları Asya’da: Xiaohe Mezarlığı’nın Çarpıcı Gerçekleri