Irak’ta Dünyanın İlk Şehirlerinin Kurulduğu Döneme Ait 5 Bin Yıllık Tapınak Keşfedildi
Arkeologlar, Irak’ta 5.000 yıllık anıtsal bir yapının kalıntılarını keşfetti. Bu yapı, gezegenimizde ilk şehirlerin ortaya çıktığı dönem olan Uruk döneminden kalma bir tapınak olabilir. Bu keşif, antik Uruk ile çevre bölgeler arasındaki bağlantılara dair anlayışımızı değiştirebilir.
Antik Uruk, dünyanın ilk şehirlerinden biri olarak kabul edilir. 80.000 kişiye kadar nüfusa sahip olan şehir, 400 hektarlık bir alanı kaplıyordu ve kare sokak planına, idari ve yerleşim alanlarına sahipti. Sümer ve sonraki Mezopotamya medeniyetleri üzerinde derin bir etkisi olmuştur.
Uruk sakinleri, muhtemelen dünyanın ilk yazı sistemi olan ve Mezopotamya’da binlerce yıldır kullanılan çivi yazısını icat etmişlerdir. Tarımsal üretim için bir rakam sistemi geliştiren ve Mezopotamya mimarisinin karakteristik özelliği haline gelen basamaklı bir tapınak yapısı olan zigguratların prototipini yaratan ilk kişiler onlardı.
Gömülü yapı, Eylül 2025’te, Kuzey Irak’taki Zagros Dağları’nın eteklerinde, Süleymaniye ilinin kuzeyindeki Kani Şeyh arkeolojik alanında keşfedildi. Yapı, MÖ 3300-3100 yıllarına, yani Güney Mezopotamya’daki aynı adlı şehirden adını alan Uruk dönemine tarihleniyor.
Yapılan kazılarda yapının toprak bir höyüğün üzerinde yer aldığı, mimari üslubundan resmi bir yapı, muhtemelen bir kült mekanı veya tapınak olduğu anlaşılmıştır.
En eski tapınak
Araştırmacılar ayrıca, topluluk içindeki zenginliğin “sosyal bir göstergesi” olabilecek altın bir kolye ucu parçası ve yönetim ve siyasi güçle ilişkilendirilen Uruk dönemine ait silindir mühürler keşfettiler. Ekip ayrıca, pişmiş kil veya taştan yapılmış ve duvara taze sıva üzerine bastırılmış dekoratif süslemeler olan antik “duvar konileri” de buldu. Konilerin düz kısımları daha sonra boyanarak geometrik desenlerle mozaik etkisi yaratıldı.
Kani Shaye, Uruk’un yaklaşık 480 kilometre kuzeyinde, yürüyerek yaklaşık 15 günlük bir mesafede bulunuyordu. Ancak yeni bulgular, arkeologların uzaklığı nedeniyle varsaydığı gibi Uruk döneminde buranın kenar bir yerleşim yeri olmadığını gösteriyor. Aksine, yerleşim yeri antik Mezopotamya’ya uzanan geniş bir kültürel ve politik ağın parçasıydı.
Araştırmacılar, “Bu yapının anıtsal niteliği doğrulanırsa -ki şu anda detaylı olarak araştırıyoruz- bu keşif, Uruk’un çevre bölgelerle ilişkisine dair anlayışımızı kökten değiştirebilir,” dedi .
Bölgedeki kazılar 2013 yılından bu yana devam ediyor. Yaklaşık MÖ 6500’den MÖ 2500’e kadar uzanan bir döneme ait yerleşim izleri bulundu.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Irak’ta Dünyanın İlk Şehirlerinin Kurulduğu Döneme Ait 5 Bin Yıllık Tapınak Keşfedildi
Dünyanın Yaratılışına Dair En Eski Tasvir 4 Bin 300 Yıllık Gümüş Bir Kupada Bulundu