İnsanlık Tarihinin En Eski Zararlısı: 60.000 Yıldır Bize Rahatsızlık Veriyor
Pirelerden sivrisineklere kadar, dünyada zararlı olarak kabul ettiğimiz organizmaların sayısı hiç de az değil! Bunların çoğunun, gezegendeki hayvanların %90’ını oluşturan böcekler olması şaşırtıcı değil.
Ancak genetik alanındaki yeni araştırmalar sayesinde, bilim adamları insanları ilk kez hedef alan biyolojik türü keşfettiler.
Komik ama, 60.000 yıl sonra bile hala onun menüsündeki ana yemek biziz.
Araştırmacılar, iki farklı yatak böceği türünün genomlarını karşılaştırdıktan sonra bu keşfi yaptı. Bir türün binlerce yıl önce Neandertallere bulaştığı, diğerinin ise sahibi olan yarasaya bağlı kaldığı tahmin ediliyor.
Bilim insanları, yarasalarla beslenen böcek popülasyonunun binlerce yıl boyunca azalırken, bugün bildiğimiz yatak böceklerinin insanlar gibi evrimleştiğini ve bu da onları en eski bilinen “zararlılar” haline getirdiğini keşfettiler.
“Başlangıçta her iki popülasyonda da son buzul maksimumuna karşılık gelen genel bir azalma gözlemledik; yarasalarla ilişkili soy ağacı hiçbir zaman eski haline dönmedi ve büyüklüğü azalmaya devam ediyor. Gerçekten heyecan verici olan nokta, insanlarla ilişkili soyun gerçekten geri kazanılmış olması ve etkili popülasyonlarının artmış olmasıdır”
Çalışma başka neler gösterdi?
Araştırmalar, yatak böceklerinin dinozorlar döneminden beri Dünya’da var olduğunu gösterse de, yaklaşık 90 tür eklembacaklı, insan ataları toplumlar oluşturmaya ve birbirlerine yakın yaşamaya başlayana kadar, sahipleriyle oldukça istikrarlı bir simbiyotik ilişki sürdürdü. İşte o zaman sıradan yatak böceği (Cimex lectularius) ve tropikal tür (Cimex hemipterus) sağlam bir hayatta kalma yolu açtılar.
“Bu mantıklı, çünkü modern insanlar yaklaşık 60.000 yıl önce mağaralardan çıktı. Bu insanlarla birlikte mağaralarda yatak böcekleri de yaşıyordu ve onlar taşındıklarında nüfusun bir kısmını da yanlarında götürdüler, böylece insanla bağlantılı bu soyda genetik çeşitlilik azaldı” diye yazıyor bilim adamları.
Yatak böceklerinin istilasıyla karşılaşmış olan herkes, onları yok etmenin ne kadar zor olduğunu bilir — bu kısmen sayılarının çokluğu ve üreme hızlarıyla ilgili olsa da, son araştırmalar onları daha önce etkili olan böcek ilacına dirençli hale getiren genetik bir mutasyon da ortaya çıkardı.
“İlginç olan, son 100-120 yılda neler olduğunu görmek olacak” diyor yazarlar. “Yatak böcekleri eski dünyada oldukça yaygındı, ancak haşerelerle mücadele için DDT [diklor-difeniltrikloroetan] kullanılmaya başlanınca nüfusları azaldı. Neredeyse yok oldukları düşünülüyordu, ancak beş yıl sonra yeniden ortaya çıkmaya başladılar ve pestisitlere karşı direnç gösterdiler.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İnsanlık Tarihinin En Eski Zararlısı: 60.000 Yıldır Bize Rahatsızlık Veriyor