İnsanlık Ne Zaman Giyinmeye Başladı? Bilinen En Eski Dikilmiş Deri Bulundu
Oregon’daki kuru mağaralarda çalışan arkeologlar, dikilmiş deriye ait bilinen en eski fiziksel kanıtı bulduklarını açıkladılar. Buluntu, Cougar Mountain Mağarası’nda, iki küçük hayvan derisi parçasının bir kordon şeridiyle birleştirilmiş halde bulunmasıyla ortaya çıktı.
Radyokarbon tarihleme yöntemine göre, bu nesneler yaklaşık 12.900 ila 11.700 yıl öncesine, son Buz Çağı’nın sonuna yakın soğuk bir dönem olan Genç Dryas dönemine ait.
Deri parçaları, Cougar Dağı Mağarası ve yakındaki Paisley Mağaraları’ndan çıkarılan, çabuk bozulan alet ve malzemelerden oluşan büyük bir grubun parçasıdır.
Araştırmacılar, bitki ve hayvan malzemelerinden yapılmış 55 eseri analiz ederek 66 radyokarbon tarihlemesi elde ettiler. Bu eserler en az 15 bitki ve hayvan türünü temsil etmektedir.
Organik nesneler nadiren bu kadar uzun süre hayatta kalır, ancak mağaralar binlerce yıl boyunca kuru kalmış ve bu da lif, odun ve deriyi korumuştur.
Dikilmiş deri parçaları belirgin dikiş izleri gösteriyor. Araştırmacılar, parçaların giyim veya ayakkabı ya da barınak örtüsü gibi esnek ekipmanlara ait olduğunu düşünüyor.
Bölgedeki dört alanda delikli kemik iğneler bulundu ve bu aletler Geç Pleistosen döneminden bilinen en iyiler arasında yer alıyor. İğneler, ipler ve deri parçaları birlikte, Buz Çağı’nın sonlarına doğru Batı Kuzey Amerika’da gelişmiş dikiş geleneklerine işaret ediyor.
Bitkisel lif teknolojisi koleksiyonun tamamında karşımıza çıkıyor. Arkeologlar farklı kalınlıklarda ve bükümlerde ipler kaydettiler; bu da çeşitli kullanım alanlarına işaret ediyor.
Bükülmüş parçalar, ağ, çanta veya hasır yapımına uygun dokuma yöntemlerini gösteriyor. Paisley Mağaraları’nda ekip, tüyleri hala üzerinde olan bir tavşan kürkü şeridi buldu.
Bu parça, son yüzyıllarda Kuzey Paiute topluluklarında belgelenen tavşan derisi giysilerine benziyor; bu giysilerde birçok post, bitkisel liflerle birlikte dokunarak sıcak elbiseler veya etekler oluşturuluyordu.
Yakındaki bölgelerden elde edilen hayvan kalıntıları, olaya bağlam kazandırıyor. Paisley Mağaraları’na yaklaşık 100 kilometre mesafedeki iki yerde, büyük ateş çukurlarından 14.000’den fazla tavşan kemiği ve neredeyse hiç başka hayvan kemiği bulunmamıştır.
Bu yoğunluk, grupların hayvanları toplu halde yakalamak için uzun ağlar kullanarak dar alanlara yönlendirdiği kaydedilmiş toplu tavşan avlarıyla örtüşmektedir.
Bu olaylar et ve kürk sağlamıştır. Mağaralardan elde edilen ve basit tuzakların parçalarına benzeyen ahşap eserler, daha küçük ölçekli tuzaklamanın muhtemelen yıl boyunca devam ettiğini desteklemektedir.
İklim değişiklikleri, özel dikim deri giysilere duyulan ihtiyacı açıklamaya yardımcı olur. Genç Dryas döneminde, birçok bölgede sıcaklıklar düştü ve daha nemli koşullar Büyük Havza’daki bataklıkları ve gölleri destekledi.
Soğuk hava, vücuda oturan kürk giysilerin değerini artırdı. Yaklaşık 11.000 yıl önce, iklim daha sıcak ve kuru hale geldikten sonra, bölgedeki arkeolojik kayıtlar daha fazla bitki bazlı tekstil ve daha az kemik iğne göstermektedir. Yılın büyük bir bölümünde ağır deri giysilerin yerini daha hafif dokuma malzemeler aldı.
Oregon buluntuları, insanların Amerika kıtasında çeşitli ortamlara yayıldığı bir dönemde karmaşık organik teknolojilere dair doğrudan kanıtlar sunmaktadır.
Dikiş, ip yapımı, ağ üretimi ve küçük av hayvanlarının toplu olarak avlanması, soğuk ve değişken koşullarda günlük yaşamı destekleyen entegre bir sistem oluşturmuştur. Bu malzemeler, Geç Pleistosen topluluklarının temel ihtiyaçlarını karşılamak için hayvan ve bitki kaynaklarını nasıl birleştirdiğine dair nadir fiziksel izler sunmaktadır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İnsanlık Ne Zaman Giyinmeye Başladı? Bilinen En Eski Dikilmiş Deri Bulundu
Altmış Bin Yıllık Sır: İnsanlar Avustralya’ya Nasıl Yelken Açtı ve DNA Neyi Ortaya Çıkardı?