İnkaların Çocuk Kurban Ritüelinde İlk Kasıtlı Mumyalama Keşfedildi
And Dağları’nın yüksek volkanlarında çalışan arkeologlar, İnka capacocha ritüelinde kurban edilen bir çocuğun kasıtlı olarak mumyalanmasının ilk açık örneğini tespit ettiler.
Çalışma, Peru’nun güneyindeki Ampato ve Sara Sara zirvelerinden çıkarılan, doğal olarak korunmuş dört çocuğun bilgisayarlı tomografi taramalarına dayanıyor.
Varşova Üniversitesi’nden Dagmara Socha’nın önderliğindeki uluslararası bir projenin parçası olan bu çalışma, Arkeolojik Bilimler Dergisi: Raporlar’da yayınlandı.
Kapakoça, İnka İmparatorluğu’nun en önemli devlet törenlerinden biriydi. İspanyol tarihçiler, çocukların ve genç kadınların dağ zirvelerinde ritüel öldürme işleminden önce uzun mesafeler kat ettikleri alayları anlatmışlardır.
Birçok mezarlık alanı uzak ve yüksek rakımlı yerlerde bulunduğundan, fiziksel kanıtlar sınırlı kalmıştır. Bu zirvelerdeki donmuş koşullar, yumuşak dokuları, iç organları ve mezar paketlerini nadir bir ayrıntıyla korumuştur.
Araştırmacılar, sargıları açmadan cesetleri taradı. Görüntüler kemik yapısını, organ durumunu ve paketlerin içine yerleştirilen nesneleri kaydetti. Dört çocuğun hepsinde ölümcül kafa travması görüldü.
Bir vakada, sekiz yaşındaki bir kız çocuğunda kafa içi hematom tespit edildi. Aynı çocukta ayrıca, genişlemiş yemek borusu ve akciğer dokusunda kalsiyum birikintileri de dahil olmak üzere Chagas hastalığıyla bağlantılı belirtiler vardı.
Bu bulgular, yalnızca sağlıklı, fiziksel olarak kusursuz çocukların kurban olarak seçildiğini anlatan sömürge dönemi kayıtlarından kaynaklanan önceki görüşlere meydan okuyor.
Ampato Leydisi veya Juanita olarak bilinen ünlü mumyanın taramaları, kafa travmasına ek olarak göğüs ve pelvis bölgesinde de yaralanmalar olduğunu ortaya çıkardı.
Ayrıca, açıkta kalan volkanik zirvelerde sık görülen bir tehlike olan yıldırım çarpmasından kaynaklanan hasarlar da birçok cesette mevcuttu. Bu tür çarpmalar kemikleri kırıyor ve gömüldükten sonra dış sargıları yakıyordu.
En sıra dışı vaka, Ampato 4 olarak etiketlenen bir çocukla ilgiliydi. BT görüntüleri, eksik kemikler, yerinden oynamış iskelet unsurları, taşlar ve karın boşluğuna yerleştirilmiş tekstil parçaları gösterdi.
İç düzenleme, doğal çürüme veya basit donmadan farklıydı. Araştırmacılar bu özellikleri kasıtlı ölüm sonrası müdahalenin belirtileri olarak yorumluyor.
Kızın muhtemelen başka bir yerde öldüğü, daha sonra insanların cesedi yeniden açıp iç boşlukları değiştirdiği ve son olarak dağa yerleştirdiği düşünülüyor.
Tarihi kayıtlarda, toplulukların imparatorluk genelinde yer değiştirdiği, mitimaes olarak bilinen zorunlu yerleşim politikaları anlatılmaktadır.
Gruplar genellikle atalarının mumyaları da dahil olmak üzere kutsal nesneleri yeni topraklara taşırlardı. Ampato 4’ün değiştirilmiş hali, hareket ve yabancı coğrafyalarda manevi bağların yeniden kurulmasıyla bağlantılı ritüel uygulamalarla örtüşmektedir.
Cesedin sadece bir mezardan daha fazlası olduğu anlaşılıyor. Uygulanan işlem, ölümden sonra devam eden bir ritüel rolüne işaret ediyor.
İkincil gömülme ve içsel değişikliklere dair kanıtlar, kapakoka kurbanlarının dini yaşamda aktif unsurlar olarak kaldığını göstermektedir.
Cesetleri kutsal zirveleri işaretlemiş, imparatorluk varlığını güçlendirmiş ve yerel toplulukları devlet düzeyindeki inanç sistemleriyle bağlamıştır.
Yüksek rakımlı arkeoloji, bir zamanlar erişilemez olduğu düşünülen yerlerden veri toplamaya devam etmektedir. Polonya Ulusal Bilim Merkezi’nin finansmanıyla 2024 yılında çeşitli And zirvelerinde saha çalışmaları yeniden başlatılmış olup, korunmuş dokular, tekstiller ve ilgili adaklar üzerinde daha fazla analiz planlanmaktadır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İnkaların Çocuk Kurban Ritüelinde İlk Kasıtlı Mumyalama Keşfedildi
Ava Giderken Avlandılar: İki Pterozor Fosilleşmiş Kusmukta Ortaya Çıktı
İnkaların Çocuk Kurban Ritüelinde İlk Kasıtlı Mumyalama Keşfedildi/İnkaların Çocuk Kurban Ritüelinde İlk Kasıtlı Mumyalama Keşfedildi