İnci Küpeli Kız’a Bakan Bir İnsanın Beyninde Neler Olur?
“İnci Küpeli Kız” Jan Vermeer’in en ünlü tablolarından biridir. Resim 1665 yılı civarında yapılmıştır. Resimde kimin tasvir edildiği bilinmemektedir.
Küpenin içinde inci olup olmadığı şüphelidir, inci çok büyüktür. Tablodan başka bir yere bakmak mümkün değil. Özellikle de orijinalinden.
XVII. yüzyılın başyapıtının muhafaza edildiği Lahey’deki Mauritshuis Müzesi, portreye ve diğer ünlü eserlere bakarken beynin çalışmasını ölçmek için nörobilimcileri görevlendirdi.
Bilim insanları, izleyicinin “İnci Küpeli Kız ‘a özgü olduğuna inandıkları ’sürekli dikkat döngüsü” adını verdikleri özel bir nörolojik fenomenin esiri olduğunu tespit etti.
İzleyicinin bakışları istemsiz olarak önce kızın gözüne çekiliyor, sonra ağzına, sonra inciye, sonra tekrar göze kayıyor ve hepsi tekrar ediyor.
Çalışmayı yürüten araştırma şirketi Neurensics’ten Martin de Munnik, bu durumun izleyicinin resme diğerlerinden daha uzun süre bakmasına neden olduğunu belirtiyor.
“İsteseniz de istemeseniz de dikkat etmek zorundasınız. İsteseniz de istemeseniz de sevmek zorundasınız” diyor.
Bilim insanları beyin dalgalarını ölçerek, beynin epizodik hafıza, görsel-uzamsal işleme, kendini yansıtma ve bilincin yönleriyle ilgili bir bölümü olan precuneus’un özellikle uyarıldığını buldular.
Bilim insanına göre bu, sanat eserlerine verilen nörolojik tepkileri ölçmek için EEG ve fMRI beyin tarayıcılarını kullanan bilinen ilk çalışma.
“Birine ne kadar uzun süre bakarsanız, o kadar güzel ya da çekici olur” diyen Munnick, bu durumun Hollandalı ustanın konusunun popülerliğini de açıkladığını belirtti.
“Neden bu tabloya aşinasınız da diğerlerine aşina değilsiniz? Çünkü bu özel bir karakteristiğe sahip.
“Beyin yalan söylemez.”
Bilim insanları ayrıca bir müzedeki orijinal bir tabloya ve bir röprodüksiyona bakarken verilen nörolojik tepkileri de karşılaştırdı. İzleyici tarafından deneyimlenen duygusal tepkinin orijinalinde röprodüksiyona göre on kat daha güçlü olduğunu buldular.
Testler için bilim insanları, beyin dalgalarını izlemek üzere gerçek tablolar veya reprodüksiyonlar gösterilen 10 deneğe bir göz hareketi sensörü ve bir başlık taktı.
Mauritshuis Müzesi direktörü Martina Gosselink’e göre bu durum orijinal sanat eserlerini görmenin önemini kanıtlıyor: “Bu çok önemli ve beynin gelişmesine gerçekten yardımcı oluyor…. Beyin yalan söylemez” diyor.
Vermeer’in eserlerinde genellikle tek bir noktaya odaklandığını ve çevredeki ayrıntıların daha bulanık olduğunu açıkladı. Ancak “İnci Küpeli Kız ”da aynı anda üç odak noktası var: göz, ağız ve inci.
Gosselink bu durumun bu eseri diğer Vermeer tablolarından ayırdığını söyledi: “Burada size bakan bir kişi görüyoruz, oysa diğer tüm Vermeer tablolarında yazı yazan, iğne işi yapan ya da başka bir şey yapan birini görüyorsunuz. Ama bu kızın en büyük farkı bu. O sizi izliyor.”
Munnick, Da Vinci’nin Mona Lisa’sı gibi diğer ünlü tablolar üzerinde de benzer bir araştırma yapmanın ilginç olacağını söylüyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak:İnci Küpeli Kız’a Bakan Bir İnsanın Beyninde Neler Olur?
Ben Narsist Bir Sosyopatım. Kendinizi Benim Gibi İnsanlardan Nasıl Koruyabilirsiniz?