İki Farklı Alfabe Bilen Çift Dilliler, Alışılmadık Bir Beyin Yapısına Sahip Çıktı
Dünyada birçok dil var! Bazıları çok benzer, diğerleri oldukça farklı. Ancak, birçok dil grupları aynı alfabeyi kullanabilir. Örneğin, İngilizce ve Fransızca kulağa tamamen farklı geliyor; ama ortak bir alfabeyi paylaşıyorlar. Yeni bir çalışma, birbirinden farklı iki alfabe bilen iki dil bilenlerin beyinlerinin, yalnızca bir alfabe bilen iki dil bilen kişilerin beyinlerinden farklı olduğunu gösteriyor.
Okumayı öğrendiğimizde, serebral korteksin küçük bir alanı harflere ve kelimelere karşı çok hassas hale gelir. Bu bölge, her bir elemanı, geometrik özelliklerine bağlı olarak yüzler veya nesneler gibi belirli bir görsel uyaran kategorisini tanıma konusunda uzmanlaşmış karmaşık bir ağ içinde yer alır.
Görsel Kelime Form Alanı (VWFA) olarak bilinen bu kısım, dünyadaki tüm insanların beyninde aynı yerde bulunur. Ayrıca hiyerarşik olarak organize edilmiştir ve hassasiyeti beynin arkasından öne doğru artar ve gerçek kelimelere karşılık gelen harf dizilerine en güçlü şekilde yanıt verir.
Kelimeleri gördüğümüzde ne olur?
Paris-Saclay Nöroloji Enstitüsü’nden Minié Jean ve meslektaşları, 31 iki dillide VWFA’nın organizasyonunu incelemek için yüksek çözünürlüklü fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullandılar. Bu gönüllüler arasında hem İngilizce hem de Fransızca (Latin alfabesi) okuyan 21 kişi; diğer on katılımcı İngilizce ve Çince biliyordu; ikinci dil, bireysel karakterlerin kelimeleri temsil ettiği “logografik” bir yazıydı.
İlk deneyde Jean ve meslektaşları, İngilizce veya Fransızca sözcükleri, Arap rakamlarını, anlamsız altı harfli dizeleri ve çeşitli nesneleri tararken, İngiliz-Fransız okuyucuların beyinlerini taradılar. Daha önce bildirildiği gibi, VWFA’nın hiyerarşik aktivasyonunu gözlemlediler, ön bölge gerçek kelimelere duyarlı ve anlamsız harf dizilerine “kayıtsız” oldu. İki dil arasında beyin işlevinde hiçbir fark yoktu.
İngilizce-Çince okuyucularla yapılan ikinci deney aynı görevleri içeriyordu, yalnızca Fransızca kelimeler yerine gönüllülere Çince karakterler ve bunlardan türetilen anlamsız semboller gösterildi. Bu aynı zamanda hiyerarşik aktivasyonu da ortaya çıkardı.
Ancak bu kez bilim insanları, serebral korteksin yalnızca Çince kelimelerle etkinleştirilen yeni küçük alanlarını da gördüler. Bu eklemeler yalnızca gerçek Çince kelimelere yanıt veriyordu, İngilizceye ilgi göstermiyorlardı.
Beyindeki alfabe
Bu özel “sözcük noktalarının” her iki yarıkürede, oksipital ve temporal loblar arasındaki bağlantının alt kısmında mevcut olduğu bulunmuştur. Çoğu katılımcıda, sol hemisferde daha fazla ve daha büyük oldukları bulundu.
Bazı kelime eklemelerinin Çince kelimeler için çok seçici olduğunu not etmek önemlidir. Bu eklemeler genellikle üst üste biniyor veya fiziksel olarak yüzler tarafından seçici olarak etkinleştirilen hücre kümelerine çok yakındı. Araştırmacılar, yüzler gibi Çince karakterlerin tek bir karakter kadar basit olmaktan ziyade bütünsel işlem gerektirebileceğini öne sürüyor.
Çok dilliliğin çeşitli zihinsel ve sosyal sağlık yararları sağladığı uzun zamandır bilinmektedir. Belki de ikinci alfabeyi bilmek daha fazlasını verir!
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İki Farklı Alfabe Bilen Çift Dilliler, Alışılmadık Bir Beyin Yapısına Sahip Çıktı