İki Dil Bilmek Alzheimer’ın İlerlemesine Karşı Koruyucu Olabilir
Alzheimer hastalığı, bilişsel gerilemeyle sonuçlanan ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluktur. Özellikle yaşlı yetişkinlerde demansın en yaygın nedenidir.
Hastalık ilerledikçe, muhakeme, dil ve problem çözme gibi diğer bilişsel işlevleri de bozar. Depresyon, anksiyete veya ilgisizlik gibi duygusal değişiklikler genellikle bilişsel gerilemeye eşlik eder.
İleri aşamalarda, bireyler temel günlük aktiviteleri gerçekleştirme ve sevdiklerini tanıma becerilerini kaybederler. Nihayetinde, Alzheimer genel beyin fonksiyonlarında ciddi bir düşüşe ve ölüme yol açar.
Bilim insanları, iki dilliliğin (yani iki dil bilmenin) demansa karşı koruyucu olup olmadığını araştırdı. Önceki araştırmalar, bilişsel bir rezerve sahip olmanın demansa karşı bir miktar koruma sağlayabileceğini öne sürmüştür.
Bilişsel rezerv, beynin alternatif sinirsel yollar veya stratejiler kullanarak hasara veya yaşa bağlı değişikliklere uyum sağlama ve bunları telafi etme yeteneğini ifade eder.
Bilişsel rezerv, eğitim, entelektüel katılım, sosyal etkileşim, fiziksel aktivite ve beynin esnekliğini ve uyum yeteneğini artıran zihinsel olarak uyarıcı faaliyetler gibi yaşam boyu süren deneyimlerle şekillenir.
İkinci bir dil öğrenmek de böyle bir faaliyet olabilir. Araştırmacılar, eğer durum böyleyse, demanslı iki dilli bireylerin gözlemlenebilir yapısal beyin farklılıkları göstereceğini varsaymışlardır.
Özellikle, iki dilli bireylerin tek dilli bireylere kıyasla beynin dille ilgili bölgelerinde daha fazla kortikal kalınlığa ve hacme sahip olmasını beklediler.
Araştırmacılar, elde edilen verileri analiz etti. İlk veri kümesi Alzheimer hastalığı olan 356 bireyin nörogörüntüleme verilerini içerirken, ikinci veri kümesi çeşitli demans türleri olan veya risk altında olan 175 bireyin verilerini içermektedir.
Çalışmanın yazarları, “İki dillilik, dille ilgili alanlardaki beyin rezerviyle veya AD ile ilgili alanlardaki [Alzheimer hastalığı ile ilgili alanlar] bilişsel rezervle ilişkili olmasa da, iki dilliliğin AD’de beyin bakımı şeklinde rezerv sağladığı görülmektedir” sonucuna varmıştır.
Çalışma, demanstaki beyin değişikliklerine ve bunların dil bilgisiyle ilişkisine ışık tutuyor. Bununla birlikte, çalışma tasarımının sonuçlardan neden-sonuç çıkarımına izin vermediğini belirtmek önemlidir.
“Bilinguals show evidence of brain maintenance in Alzheimer’s disease” başlıklı makale Kristina Coulter, Natalie A. Phillips ve CIMA-Q ve COMPASS-ND grupları tarafından yazılmıştır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İki Dil Bilmek Alzheimer’ın İlerlemesine Karşı Koruyucu Olabilir
Sivri Fare Kışın Hayatta Kalabilmek İçin Beynini “Küçültüyor”