İçi Mumyalanmış Arılarla Dolu 3000 Yıllık Kozalar Bulundu
Yeni bir çalışma, kozalarının içinde mumyalanmış yüzlerce arının keşfedildiğini bildiriyor. Yaklaşık 3.000 yıl önce üretilen bu kozalar, Portekiz’in Odemira sahilinde keşfedilen yeni bir paleontolojik alanda keşfedildi.
Yaklaşık 2.975 yıl önce, Firavun Siamun Aşağı Mısır’da hüküm sürüyordu; Çin’de Zhou Hanedanlığı sona ermişti; Süleyman İsrail tahtında Davut’un yerine geçecekti; bugün Portekiz olan bölgede kabileler Bronz Çağı’nın sonuna doğru ilerliyordu. Özellikle de Portekiz’in güneybatı kıyısında, bugün Odemira olan yerde, garip ve nadir bir şey olmuştu: yüzlerce arı kozalarının içinde ölmüş ve en küçük anatomik ayrıntısına kadar korunmuştu.
Şimdi keşfedilen kozalar, son derece nadir görülen bir fosilleşme yönteminin sonucuydu. Normalde bu böceklerin iskeleti, organik bir bileşik olan kitin bileşimi nedeniyle hızla ayrışır.
Araştırmacı olan Carlos Neto de Carvalho, “Bu arıların korunma derecesi o kadar istisnai ki, yalnızca arı türünü belirleyen anatomik ayrıntıları değil, aynı zamanda cinsiyetini ve hatta annenin kozayı inşa ederken bıraktığı monofloral polen kaynağını da tanımlayabildik” diyor.
Paleontolog, bu keşfe yol açan projede, bir kenarı bir metre olan bir karede binlere ulaşan yüksek yoğunlukta arı kozası fosiline sahip dört paleontolojik alan tespit edildiğini söylüyor.
Paleontolog Andrea Baucon, “Arı ailesine atfedilen 100 milyon yıllık yuva ve kovan fosil kaydıyla, gerçek şu ki, kullanıcılarının fosilleşmesi pratikte mevcut değildir” diyor.
Şimdi keşfedilen ve neredeyse 3.000 yıl önce üretilen kozalar, gün ışığını hiç göremeyen Eucera arısının genç yetişkinlerini bir lahit gibi muhafaza ediyor. Bu arı türü, bugün Portekiz anakarasında varlığını sürdüren yaklaşık 700 arı türünden biridir.
Yeni keşfedilen paleontolojik alan, kozaların iç kısmının anne tarafından üretilen ve organik bir polimerden oluşan karmaşık bir iplikle kaplı olduğunu gösteriyor.
İçeride bazen, larvanın yaşamının ilk zamanlarında besleneceği, anne tarafından bırakılan tek çiçekli polenden geriye kalanları bulabilirsiniz. Mikrobilgisayarlı tomografi kullanımı, mühürlü kozaların içindeki mumyalanmış arıların mükemmel ve üç boyutlu bir görüntüsünü elde etmeyi sağlıyor.
Dünya çapında 20.000’den fazla türü bulunan arılar, insan faaliyetleri nedeniyle popülasyonları önemli ölçüde azalan ve iklim değişikliği ile ilişkilendirilen önemli tozlayıcılardır.
Yaklaşık 3.000 yıl önce arı popülasyonlarının ölümüne ve mumyalaşmasına yol açan ekolojik nedenleri anlamak, iklim değişikliğine karşı dayanıklılık stratejilerinin anlaşılmasına ve oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Güneybatı kıyısı söz konusu olduğunda, yaklaşık 3.000 yıl önce yaşanan iklim dönemi, genel olarak şimdikinden daha soğuk ve daha yağışlı kışların yaşandığı bir dönemdi.
Carlos Neto de Carvalho, “Kışın sonunda gece sıcaklığındaki keskin bir düşüş ya da yağmur mevsimi dışında bölgenin uzun süre sular altında kalması, bu küçük arıların yüzlercesinin soğuktan ya da havasızlıktan ölmesine ve mumyalaşmasına yol açmış olabilir” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: İçi Mumyalanmış Arılarla Dolu 3000 Yıllık Kozalar Bulundu