Hücreleri Genç Tutmayı Başaran Gıda Molekülleri Keşfedildi
İsviçre’deki Basel Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, gıdalardaki belirli besin maddelerinin nematodlarda hafif bir stres reaksiyonuna neden olabileceğini keşfettiler. Şaşırtıcı bir şekilde, bu hafif stres organizmalara zarar vermek yerine genel sağlıklarını iyileştiriyor ve yaşlandıkça canlılıklarını korumalarına yardımcı oluyor gibi görünüyor.
Günümüzde insanlar her zamankinden daha uzun yaşıyor, ancak uzun ömür tek başına iyi bir sağlığı garanti etmiyor. Birçok kişi için asıl endişe sadece “Kaç yıl yaşayabilirim?” değil, “Yaşlandıkça ne kadar iyi yaşayabilirim?”.
Yaşam süresi, bir kişinin yaşadığı toplam yıl sayısını ifade ederken, “sağlıklı yaşam süresi” bu yılların ne kadarını iyi fiziksel ve zihinsel durumda geçirdiğini tanımlar.
Beslenme, sağlıklı yaşlanmada önemli bir rol oynar. Bilim insanları, tükettiğimiz besin maddelerinin hem miktarının hem de türlerinin vücudumuzun yaşlanmasını etkilediğini uzun zamandır biliyorlar. Basel Üniversitesi’nden Spang liderliğindeki araştırmacılar, gıdalarda bulunan belirli RNA moleküllerinin solucanların ileriki yaşamlarında canlılıklarını nasıl artırabileceğini ortaya çıkarmak için mikroskobik solucan Caenorhabditis elegans’ı kullandılar.
Spang, “Bu moleküller, genellikle yaşlanma ve hastalıklarla ilişkilendirilen zararlı protein kümelerinin oluşumunu engelliyor,” diye açıklıyor. Bulguları yakın zamanda Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Beslenme yaşlanmayı nasıl şekillendiriyor?
Yaşla birlikte vücut, bozulmuş ve hasar görmüş proteinleri vücuttan atmada daha az etkili hale gelir. Bunlar hücrelerde birikerek zararlı protein kümeleri oluşturabilir. Bu tür protein kümeleri yaşlanmanın tetikleyicileri olarak kabul edilir ve Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi kas ve nörodejeneratif hastalıklar da dahil olmak üzere yaşa bağlı birçok hastalıkla ilişkilendirilir.
Dengeli bir beslenme, nematod C. elegans’ın (resimde) yaşlılıkta formda ve sağlıklı kalmasını sağlar. Kaynak: Jachen Solinger, Biozentrum, Basel Üniversitesi.
Araştırmacılar, dengeli bir beslenmenin sağlıklı yaşamı desteklediğini ve nematodun beslenmesindeki belirli bileşenlerin koruyucu etki gösterdiğini keşfettiler. Solucanlar, çoğunlukla çift sarmallı RNA molekülleri içeren bakterilerle besleniyor. Çalışmanın baş yazarı Emmanouil Kyriakakis, “Bu besin RNA’ları bağırsakta emiliyor ve hücresel strese karşı koruma sağlamak için kalite kontrol mekanizmalarını harekete geçiriyor,” diye açıklıyor. “Bu düşük seviyeli stres, vücudu protein hasarıyla daha etkili bir şekilde başa çıkmaya alıştırıyor.”
Beslenmeye bağlı mekanizmalar hücresel yaşlanmayı yavaşlatıyor
Beslenme, hasarlı proteinleri parçalayıp geri dönüştüren bir hücresel “temizleme” süreci olan otofajiyi harekete geçiriyor. Bu mekanizma, zararlı protein agregasyonunu azaltarak hücre yaşlanmasını yavaşlatıyor. Kyriakakis, “Bağırsağın diğer organlarla iletişim kurduğunu görmek bizi şaşırttı,” diyor. “Koruyucu etkileri sadece lokal olarak değil, aynı zamanda kaslarda ve tüm organizmada gözlemledik.”
Daha sağlıklı yaşlanma – solucanlarda bile
Genel olarak, dengeli bir diyete maruz kalan solucanlar yaşlılıkta daha aktif ve sağlıklıydı. Kyriakakis, “Besin-RNA türleri, solucanları yaşlanma sırasında protein birikmesinden koruyan sistemik bir stres tepkisi uyandırır,” diyor. “Böylece sağlıklı yaşam sürelerini uzatır.”
Bulgular, beslenmenin yaşlılıkta sağlığı güçlü bir şekilde etkilediğini doğruluyor. Spang, “Belirli gıda bileşenleri vücudun kendi koruyucu mekanizmalarını harekete geçirebilir,” diye ekliyor. “Yani, biraz stres sizin için iyi olabilir.” Bireysel besinlerin insanlarda da faydalı etkiler yaratıp yaratamayacağı – ve potansiyel olarak yaşa bağlı hastalıkları önlemeye yardımcı olup olamayacağı – henüz araştırılmayı bekliyor. Ancak bu kesinlikle mümkün. Şimdiden net olan şu: Yediklerimiz yaşlanma şeklimizi şekillendirebilir.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Uzun Yaşam Endüstrisi Hızla Büyüyor Ancak 3 Kritik Sorunla Karşı Karşıya