Hücre Yaşlanmasının Moleküler Süreci Tersine Çevrildi
Araştırmacılar, yaşlanan farelerin karaciğerindeki gençlik DNA yapısını başarıyla geri kazandırarak yaşlanmanın temel belirtilerini tersine çevirdiler.
Çalışma, SIRT6 proteininin, DNA’yı paketleyen ve gen aktivitesini kontrol eden sistem olan kromatini, yaşa bağlı bozulmadan koruduğunu gösterdi. Bu, gençleşme biyolojisinde yeni perspektifler açıyor.
SIRT6 proteini, bilim insanlarının sıklıkla “uzun ömür genleri” olarak adlandırdığı sirtuin ailesine aittir. Bu protein, hasarlı DNA’nın onarımını düzenleyerek ve telomerlerin uzunluğunu koruyarak genomik stabilitenin korunmasında çok önemli bir rol oynar.
Telomerlerin kısalması, vücudun biyolojik saatiyle doğrudan bağlantılıdır. Bu özellikleri, onu yaşlanma karşıtı ilaçların geliştirilmesi için önemli bir hedef haline getirmektedir.
Araştırmacılar, genç ve yaşlı kemirgenlerin dokularındaki moleküler değişiklikleri ayrıntılı olarak incelediler. Yaşla birlikte karaciğerdeki kromatin yapısının önemli ölçüde bozulduğu tespit edildi. Bu kusur, koruyucu bariyerleri zayıflatarak aşırı iltihaplanma süreçlerine yol açıyor.
Aynı zamanda, sağlıklı ve düzgün karaciğer fonksiyonu için gerekli olan temel metabolik programlar da azalmaktadır. Bu veriler, yaşlanmanın vücutta sadece pasif bir yıpranma olmadığını, büyük ölçüde hücreler içindeki genetik materyalin paketlenmesindeki geri dönüşümlü değişikliklerden kaynaklandığını açıkça göstermektedir.
Yaşlı farelerde SIRT6 protein seviyelerinin artırılması şaşırtıcı bir sonuca yol açtı: Yaşla ilgili birçok kromatin kusuru ortadan kalktı ve karaciğer moleküler düzeyde daha genç bir duruma geri döndü. Çalışma Nature Communications dergisinde yayınlandı .
Çalışmanın lideri Profesör Haim Cohen, “SIRT6’nın yaşlanma sürecini tersine çevirmeye yardımcı olduğunu gösterdik . Yaşlı bir karaciğeri ele aldık ve DNA organizasyonunu çok daha genç bir duruma geri getirdik. Bu heyecan verici bir keşif, çünkü yaşlanmanın daha önce inandığımızdan daha esnek bir süreç olabileceğini gösteriyor.” diyor.
Gençleştirme Biyolojisinde Yeni Ufuklar
Bilim insanları, yaşlanmaya bağlı DNA bozulması ve iltihaplanmayla yakından ilişkili spesifik bir kromatin belirteci tespit etti. SIRT6 proteini, bu kritik noktalarda gençlikteki düzeni etkili bir şekilde geri kazandırdı.
Bu keşif, daha önce uzun ömürlülükte kilit bir faktör olarak kabul edilen SIRT6’nın rolüne dair anlayışımızı genişletiyor. Bilim insanları, tek tek hastalıkları hedeflemek yerine, yaşlanmanın temel nedenini, yani genom düzenlemesi üzerindeki kontrolün kaybını hedeflemeyi öneriyorlar.
Deneyler yalnızca hayvanlar üzerinde yapılmış olsa da, yazarlar bu çalışmanın doku fonksiyonunu korumayı, sistemik iltihabı azaltmayı ve yaşlı yetişkinlerin sağlığını kökten iyileştirmeyi amaçlayan terapötik yaklaşımlar için temelde yeni bir yön açtığına inanıyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Hücre Yaşlanmasının Moleküler Süreci Tersine Çevrildi
Primatlar Arasında Benzersiz Olan İnsanların Çoğunlukla Sağ Elini Kullanmasındaki Gizem Çözüldü