Hint-Avrupa Dilleri Nerede ve Ne Zaman Yayılmaya Başladı?

Hint-Avrupa Dilleri Nerede ve Ne Zaman Yayılmaya Başladı?

Hint-Avrupa Dilleri Nerede ve Ne Zaman Yayılmaya Başladı?

Dil bilimci ve genetikçilerden oluşan uluslararası bir ekip, dilleri dünya nüfusunun neredeyse yarısı tarafından konuşulan Hint-Avrupa dil ailesinin kökeni konusunda önemli bir buluşa imza attı. Bu dil ailesi 8.000 yıl önce Güney Kafkasya’da ortaya çıkmıştır.

Hint-Avrupa dil ailesinin Hindistan ya da Avrupa’da başlamamış olması biraz garip.

Hint-Avrupa dillerinin kökeni iki yüz yılı aşkın bir süredir tartışmalıdır. Son zamanlarda iki ana teori hakim olmuştur: yaklaşık 6.000 yıl önce Pontus-Hazar bozkırlarında bir köken öneren “bozkır” hipotezi ve yaklaşık 9.000 yıl önce erken tarımla ilişkili daha eski bir köken öneren “Anadolu” veya “tarımsal” hipotez.

Hint-Avrupa dilleri üzerine yapılan önceki filogenetik çalışmalar, kullanılan veri kümelerindeki yanlışlıklar ve tutarsızlıklar ile eski dillerin filogenetik analizlerine yönelik yöntemlerdeki sınırlamalar nedeniyle aile yaşı konusunda çelişkili sonuçlara yol açmıştır.

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü Dilbilimsel ve Kültürel Evrim Bölümü’nden araştırmacılar, bu sorunları ele almak için 80’den fazla dil uzmanından oluşan uluslararası bir ekip kurarak 52’si antik veya tarihi dil olmak üzere 161 Hint-Avrupa dilinden yeni bir çekirdek kelime veri seti oluşturdu.

Hint-Avrupa dillerinin kökenine dair yeni görüşler

Bu daha eksiksiz ve dengeli örneklem, sözlüksel verilerin kodlanmasına yönelik titiz protokollerle birleştiğinde, önceki çalışmalarda kullanılan veri kümelerindeki sorunları ortadan kaldırmıştır.

Hint-Avrupa dilinin yaklaşık 8100 yaşında olduğu tahmin edilmektedir

Araştırma ekibi, Klasik Latince ve Vedik Sanskritçe gibi eski yazı dillerinin modern Roman ve Hint dillerinin doğrudan ataları olup olmadığını test etmek için yeni geliştirilen Bayesçi soy temelli bir filogenetik analiz kullandı.

Dilbilimsel ve Kültürel Evrim Bölümü Başkanı ve çalışmanın kıdemli yazarı Russell Gray, bulgularının sağlam olduğundan emin olmak için dikkatli davrandıklarını vurguladı: “Kronolojimiz çok çeşitli alternatif filogenetik modeller ve duyarlılık analizleri karşısında sağlamdır.”

Analize göre, Hint-Avrupa ailesi yaklaşık 8.100 yaşında ve beş ana dal yaklaşık 7.000 yıl önce ayrılmış durumda. 

Bu sonuçlar bozkır ya da tarım hipotezleriyle tamamen tutarlı değildir. Çalışmanın ilk yazarı Paul Heggarty şunları kaydetmiştir: “Son antik DNA kanıtları Hint-Avrupa dilinin Anadolu kolunun bozkırda değil, Hint-Avrupa ailesinin en eski kaynağı olan Bereketli Hilal’in kuzey yayında ya da yakınında, güneye doğru ortaya çıktığını göstermektedir”.

Bu nedenle, çalışmanın yazarları, Hint-Avrupa dillerinin son anavatanının Kafkasya’nın güneyinde ve sonraki şubenin bulunduğu Hint-Avrupa dillerinin kökeni hakkında yeni bir melez hipotez önerdiler. kuzeyde, Bozkır’da, Hint-Avrupa dilinin daha sonraki bir genişlemeyle Avrupa’ya gelen bazı dallarının ikincil anayurdudur.

Gray, “Dolayısıyla, eski DNA ve dil filogenetiği, 200 yıllık Hint-Avrupa bilmecesinin çözümünün tarım ve bozkır hipotezlerinin bir melezinde yattığını öne sürüyor” diyor.

Wolfgang Haack şöyle diyor: “Ortak bir dil ağacının ömrünün iyileştirilmiş bir tahminine ek olarak, ağaç topolojisi ve dallanma düzeni, temel arkeolojik unsurlarla uzlaşı için çok önemlidir. Bu, birbirini dışlayan önceki senaryolardan arkeolojik, antropolojik ve genetik verileri birleştiren daha makul bir modele doğru atılmış büyük bir adım.”

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Kaynak: Hint-Avrupa Dilleri Nerede ve Ne Zaman Yayılmaya Başladı?

2000 Yıllık Mezardan Aynası ve Kılıcıyla Gömülü Savaşçı Kadın Çıktı

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar