Hayatınızda Ne Kadar İklim Değişikliğine Tanık Oldunuz?
Yakın zamanda harekete geçmezsek gezegenimizin akıl almaz şekillerde değişeceği konusunda uyarıldık ve yeni araştırmalar 15-84 yaş arası gençlerin yaklaşık yüzde 50’sinin şimdiden önemli bir değişim yaşadığını gösteriyor.
İklim bilimciler, önümüzdeki yıllarda iklim değişikliğinin nasıl şiddetleneceğini ve bugünün gençlerinin iklim etkilerinin en ağır yükünü taşıyacağını göstermeye çalışıyorlar.
Ancak dünyanın dört bir yanında insanlar, bir zamanlar akıl almaz gibi görünen yükselen sıcaklıkların körüklediği aşırı ve ölümcül hava olaylarına şimdiden tanık oluyor.
Peki insanlar yaşamları boyunca ne kadar iklim değişikliği yaşadı? Ve şimdiye kadar en çok ısınmayı kim yaşadı?
Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi’nde ekstrem olaylar üzerine çalışan iklim bilimci Andrew King ve meslektaşları yeni bir çalışmada bu sorulara yanıt aradı.
Yerel sıcaklık kayıtlarında, değişen hava modellerinin arka plan gürültüsünden ortaya çıkan insan kaynaklı iklim değişikliğinin net bir sinyalini aradılar.
Geçmiş araştırmaların gösterdiği gibi, insan kaynaklı ısınma sinyalleri tropik bölgelerde daha erken ve daha güçlü bir şekilde ortaya çıkarken, dünyanın okyanusları ve kutup bölgeleri ısının çoğunu emmiştir.
King ve meslektaşları, insanların 2021 yılına kadar olan yerel sıcaklık değişiklikleri deneyimlerini inceleyerek ve bu değişiklikleri herkesin anlayabileceği bir zaman diliminde hesaplayarak bu analizlere katkıda bulunmak istedi: yaşam süreleri.
King yaptığı açıklamada, “İnsanlığın sera gazı emisyonlarının gezegende yol açtığı değişikliklerden en çok kimin etkilendiğini görmek için insanların iklim değişikliği deneyimlerini yerel olarak anlamamız önemli” dedi.
Hatırlama yanlılığından kaçınmak için araştırmacılar, insanların algılamış olabilecekleri daha geniş değişiklikleri değil, kendi yerel bölgelerinde yaşadıkları fiziksel ısınmayı hesapladılar.
Ayrıca uzun süreli sıcak hava dalgalarının, deniz seviyesinin yükselmesinin, fırtınaların, kuraklıkların ve orman yangınlarının etkilerini değil, yalnızca yerel ısınmayı ölçtüler; ancak King, bunun gelecekteki çalışmaların odak noktası olabileceğini söylüyor.
King ve meslektaşları makalelerinde, “Bu, genç yaşlı, zengin fakir tüm dünya nüfusunun yaşadığı yerel iklim değişikliği sinyallerinin ortaya çıkışını tahmin etmeye çalışan ilk analizdir” diye yazıyor.
Yerel yıllık sıcaklıklar küresel nüfus için o kadar çok değişti ki, analiz, dünyadaki 15-84 yaş grubunun neredeyse yarısının şu anda doğdukları zamandan önemli ölçüde farklı olan ‘tanıdık olmayan’ bir iklimi deneyimlediğini ortaya koydu.
Yaklaşık yüzde 90’ı ‘olağandışı’ bir iklime denk gelen sıcaklık değişiklikleri yaşamıştır.
King verdiği demeçte, “Bunun aynı zamanda sıcak hava dalgaları gibi aşırı uçlarda daha güçlü değişiklikler yaşadıkları anlamına gelip gelmediğini görmek ve en kötü etkilerin en büyük iklim değişiklikleriyle uyumlu olup olmadığını daha iyi anlamak için daha fazla çalışma yapmamız gerekiyor” dedi.
Yaş gruplarına gelince, analiz, 40 ila 60 yaş arasındaki orta yaşlı insanların, özellikle de ekvator çevresinde yaşayanların, yaşamları boyunca tahakkuk eden en net ısınma sinyalini yaşadıklarını ortaya koydu.
Daha ileri yaş gruplarındaki sinyal, yaşamlarının ilk yıllarındaki göreceli iklim istikrarı nedeniyle seyrelirken, daha genç insanların ısınma deneyimi yaşadıkları yere bağlı olarak büyük ölçüde değişmektedir.
Tropikal bölgelerde yaşayanlar, endişe verici bir şekilde, çok daha kısa yaşam sürelerinde daha yaşlı, daha zengin nüfusla aynı miktarda ısınmaya maruz kalmıştır.
King, “Tropikal düşük gelirli bölgelerde çok daha genç bir nüfus olsa bile, tipik ısınma deneyiminin, ortalama olarak, çok daha yaşlı nüfusa sahip daha zengin bölgelerin deneyimine benzer olduğunu bulmak gerçekten dikkat çekiciydi” dedi.
Bazılarımız bu gezegende diğerlerinden daha uzun süre yaşamış olsa da, çalışmanın amacı parmakla göstermek değil, Dünya’nın ikliminin şu anda ne kadar hızlı değiştiğini aktarmaktır. Ancak emisyonları azalttığımız takdirde iklimi dengeleyebileceğimizi biliyoruz.
Araştırmacılar, “Yerel iklimlerin insan ömrü içinde tanınmaz hale gelmesini önlemek için önemli iklim eylemlerinin gerçekleştirilmesi zorunludur” sonucuna varıyor.
Çalışma Environmental Research Climate dergisinde yayınlanmak üzere kabul edilmiştir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Hayatınızda Ne Kadar İklim Değişikliğine Tanık Oldunuz?
Hayatınızda Ne Kadar İklim Değişikliğine Tanık Oldunuz?