Çöl Kumunun Altında Ne Var?
Sahilde ya da çöldeyken, kazmaya devam ederseniz neye ulaşacağınızı gerçekten bilmediğiniz aklınızdan geçmiş olabilir. Kum mu, kaya mı, toprak mı, yoksa cin Jafar tarafından korunan hazine yığınları mı bulursunuz?
Cevap elbette bulunduğunuz yere göre değişir. Örneğin bazı kum tepeleri rüzgar nedeniyle hareket eder, yani altınızda koca bir orman olabileceği gibi sizi yutmayı bekleyen obruklar da olabilir.
Kum, karadaki kayalardan, nehirlerin ve diğer elementlerin aşındırmasıyla oluşur. Kıyıda, sürekli çalkalanan deniz de binlerce ya da milyonlarca yıl boyunca kayaları öğütür.
Sahili kazarsanız (bölgenin jeolojisine bağlı olarak ne kadar kazacağınız değişebilir), sıkıştırılmış ve basınç altında tortul kayaç kumtaşına dönüşmüş kum bulabilirsiniz. Kumdan kale küreğiniz yerine gelişmiş sondaj ekipmanları kullanarak kazmaya devam edin ve bölgenin ana kayasına ulaşacaksınız.
Çöllere gelince, hiç kazı yapmanıza gerek kalmayabilir. Çöllerin çoğu kumla kaplı değildir, açıkta kalan ana kayanın kendisidir. Bu, kumlu çöllerin altında ne bulacağınıza dair bir spoiler olabilir.
Kumun olduğu yerlerde, kum genellikle açıktaki ana kayanın ayrışmasıyla oluşur. Kuru çöl manzarası gece ve gündüz soğuyup ısındıkça kaya genişler ve çatlar. Binlerce ya da milyonlarca yıl boyunca, rüzgarın küçük taşları kırbaçlamasıyla kayalar öğütülerek kuma dönüşür. Aşağıya indiğinizde yine ana kayayı ve kurumuş kili bulursunuz.
Bu, bölgelerin ilginç olamayacağı anlamına gelmiyor. Dolaşan kum tepeleri, Nambiya’daki bazı şaşırtıcı deve dikeni ağaçları da dahil olmak üzere gömdüklerini koruyabilir. Bu arada, yine de birkaç jeolojik sürpriz ortaya çıkarabilirler. 2010 yılında bilim insanları Sahra kumlarının altında, Nil’in alçak bir kanaldan bölgeye dökülmesiyle 250.000 civarında oluştuğu düşünülen tarih öncesi bir mega gölün kanıtlarını buldular.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Nebraska Kumulunda Beklenmedik Bir Şekilde Nadir Kuasikristal Bulundu
Bir elektrik enerjisi patlaması, Nebraska’da bir miktar kumu ve kopmuş bir elektrik hattını birleştirerek daha önce görülmemiş ve imkansız olduğu düşünülen bir forma dönüştürdü.
Hiç beklenmedik bir yerde 12 kat simetriye sahip yeni bir kuasikristal türünün keşfedilmesi, jeolog ve matematikçileri bu tür yapıların başka nerelerde gözden kaçmış olabileceğini merak etmeye yöneltti.
Kuasikristaller (ya da kuasiperiodik kristaller) öteleme simetrisine sahip olmayan ancak gerçek kristallerin dönme simetrileri dışında başka şekillerde simetrik olan atom yapılarıdır. İlk kez 1984’te sentezlendikten ve 2009’da doğal olarak bulunduktan sonra, kuasikristalleri oluşturabilecek süreçlerin sadece yüzeyini çiziyor olabiliriz.
Nebraska Kumulunda Beklenmedik Bir Şekilde Nadir Kuasikristal Bulundu