Güneş’e Yakın Bir Yıldızın Yakınında Çarpışan Dev Asteroitler Gözlemlendi
James Webb Uzay Teleskobu komşu yıldız sistemimizde bir asteroid çarpışmasına işaret eden kanıtlar buldu. Çarpışma sonucu ortaya çıkan toz, dinozorları öldüren asteroidin yaklaşık 100.000 katı kütleye sahiptir.
Gök bilimciler çoğunlukla ana yıldızlarına yakın ve kabaca Jüpiter ya da Neptün gibi büyük boyutlarda ötegezegenler bulurlar. Ancak bu tür gezegen sistemleri bizimkilerden çok farklıdır.
Gök bilimciler bu tür gezegenleri buldukça şu soru daha önemli hale geliyor: Güneş sistemine benzer gezegen sistemleri ne kadar nadirdir?
Eğer güneş sistemi pek de benzersiz değilse, o zaman belki de yaşam sadece nadir gezegenlerde ortaya çıkabilir.
James Webb Uzay Teleskobu (JWST) komşu yıldız sistemimizde bir asteroid çarpışmasına işaret eden kanıtlar buldu. Çarpışma sonucu ortaya çıkan toz, dinozorları öldüren asteroidin yaklaşık 100.000 katı kütleye sahiptir.
Çarpışan asteroidler, güneş sisteminden yaklaşık 63,4 ışık yılı uzaklıkta bulunan Beta Painter yıldız sisteminde görüldü. Bu yıldız sistemi çok genç: sadece yaklaşık 20-25 milyon yaşında.
Güneş’in 4,6 milyar yıllık yaşı ile kıyaslandığında sadece bir bebektir. Beta Painter gezegen oluşumunun ilk aşamalarında. Bu yıldız sisteminin JWST gözlemleri, bir zamanlar güneş sistemimizi oluşturan kararsız süreçleri de ortaya çıkarabilir.
Astronomi ekibi lideri Christine Chen, “Beta Painter, dev asteroitlerin çarpışmaları nedeniyle Dünya grubu gezegenlerin oluşumunun hala devam ettiği bir yaşta, bu nedenle görebildiğimiz şey aslında kayalık gezegenlerin ve diğer cisimlerin gerçek zamanlı olarak nasıl oluştuğunu gösteriyor” dedi.
JWST Beta Painter sisteminde ne gördü?
Beta Painter güneş sistemine nispeten yakın olmasına rağmen, asteroitleri tespit etmek çok zordur. JWST bile genç yıldızın etrafında sadece bir gaz ve toz diski görüyor.
Chen ve meslektaşları yeni JWST verilerini 2004 ve 2005 yılları arasında Spitzer Uzay Teleskobu tarafından toplanan gözlemlerle karşılaştırdı. Bu, yıldızın etrafındaki tozun enerjik özelliklerinde önemli değişiklikler olduğunu ortaya koydu.
Gök bilimciler Spitzer tarafından yirmi yıl önce tespit edilen parçacıklardan hiçbir iz bulamadılar. Bu da Beta Painter etrafında yaklaşık 20 yıl önce asteroitlerin ya da diğer nesnelerin feci bir çarpışmasının meydana geldiği anlamına geliyordu.
Chen şöyle diyor: “Yeni JWST verileri göz önüne alındığında, elimizdeki en iyi açıklama, aslında nadir görülen bir felaket olayının sonrasına tanık olduğumuzdur: büyük bir asteroit büyüklüğündeki cisimler arasında bir çarpışma.”
Asteroit çarpma tozu JWST görüntülerinde yoktur çünkü Beta Painter yıldızından gelen radyasyon o zamandan beri bu tür parçacıkları dağıtmıştır.
Spitzer tarafından 20 yıl önce gözlemlenen emisyonlar, toz yıldız radyasyonu tarafından ısıtıldığında ve termal enerji açığa çıkardığında bu sürecin başlangıcını temsil ediyordu.
Merkezi yıldızdan uzaklaşmak tozun soğumasına neden oldu, yani artık kızılötesinde ışıma yapmıyor. Gökbilimciler artık çarpışmanın gerçekten gerçekleştiğinden eminler.
Beta Painter iki genç dış gezegen içeriyor. Hem yıldızlarının gençliği hem de etrafında devam eden gezegen oluşum süreci, bu gezegen sistemini gezegen oluşumunu yöneten süreçleri anlamaya çalışan gökbilimciler için önemli bir hedef haline getirmiştir.
“Yanıtlamaya çalıştığımız soru, Dünya grubu gezegenlerin ve dev gezegenlerin oluşum sürecinin yaygın mı yoksa nadir mi olduğudur. Ya da daha spesifik olarak: Güneş sistemi gibi gezegen sistemleri bu kadar nadir midir?” diye yazdılar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Güneş’e Yakın Bir Yıldızın Yakınında Çarpışan Dev Asteroitler Gözlemlendi
Güneş Sistemi’nin Sırrı: Dokuzuncu Gezegen Nerede Saklanıyor?