Görünmez Renkleri Görebilen İnsanların Sırrı
Renk körlüğü oldukça yaygın bir olgudur ve dünya genelinde yaklaşık olarak her 12 erkekten birini ve her 200 kadından birini etkilemektedir. Çok daha nadir görülen bir durum ise renk körlüğünün tam tersi olan tetrakromidir; tetrakromatlar çoğumuzun göremediği bir renk dünyasına vakıf olabilirler.
Healthline’a göre, ortalama bir insan bir milyon renk tonunu algılama potansiyeline sahiptir. Tetrakromasisi olan kişilerin 100 milyon renk tonu görme potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir, ancak bu durumla ilgili araştırmalar henüz başlangıç aşamasındadır.
Bu süper gücün kaynağı nedir? Renk körlüğü gibi bu da genetik bir mutasyonun sonucudur. Çoğu insan her bir gözünde renk spektrumundaki farklı tonlar arasında ayrım yapmamıza yardımcı olan üç koni ile doğar. Renk körü olarak doğanların iki, tetrakromasisi olanların ise dört konisi vardır. Cleveland Clinic’e göre, tetrakromatlar turuncu benzeri renklere karşı daha büyük bir hassasiyete sahiptir.
Concetta Antico bu durumla ilgili deneyimlerini BBC Future’a anlattı. Parkta verdiği sanat derslerini hatırladı: “Derdim ki, ‘Suyun üzerindeki ışığa bakın – şu kayanın üzerinde parıldayan pembeyi görebiliyor musunuz? Şuradaki yaprağın kenarındaki kırmızıyı görebiliyor musunuz?” Öğrencilerin hepsi başlarıyla onaylardı. Ancak yıllar sonra onların gerçeği söyleyemeyecek kadar kibar olduklarını fark etti: O kadar canlı gördüğü renkler onlar için görünmezdi.”
XX kromozomuna sahip insanların yüzde 12’sinin tetrakromatik olabileceği düşünülmektedir. Ancak, bu genetik tuhaflığa sahip olan herkes Antico gibi canlı teknik renklerde bir dünyayı deneyimleyemeyecektir. Cleveland Clinic’e göre bu durum, ek koninin diğer konilerden farklı bir frekans ayarına sahip olup olmadığına ve beynin artan renk bilgisini işlemesini sağlayan dördüncü bir renk kanalı olup olmadığına bağlı olacaktır.
2010 yılında Journal of Vision dergisinde yayınlanan bir çalışmada, genetik varyantı taşıyan 24 katılımcıdan sadece biri “tetrakromatik davranış” sergilemiş ve test edilen tüm renk tonlarında farklılıklar tespit etmiştir.
Renk körlüğü kapsamlı bir şekilde incelenmiş olsa da, tetrakromasi hakkında nispeten az şey bilinmektedir. Ne kadar yaygın olduğu veya görmeyi nasıl etkilediği hakkında çok az şey biliyoruz. Zayıf tetrakromasiye sahip insanların renk tonlarını ayırt etmede ortalama bir insandan biraz daha iyi olabileceği ve güçlü tetrakromasiye sahip olanların dünyayı geri kalanımızın göremediği renklerde görüyor olabileceği düşünülmektedir.
Eğer tetrakromasi hastalığına sahip şanslı azınlıktan biri olduğunuzu düşünüyorsanız, internette bulabileceğiniz birçok iddiaya rağmen şu anda güvenilir bir test yöntemi olmadığını duymak sizi hayal kırıklığına uğratabilir. Cleveland Clinic’e göre, araştırmacılar bu duruma neden olabilecek mutasyonları belirlemek için DNA testi kullanmaktadır. Ancak bu, tetrakromasiniz olduğunu doğrulamak için tek başına yeterli değildir. Bunun için bir araştırma ortamında son derece uzmanlaşmış teknoloji kullanılarak test yapılması gerekir.
Ayrıca, renkleri tanıma şeklimizin, standart üç koniye sahip olanlar arasında bile kişiden kişiye değişebileceğini belirtmek gerekir. Sadece 2015’teki mavi-siyah/beyaz-altın elbise destanını düşünün – tabii o kadarını hatırlayabiliyorsanız. Renk algısı sadece ne gördüğümüzle değil, beynin bu renkleri nasıl yorumladığıyla da belirlenir. Bu tamamen öznel olabilir ve neden bazı insanlar mavi görürken diğerlerinin yeşil gördüğünü açıklamaya yardımcı olur. Renkleri nasıl gördüğünüzün konuştuğunuz dile bağlı olabileceğini gösteren kanıtlar bile var.
Renk algılama konusunda doğuştan yetenekli değilseniz, araştırmacıların tetrakromat olmayan herkesin dünyayı Antico gibi görmesini sağlayabilecek özel gözlükler geliştirdiğini bilmek sizi memnun edebilir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Renk Körlüğü ve Gıda Tercihleri Arasında Büyüleyici Bir Bağlantı Keşfedildi