Gökbilimciler JWST Verileriyle Yaşanabilir Bölgede Şaşırtıcı Bir Buz Dünyası Buldu

Gökbilimciler JWST Verileriyle Yaşanabilir Bölgede Şaşırtıcı Bir Buz Dünyası Buldu.

Gökbilimciler JWST Verileriyle Yaşanabilir Bölgede Şaşırtıcı Bir Buz Dünyası Buldu

Gökbilimcilerden oluşan bir ekip, ılıman bir dış gezegeni umut verici bir süper-Dünya buz veya su dünyası olarak tanımladı.

Université de Montréal tarafından yürütülen araştırmanın bulguları, yaşanabilir bölge ötegezegeni LHS 1140 b’nin, gaz devi olarak adlandırılan ve çoğunlukla gazdan oluşan, hidrojen bakımından zengin kalın bir atmosfere sahip küçük bir gezegen olan mini-Neptün olma ihtimalinin düşük olduğunu gösteriyor. Cetus takımyıldızında yaklaşık 48 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegen, potansiyel olarak bir atmosfer ve hatta sıvı su okyanusu barındıran, bilinen en umut verici yaşanabilir bölge dış gezegen adaylarından biri olarak ortaya çıkıyor.



James Webb Uzay Teleskobu’ndan (JWST) elde edilen veriler Aralık 2023’te toplandı ve bu hafta The Astrophysical Journal Letters’da yayınlanmak üzere kabul edilen ve şu anda arXiv ön baskı sunucusunda bulunan bu sonucu sağlamlaştırmak için diğer uzay teleskopları Spitzer, Hubble ve TESS’ten elde edilen önceki verilere eklendi.

“Yaşanabilir bölge kayalık veya buz zengini bir ötegezegende ilk kez bir atmosfere dair bir ipucu görüyoruz. Küçük, kayalık dünyaların atmosferlerini tespit etmek JWST için önemli bir hedef, ancak bu sinyalleri görmek dev gezegen atmosferlerini görmekten çok daha zor” diyor LHS 1140 b’nin atmosferinin analizinde kilit rol oynayan U-M Astronomi Bölümü NASA Sagan Araştırmacısı Ryan MacDonald.

“LHS 1140 b, yaşanabilir bölgedeki kalın bir atmosferi destekleyebilen en iyi küçük dış gezegenlerden biridir ve bu dünyada hava olduğuna dair kanıt bulmuş olabiliriz.”

LHS 1140 b, Potansiyel Yaşanabilir Bir Dünya

Güneş’in yaklaşık beşte biri büyüklüğündeki düşük kütleli bir kırmızı cüce yıldızın yörüngesinde dolanan bir ötegezegen olan LHS 1140 b, yıldızının yaşanabilir bölgesi içinde yer alan ve güneş sistemine en yakın ötegezegenlerden biri olması nedeniyle bilim insanlarının ilgisini çekmiştir. Bu “Goldilocks Bölgesi”nde bulunan ötegezegenler, Dünya’da bildiğimiz yaşam için çok önemli bir unsur olan suyun sıvı halde bulunmasına izin verecek sıcaklıklara sahiptir.

LHS 1140 b ile ilgili kritik sorulardan biri, bunun mini-Neptün tipi bir ötegezegen mi yoksa Dünya’dan daha büyük kayalık veya su zengini bir gezegen olan süper-Dünya mı olduğuydu.

Bilim makalesinin baş yazarı ve Université de Montréal’de doktora öğrencisi olan Charles Cadieux, “Şu anda bilinen tüm ılıman dış gezegenler arasında LHS 1140 b, bir gün güneş sistemimizin ötesindeki yabancı bir dünyanın yüzeyindeki sıvı suyu dolaylı olarak doğrulamak için en iyi şansımız olabilir” dedi. “Bu, potansiyel olarak yaşanabilir ötegezegen arayışında önemli bir kilometre taşı olacaktır.”

JWST Verileri Yeni İçgörülere Yol Açıyor

Ekibin gözlemlerinin analizi, mini-Neptün senaryosunu güçlü bir şekilde dışladı ve dış gezegen LHS 1140 b’nin, Dünya’nınki gibi azot bakımından zengin bir atmosfere sahip olabilecek bir süper-Dünya olduğunu gösteren kanıtlarla sonuçlandı. Ancak ekip, nitrojen gazının imzasını doğrulamak için JWST gözlemleriyle ek gözlemlerin gerekli olacağı konusunda uyarıyor.

Birikmiş tüm verilere dayanan tahminler, LHS 1140 b’nin Dünya benzeri bir bileşime sahip kayalık bir gezegen için beklenenden daha az yoğun olduğunu ortaya koymakta ve kütlesinin %10 ila %20’sinin sudan oluşabileceğini düşündürmektedir. Bu keşif, LHS 1140 b’nin yıldız altı noktada potansiyel bir sıvı okyanusa sahip bir kartopu veya buz gezegenine veya gezegenin eşzamanlı dönüşü nedeniyle (Dünya’nın uydusu gibi) gezegenin yüzeyinin her zaman sistemin ev sahibi yıldızına bakacağı alana benzeyen zorlayıcı bir aday su dünyası olduğuna işaret ediyor.

Bir Atmosfer ve Okyanusun Olası Varlığı

MacDonald, LHS 1140 b’nin potansiyel olarak %78 nitrojen olan Dünya atmosferine benzer nitrojen bakımından zengin bir atmosfere sahip olduğunu gösteren atmosferik geri alma analizini gerçekleştirdi. Henüz sadece geçici bir sonuç olsa da, azot bakımından zengin bir atmosferin varlığı, gezegenin önemli bir atmosferi koruduğunu ve sıvı suyu destekleyebilecek koşullar yarattığını gösterecektir.

Bu keşif, su dünyası/kartopu senaryosunu en akla yatkın senaryo olarak desteklemektedir. Mevcut modeller, LHS 1140 b’nin Dünya benzeri bir atmosfere sahip olması durumunda, Atlantik Okyanusu’nun yüzey alanının yarısına eşdeğer, yaklaşık 4.000 kilometre çapında bir okyanusa sahip bir kartopu gezegeni olacağını göstermektedir. Bu yabancı okyanusun merkezindeki yüzey sıcaklığı 20 santigrat derece bile olabilir.

LHS 1140 b’nin potansiyel atmosferi ve sıvı su için elverişli koşulları, onu gelecekteki yaşanabilirlik çalışmaları için istisnai bir aday haline getirmektedir. Bu gezegen, yaşanabilir bölgedeki konumu ve ısıyı tutabilecek ve istikrarlı bir iklimi destekleyebilecek bir atmosfere sahip olma olasılığı göz önüne alındığında, yaşamı destekleyebilecek bir dünyayı incelemek için eşsiz bir fırsat sunmaktadır.

“Bu, yaşanabilir bölgedeki bir süper Dünya üzerindeki atmosfere dair ilk heyecan verici bakışımız. TRAPPIST-1 sistemindekiler gibi bilinen diğer yaşanabilir bölge dış gezegenleriyle karşılaştırıldığında, LHS 1140 yıldızı daha sakin ve daha az aktif görünüyor, bu da LHS 1140 b’nin atmosferini yıldız lekelerinin neden olduğu yıldız sinyallerinden ayırmayı önemli ölçüde daha az zorlaştırıyor” dedi.

“LHS 1140 b’nin JWST ile yaptığımız ilk keşfi, bunun belki de şu anda atmosferik karakterizasyon için bilinen en iyi yaşanabilir bölge dış gezegeni olduğunu ortaya koydu. Azot bakımından zengin atmosferi doğrulamak ve diğer gazları araştırmak için daha fazla JWST gözlemine ihtiyacımız olsa da, bu çok umut verici bir başlangıç.”

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: Gökbilimciler JWST Verileriyle Yaşanabilir Bölgede Şaşırtıcı Bir Buz Dünyası Buldu.

Büyük Patlamadan Kısa Bir Süre Sonra Eski Yıldızlarla Dolu Galaksiler Görüldü

Büyük Patlamadan Kısa Bir Süre Sonra Eski Yıldızlarla Dolu Galaksiler Görüldü

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar