Gökbilimciler İlk Kez Yalnız Bir Kara Deliğin Varlığını Doğruladı
Uluslararası bir gökbilimci ekibi, 10 yıldan uzun bir süre önce keşfedilen bir “karanlık nesnenin” yalnız bir kara delik olduğunu ilk kez doğruladı.
Genellikle kara delikler, ikinci yoldaşın bir yıldız olduğu çift sistemlerde gözlemlenir. Bu karanlık nesnenin bir nötron yıldızı olabileceği yönündeki ikinci seçenek doğrulanmadı.
Bir kara delik hiçbir şey yaymaz. Bu nedenle, çevresindeki dünya üzerindeki etkisiyle ancak dolaylı olarak fark edilebilir. Genellikle kara delikler eşlik eden yıldızlarıyla tanımlanır.
Bir kara delik yıldızı etkiler ve bu açıkça görülebilir. Böyle bir yoldaş yıldız olmadan bir kara deliği görmek çok zordur.
Baltimore’daki Uzay Teleskop Enstitüsü’nden bir astronom ekibi, St Andrews Üniversitesi Gezegenbilim Merkezi’nden bir meslektaşları ve Avrupa Güney Gözlemevi’nden bir meslektaşlarıyla birlikte çalışarak tek bir kara deliğin varlığını doğruladı.
Bilim insanları, birkaç yıl önce tespit ettikleri nesneyi nasıl incelediklerini anlattılar.
2022 yılında astrofizik ekibinin üyeleri, Yay takımyıldızı boyunca ilerleyen “karanlık bir nesne” olarak tanımladıkları şeyin keşfini bildirdiler. Cisim yerçekimsel mercekleme ile tespit edildi – uzaktaki bir yıldızın ışığını güçlendirdi.
Astrofizikçiler bunun tek bir kara delik olabileceğini öne sürdüler. Kısa bir süre sonra ikinci bir araştırma ekibi bu sonuca itiraz ederek bunun büyük olasılıkla bir nötron yıldızı olduğunu öne sürdü.
Nesneyi incelemeye devam eden ilk ekip, bunun muhtemelen yalnız bir kara delik olduğu yönündeki ilk iddialarını destekleyecek daha fazla kanıt buldu.
Karanlık nesnenin bir nötron yıldızı için çok ağır olduğu ortaya çıktı
Araştırma ekibi gözlemlerine 2011-2017 yılları arasındaki Hubble verilerini kullanarak başladı. Yeni makalede astrofizikçiler 2021 ve 2022 yıllarına ait Hubble verilerinin yanı sıra Gaia uzay sondasından elde edilen verileri de incelediler.
Bilim insanları söz konusu cismin Güneş’ten yaklaşık yedi kat daha büyük olduğunu tespit etti ki bu da onun bir nötron yıldızı olamayacağını gösteriyor. Yani geriye kalan tek seçenek bir kara delikti.
Ancak ikinci araştırma ekibi de görüşlerini gözden geçirdi ve nesnenin gerçekten bir kara delik olduğu konusunda hemfikir oldu. “Karanlık cismin” kütlesine ilişkin tahminleri biraz daha düşüktü – 6 güneş kütlesi, ancak yine de bir nötron yıldızının 2,5 güneş kütlesi olan teorik olası kütlesinden çok daha fazla.
Astrofizikçiler, 2027 yılında fırlatılması planlanan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ile bu tür nesnelerden daha fazlasını bulmayı umuyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Gökbilimciler İlk Kez Yalnız Bir Kara Deliğin Varlığını Doğruladı