Galaktik Gücümüz Düşündüğümüzden Daha Uzağa Ulaşabilir
Bir sanatçının Samanyolu’nun dıştan görünümünü resmedişi. Yeni araştırmalar Orion Spur’un (Güç) bilim insanlarının daha önce düşündüğünden neredeyse iki kat daha uzun olduğunu gösteriyor. / NASA/JPL-Caltech/ESO/R. Hurt.
Güneş’in galaktik bölgesi biraz daha önemli hale geldi. Yeni araştırma, Samanyolu güneşinin kolunun önceden ölçülenden birkaç kat daha uzun olabileceğini ve bunun galaksinin yapısında önemli bir rakip olabileceğini ortaya koyuyor.
Samanyolu gibi spiral galaksiler, galaksinin merkezinden oynamak için araç olarak bilinen birkaç büyük yapı içerir. Güneş mahallesine Orion Kol adı verilir, ancak bilim adamları sık sık “Orion Arm” olarak değinirler. İsmine rağmen, daha büyük güçler arasında kalan toz ve gaz topluluğu olarak adlandırılır.
Çin Bilim Akademisinin astronomu Ye Xu, Space.com’a e-posta ile verdiği bilgide “Çalışmamız Yerel Kol’un sadece Samanyolu’nun küçük bir tetikleyiciliği olmadığını ortaya
koymaktadır. Neredeyse Perseus Kolu’na uzanan belirgin bir büyük kol ve Yerel ve Sagittarius Kolları arasında dallandırılmış uzun bir darbe bulunur,” diyor. Xu, Orion Kolu’ndaki sekiz yeni özelliği belirleyen bir ekibe liderlik etti ve Xu, bu kolun bilim insanlarının daha önce tahmin ettiklerinden daha uzun olduğunu belirlediğini belirtti.
Xu’ya göre, Yerel Kol’un özellikleri “Galaksi’nin Yay ve Perseus gibi başlıca spiral kollarının özellikleriyle karşılaştırılabilir”.
Haritalama
Nazikçe açan kollarıyla ve devam eden yıldız oluşumuyla spiral galaksiler, evrendeki en güzel yıldız koleksiyonlarından bazılarıdır. Ancak, uzaktaki galaksilerin özelliklerini, kendi Samanyolu’nun özelliklerini anlayarak hesaplamak daha kolaydır.
Xu “Samanyolu’nun yapısını belirlemek gökbilimciler için uzun süredir var olan bir sorundur, çünkü içerideyiz,” diyor. “Gökbilimciler galaksimizin spiral bir yapıya sahip olduğuna katılıyorsa da, kaç tane kol bulunduğuna ve hangi konumda bulunduğuna dair görüş ayrılıkları var.”
Cambridge, Massachusetts’deki Astrofizik Harvard-Smithsonian Merkezi’nde araştırma yapan Mark Reid, Samanyolu’nu yüzünde ilginç bir tasarıma sahip olan bir yemek tablası ile kıyaslıyor. Desen yukarıdan noktaya kolayca yerleşirken, plakanın kenar açıkken yorumlanması zor olabilir.
Reid, Space.com’a “Bütün yapılar birbirinin üzerine yerleştirilir ve bu yapılara doğru mesafeler olmadan tasarımın çıkarılması imkansızdır,” açıklamasında bulundu.
Kolların bir kısmının güneşten ne kadar uzakta oturduğunu ölçmek için, bilim adamları yıldız oluşum bölgelerindeki sinyalleri arıyor. Gaz, galaktik kollara girdikçe, yerçekimi kuvveti yeni doğan yıldızlar üretmek için gazı sıkıştırır. Diğer galaksilerde, yıldızların doğuşuyla üretilen mavimsi ışık lekeleri spiral kolları izler.
Samanyolu’nda, yıldız oluşturan bölgelerin haritasını yapmak daha zorlayıcıdır. Yeni araştırmanın bir parçası olarak, bilim adamları, ışık araştırmalarındaki değişimin Dünya’dan hareket ve uzaklığını belirlemek için ölçülebilen masörler olarak bilinen radyo emisyonunun parlak noktalarını tespit etti. Masörler, su ve metil alkol gibi az miktarda molekül içeren gaz bulutlarından oluşabilir.
Reid, masörler tarafından üretilen mikrodalga emisyonlarını bir el tipi lazerden akan kırmızı ışığın noktaları ile karşılaştırdı.
Reid “İhtiyacınız olan tek şey bir lazer işaretçisindeki pile benzer bir enerji kaynağı ve emisyonu yükseltmek için uzun yol mesafeleri,” diyor. “Yıldız oluşturan bölgelerde, daha büyük ve çok genç yıldızlar enerjiyi sağlar.”
New Mexico’daki Socorro’da faaliyet gösteren 10 teleskoptan oluşan Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’nin Very Long Baseline Array’ını (VLBA) kullanan bilim adamları, Orion Kolu’nda sekiz yeni oluşumu tanımladı, ölçtü ve yeni uzunluğu yaklaşık 25.000 ışık yılı uzunluğunda hesapladı. (Bir ışık yılı mesafe, ışığın bir yılda dolaştığı miktardır.) Kolun ölçümleri değişse de, Xu’nun ekibi mesafenin 2013’te 16.000 ışıkyılını aştığını belirtti.
Xu, “Yerel Kol’un bu karakterizasyonu Samanyolu’nun görüntüsünü değiştirecektir” dedi.
Eylül ayında Science Advances adlı dergide yayınlanan yeni araştırma, Samanyolu’nu daha önce bilim adamlarının tahmin ettikleri kadar karmaşık olarak ortaya koyuyor.
Reid’in de söylediği gibi galaksi genellikle çok simetrik olup yalnızca iki kola sahip büyük tasarımlı bir helezon olarak sınıflandırılır.
Reid “Samanyolu, muhtemelen güzel bir galaksi olsa da, önemli düzensizliklere sahip,” diyor. “Gözlemlerimize dayanarak, Yerel Kol gibi dört büyük spiral kol ve bazı simetrik olmayan yapılar olduğu açıktır.”
Samanyolu’nun ne kadar düzensiz olduğunu belirlemek için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır: Reid, “Samanyolu haritası olmadan, dört kolun ne denli simetrik olduğu açık değil” dedi.
Kuzey yarımkürede bulunan VLBA gibi araçların Samanyolu’nu inceleme yetenekleri sınırlıdır. Reid’e göre, sadece galaksinin yarısından biraz fazlasını eşleyebilirler.
Reid, “Özellikle Güney Yarımküre’den daha fazla gözlem yapmamız gerekiyor, böylece Samanyolu’nun tamamını haritalayabiliriz” dedi.
Kaynak:space
Haber: Nola Taylor Redd
Çeviren: Bünyamin TAN