Galaksimizin En Detaylı 3 Boyutlu Haritası Oluşturuldu
Gaia Gözlemevi’ndeki gökbilimciler, Samanyolu’nun en ayrıntılı üç boyutlu görüntüsünü yayınladı. Bu harita, iki milyar yıldızın hareketlerini kaydediyor ve güneş sisteminin kökenleri hakkındaki anlayışımızı genişletiyor.
Yeni 3B harita, Dünya’dan 1,5 milyon kilometreye kadar uzaklıkta faaliyet gösteren Avrupa Gaia Gözlemevi’nden alınan veriler kullanılarak oluşturuldu. Güncellenen atlas , galaksinin yapısını, komşu cüce sistemlerini ve ilk kez Güneş’in galaktik yörüngesi boyunca hareketinin ivmesini gösteriyor .
Uzmanlar, projeyi Samanyolu’nun tarihini yeniden inşa etmek için önemli araçlardan biri olarak nitelendiriyor.
Samanyolu’nun en detaylı 3 boyutlu haritası
Gaia Gözlemevi, 2013 yılından bu yana gökyüzünü gözlemliyor. Bu yeni yayın, göreve ilişkin şimdiye kadarki en büyük güncellemeyi işaret ediyor; çünkü veritabanı artık iki milyar yıldızın konumu, hızı, parlaklığı ve rengiyle ilgili verileri içeriyor.
Bu ölçek, galaksiyi durağan bir yapı olarak değil, milyarlarca yıl boyunca değişen dinamik bir sistem olarak görmemizi sağlıyor.
Harita, güneş sisteminin ivmelendiğini, saniyede yaklaşık yedi milimetrelik bir hızla yörüngesinde galaksinin merkezine doğru yaklaştığını doğruladı.
Bu parametrelerin netleştirilmesi, sistemimizin yaşını ve evrimini daha doğru bir şekilde hesaplamamıza yardımcı olur.
Bu neden önemli?
Yeni çalışmanın ayrı bir bölümü diskin dış bölgelerine, yani antisantr olarak adlandırılan bölgeye ayrılmıştır.
1 Burada yıldızların hareketleri Samanyolu’nun yapısındaki kadim dalgalanmaları ortaya koyuyor.
2 Veriler ayrıca galaksinin bir zamanlar Yay Takımyıldızı sistemine o kadar yaklaştığını gösteriyor ki, Samanyolu’nun yerçekimi, galaksinin dış çevresindeki yıldızları çarpıtıyor.
3 ESA tahminlerine göre Yay takımyıldızının emilim süreci bugün de devam ediyor.
Gaia ayrıca yakınlardaki cisimlerin sayımını da güncelledi ve artık 326 ışık yılı içindeki cisimlerin %92’sini oluşturuyor .
Karşılaştırma yapmak gerekirse, 1957’de yapılan benzer bir çalışmada binden az nesne ele alınmışken, 1991’de bu sayı dört bine yaklaşmıştı.
Galaksinin Geleceği
Görevin yürütülmesi teknik açıdan zorlu olmaya devam ediyor.
Gökbilimci Flor van Leeuwen’e göre Gaia, binlerce ışık yılı uzaklıktaki nesnelerin uzaklığını, 2.000 kilometreden fazla bir mesafeden insan saçının kalınlığını ölçmekle karşılaştırılabilir bir doğrulukla ölçüyor.
Ancak bu veriler modern astrofiziğin temelini oluşturuyor ve galaksinin kökenini ve geleceğini incelememize olanak sağlıyor.
Gaia gözlemlerine devam edecek ve giderek daha hassas modeller oluşturacak. Yeni 3B harita, Samanyolu’nun geçmişine önceki nesil gökbilimcilerin ulaşamadığı bir hassasiyetle bakmayı mümkün kılıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Galaksimizin En Detaylı 3 Boyutlu Haritası Oluşturuldu
Ötegezegenlerin Pembe Bulutları Yaşamın İlk İşareti Olabilir mi?