Fizikçiler Bir Oyuncağın İçinde Zaman Kristali Buldu
2016 yılında bilim insanları zaman kristallerini, yani kendini uzayda değil zamanda tekrarlayan salınımlı bir iç yapıya sahip katıları keşfettiler. Şimdi ise, kendi kristalini kendin yetiştir oyuncaklarından biriyle evde kolayca yapılabilecek normal bir kristalde yeni bir tane buldular.
Araştırmacılar mono-amonyum fosfatta ayrık bir zaman kristalinin (DTC) tipik davranışını tespit ettiler. Bu keşif, zaman kristallerinin arkasındaki teoriyi karmaşıklaştırıyor, çünkü araştırmacılar genellikle bu nesnelerin zaman kristalleri olarak hareket edebilmek için belirli bir “iç düzensizlik” gerektirdiğine inanıyorlardı.
Ekip, farklı bir deney için kristalleri büyütmüştü ancak içlerinde beklenen DTC sinyalini gözlemleyip gözlemleyemeyeceklerini merak ediyorlardı. Nükleer manyetik rezonans kullandılar ve imzayı bu kadar çabuk keşfettiklerine şaşırdılar.
Yale Üniversitesi’nden iki yeni çalışmanın baş araştırmacısı Profesör Sean Barrett yaptığı açıklamada, “Kristal ölçümlerimiz hemen oldukça çarpıcı görünüyordu” dedi. “Çalışmamız, bir DTC’nin imzasının, prensip olarak, bir çocuk kristal yetiştirme setine bakılarak bulunabileceğini gösteriyor.”
Zaman kristalleri garip bir şekilde sallanan jöleye benzetilir. Sallamaya başlarsınız ama jelatin sizin hareketlerinize uymayan bir frekansta salınır. Zaman kristallerinde de olan budur. İlk itişiniz ne olursa olsun, zaman kristali belirli bir frekansı varsayar. Dolayısıyla, darbeleriniz kusurlu olsa bile, zaman kristali bir saat tikiyle salınacaktır.
Bu tür yapıların nasıl ortaya çıktığı belirsizdir ve yeni araştırma son iki yılda ortaya atılan birçok beklenti ve fikre meydan okumaktadır. Çalışmaların ortak yazarlarından Yale yüksek lisans öğrencisi Robert Blum, “Sadece DTC imzasını bulmanın, sistemin nasıl oluştuğuna dair bir kuantum hafızası olduğunu kanıtlamadığını fark ettik” dedi.
Ekip daha sonra araştırmalarını ilerletti. Yine bir Yale yüksek lisans öğrencisi olan başyazar Jared Rovny, “Bu bizi, sistem içindeki gizli tutarlılığı veya kuantum düzenini ortaya çıkaran bir zaman kristali ‘yankısını’ denemeye teşvik etti” dedi.
Zaman kristalleri atomik saatler, manyetometreler ve hatta cep telefonlarında yönlerini belirlemek için kullanılan jiroskoplar gibi köklü teknolojileri potansiyel olarak geliştirebilir. Hatta önümüzdeki birkaç yıl içinde yatırımların artacağı bir araştırma alanı olan yeni kuantum teknolojilerinde de önemli bir rol oynayabilirler.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Devrim Niteliğindeki Zaman Kristali Sistemi Kuantum Kurallarına Dayanıyor