FDA Gıda İçin CRISPR ile Düzenlenmiş İlk Domuzları Onayladı
PIC’in genetiği düzenlenmiş domuzları, günümüzde dünya çapında domuz popülasyonlarını etkileyen en zararlı virüslerden birine karşı oldukça dirençlidir.
Kim CRISPR’lı domuz pastırması ister? Bu hafta Gıda ve İlaç Dairesi, hayvancılık genetiği konusunda uzmanlaşmış bir biyoteknoloji şirketi olan PIC tarafından geliştirilen gen düzenlemesi yapılmış domuzların insan tüketimine sunulmasına onay verdi.
FDA Çarşamba günü verdiği onayla, belirli bir gen düzenlemesinin ticari olarak yetiştirilen domuzlarda kullanılmasına izin verdi.
İngiltere merkezli şirket, güçlü bir gen düzenleme aracı olan CRISPR yardımıyla dünya çapında domuzları etkileyen en yaygın viral enfeksiyonlardan birine karşı dirençli domuzlar yarattı. Ancak bu GE domuzunun yemek tabaklarımıza girmesi biraz daha zaman alacak.
“Yıllarımızı kapsamlı araştırmalar yaparak, bulgularımızı doğrulayarak ve onay almak için FDA ile çalışarak geçirdik” dediler.
PIC’in düzenlemesi, domuz üreme ve solunum sendromunun (PRRS) arkasındaki virüsle mücadele etmeyi amaçlıyor. Domuz hücreleri üzerinde bulunan ve genellikle virüs tarafından enfeksiyona neden olmak üzere ele geçirilen bir reseptörü devre dışı bırakıyor.
Modifiye edilmiş domuzlar, günümüzde dolaşımda olan PRRS virüsünün neredeyse tüm türlerine karşı dirençli olmalıdır (bazı nadir alt türler hala enfeksiyona neden olabilir).
PRRS daha önce vahşi doğada var olmuş olsa da, domuz çiftlik hayvanları arasında ancak birkaç on yıl önce büyük bir endişe kaynağı olarak ortaya çıkmıştır.
Genç domuzları öldürebildiği ve damızlık domuzlarda üreme yetmezliğine neden olabildiği için şu anda yaygın ve endüstri için son derece yıkıcıdır. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü’ne göre PRRS’nin sadece ABD’ye yılda 560 milyon dolar kaybettirdiği tahmin edilmektedir.
Düzenleme, dişi domuzlara (olgunluğa ulaşmış ancak henüz doğum yapmamış dişi domuzlar) yerleştirilen erken embriyolara bulaştırılır.
Bu da mutasyonun gelecek nesillere aktarılabileceği anlamına geliyor. Bu domuzların, tat ve güvenlik de dahil olmak üzere, değiştirilmemiş domuzlardan başka herhangi bir şekilde farklı olduğu düşünülmemektedir.
PIC’in geni düzenlenmiş domuzları ABD’de gıda olarak onaylanan ilk domuzlar değil. 2020 yılında FDA, Revivicor’un Galsafe domuzlarını hem tıpta hem de gıdada kullanım için onayladı.
Galsafe domuzları, bazı insanlarda alerjiyi tetikleyebilen ve ayrıca domuzları organ nakli için uyumsuz hale getiren alfa-gal şekerini artık kaslarında taşımayacak şekilde düzenlendi.
FDA daha önce somon gibi genetiği değiştirilmiş diğer hayvanların da insan tüketimi için güvenli olduğunu onaylamıştı. Ancak şirketler tarihsel olarak onay için gerekli yasal engelleri aşmakta ya da onaylandıktan sonra ticari pazarda yer edinmekte zorlanmışlardır.
Bununla birlikte, PIC’in yönteminin nispeten basit yapısı (bir gen eklemek değil, çıkarmak) ve sağlayabileceği büyük ölçekli faydalar, bu domuzları insanlar tarafından yaygın olarak yetiştirilen ve tüketilen ilk GE hayvanı yapabilir. Ve başarısı, genetik olarak daha güvenli veya hastalıklara daha dirençli olacak şekilde tasarlanmış diğer et ürünlerinin gelişinin habercisi olabilir.
Yine de PIC’in (ve ana şirketi Genus’un) projesini tam anlamıyla hayata geçirmesi için biraz daha zaman ve kaynak gerekecek. Domuz endüstrisi çok küreselleşmiş olduğundan, şirket Meksika, Kanada ve Çin de dahil olmak üzere domuz etinin yaygın olarak üretildiği veya ithal edildiği diğer büyük pazarlarda onay almaya çalışıyor. Ve domuzlarının ABD’de en erken 2026 yılına kadar satın alınabilir olmasını beklemiyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: FDA Gıda İçin CRISPR ile Düzenlenmiş İlk Domuzları Onayladı