Fas’ta Yeni Bir Durophagous Mosasaur Türü Keşfedildi
Yeni keşfedilen tür, mosasaurid cinsi Carinodens’e aittir ve sert kabuklu omurgasızları parçalamaya adapte olmuş bir durofajdır.
Carinodens, dünyanın dört bir yanından bilinen soyu tükenmiş bir Kretase mosasaur cinsidir. Bu deniz kertenkeleleri 2-3 m uzunluğundadır ve alçak, dikdörtgen, sıkıştırılmış dişlere sahip olmaları bakımından sıra dışıdır.
Paleontolog Nicholas Longrich ve meslektaşları makalelerinde, “Erken, bazal mosasauridlerin küçük, konik ve kıvrık dişleri vardı; bu da balık ve yumuşak gövdeli kafadanbacaklılar gibi nispeten küçük avları avlamak için bir adaptasyondu” diye yazdı.
“Kretase’nin sonuna gelindiğinde, mosasauridler oldukça çeşitli diş morfolojileri geliştirmişti.”
“Bunlar arasında avı yakalamak ve parçalamak için büyük, konik dişler, kemiği ezmek için küt dişler, büyük avları bıçaklamak ve kesmek için bıçak benzeri ve bladel benzeri dişler, kesmek için testere benzeri dişler ve sert kabuklu omurgasızları ezmek için alçak ve soğanlı dişler vardı.”
“En sıra dışı diş morfolojilerinden bazıları, Maastrihtiyen çağda dünya çapında ortaya çıkan, son derece uzmanlaşmış bir mosasaurin olan durofag mosasaurid cinsi Carinodens’te görülmektedir.”
“Carinodens, nispeten küçük boyutu, uzun ve ince çeneleri ve mosasauridler veya diğer omurgalılar arasında benzersiz bir diş morfolojisi ile karakterize edilir.”
“Dişler nispeten alçak profillidir, önden arkaya doğru yüksekten daha uzundur, mediolateral olarak sıkıştırılmıştır, belirgin bir şekilde çıkıntı yapan bir ön karinaya ve ince anastomozlu mineye sahiptir.”
Yeni mosasaur türü, yaklaşık 67 milyon yıl önce, Kretase döneminin en son Maastrichtian çağında yaşamıştır.
Carinodens acrodon olarak adlandırılan bu tür, türetilmiş iki Carinodens türü ile birlikte yaşamıştır: Carinodens minalmamar ve Carinodens belgicus.
Fosilleşmiş kalıntıları Fas’ın Khouribga eyaletindeki Sidi Chennane fosfat madeninde bulunmuştur.
Paleontologlar makalede, “Carinodens acrodon, uzun taçlı, üçgen uçlu ve geniş tabanlı dişlerle karakterize edilir” diye yazdı.
“Bu türün tanısal özelliklerinin birçoğu plesiomorfi gibi görünmektedir ve daha türemiş Carinodens minalmamar ve Carinodens belgicus’un yanı sıra ilkel bir Carinodens türünün en son Maastrichtian’da varlığını sürdürdüğünü düşündürmektedir.”
“Bu tür aynı zamanda iyi korunmuş üst ve alt çeneleriyle bilinen ilk Carinodens türüdür ve bu esrarengiz hayvan hakkındaki bilgilerimizi genişletmemize yardımcı olmaktadır.”
Hem Carinodens belgicus hem de Carinodens minalmamar birçok farklı bölgeden rapor edilmişken, Carinodens acrodon şimdiye kadar sadece Fas’tan bilinmektedir.
Araştırmacılar, “Carinodens Maastrihtiyen’de oldukça çeşitli ve yaygındı, bu da küçük bir durofaj olarak yeni bir nişe hızlı bir yayılma olduğunu gösteriyor, ancak Carinodens’in diyeti ve beslenme stratejisi belirsizliğini koruyor” sonucuna vardı.
“Fas’taki mosasaurid çeşitliliği istisnai bir durumdur ve Kretase sonu kitlesel yok oluşun hemen öncesine kadar yayılmaya devam ettiklerini ve mosasauridlerin ekolojide diğer Mesozoik deniz kladlarından daha fazla tür ve çeşitliliğe sahip olabileceğini göstermektedir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Fas’ta Yeni Bir Durophagous Mosasaur Türü Keşfedildi
Britanya’daki En Eski Tam İskelet Olan Cheddar Adamı’nın Gizemi