Evrimsel Süreçte Kertenkele ve Yılanların Şaşırtıcı Yolculuğu
Bristol Üniversitesi’nden araştırmacılar, yaklaşık 12.000 türle kara omurgalılarının en çeşitli grubu olan kertenkele ve yılanların olağanüstü ekolojik başarılarını sağlayan dikkat çekici çeşitlilikteki çene şekillerini nasıl evrimleştirdiklerine dair yeni bilgiler ortaya çıkardı.
Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan bu çalışma, lepidozorlar olarak bilinen bu hayvanlarda alt çene morfolojisinin evrimini etkileyen karmaşık faktörler hakkında yeni bir anlayış sunuyor.
Lepidozorlarda Çene Şekli Evrimini Etkileyen Faktörler
Araştırmacılar, lepidozorlarda çene şekli evriminin, filogeni (evrimsel akrabalık) ve allometri (şeklin boyutla ölçeklendirilmesi) dahil olmak üzere ekolojinin ötesindeki faktörlerin karmaşık bir etkileşiminden etkilendiğini keşfetti.
Ekip, çene şekli açısından, yılanların morfolojik aykırı değerler olduğunu, muhtemelen son derece esnek kafatasları ve kafalarından kat kat daha büyük avları yutmalarını sağlayan aşırı mekanikleri nedeniyle benzersiz çene morfolojileri sergilediklerini tespit etti.
Bristol Yer Bilimleri Fakültesi’nden Dr. Antonio Ballell Mayoral, “İlginç bir şekilde, çene şeklinin özellikle yuva yapan ve suda yaşayan türler ve otçul kertenkeleler gibi ekolojik olarak uzmanlaşmış gruplarda hızlı bir şekilde evrimleştiğini gördük; bu da alt çenedeki evrimsel yeniliğin bu benzersiz ekolojilere ulaşmak için anahtar olduğunu düşündürüyor” dedi.
“Çalışmamız, kertenkele ve yılanların geniş ekoloji, beslenme ve habitat yelpazelerine uyum sağlayan ve olağanüstü çeşitliliklerini sağlayan farklı çene şekillerini nasıl geliştirdiklerini gösteriyor.”
Lepidozorların ‘soy ağacı’ boyunca alt çene şeklinin evrim oranlarını gösteren diyagram. Kredi: Dr. Antonio Ballell Mayoral ve meslektaşları
Morfolojik Yeniliğin Rolü
Bu çalışma, lepidozorlar gibi biyolojik çeşitliliği yüksek grupların çeşitlenmesini teşvik etmede morfolojik yeniliğin kritik rolünün altını çizmektedir. Omurgalı beslenme aygıtının hayati bir bileşeni olan alt çene, ekolojik deney ve adaptasyonlarında kilit bir unsur olmuştur.
Ekip ileriye dönük olarak lepidozor kafasının evrimini daha derinlemesine araştırmayı planlıyor.
Dr. Ballell Mayoral, “Alt çeneler önemlidir, ancak beslenme ve savunma gibi temel işlevleri desteklemek için çene kapatma kaslarıyla birlikte çalışırlar” diye ekledi.
“Evrim boyunca kafatası şekli ile çene kapama kaslarının düzeni arasındaki ilişkiyi ve bunun beslenme mekaniği ve alışkanlıklarının çeşitlenmesini nasıl etkilediğini araştırıyoruz.”
Kaynak: https://scitechdaily.com
Alman bilim insanları açıkladı: ‘Yılan ve örümcek korkusu evrim kökenli’