Erkek ve Dişi Dinozorları Ayırt Etmenin Bir Yolu Bulundu: “Aşk Yaraları”
Yeni bir çalışma, bazı dinozorlarda çiftleşmenin o kadar acımasız olduğunu, dişilerin kuyruk kırıkları yaşadığını ortaya koydu. Bu kadim “aşk yaraları”, bilim insanlarının yumuşak dokuların çoktan kaybolduğu fosillerde erkekleri dişilerden ayırt etmelerine yardımcı olabilir.
Hayvanlar aleminde sert kur yapma nadir değildir. Ancak paleontologlar, “ördek gagalı dinozorlar” olarak bilinen otçul hadrosaurlar arasında çiftleşmenin son derece tehlikeli olabileceğini keşfettiler. Araştırmacılar, bu canlılarda bulunan kuyruk omurlarının çoğunda aynı kırıkların olduğunu ve bunların daha sonra iyileştiğini keşfettiler.
Avrasya ve Kuzey Amerika’da bulunan yaklaşık 500 hasarlı kemiğin analizi, tutarlı bir örüntü ortaya koydu: Yaralanmalar üst kuyrukta bulunuyordu ve tüm türlerde aynıydı. Bu, ortak bir davranışla, büyük olasılıkla çiftleşmeyle ilişkili olduklarını gösteriyor.
Bilim insanları her şeyin seksle ilgili olduğunu nasıl anladılar?
Belfast Queen’s Üniversitesi’nden bilim insanları, bu tür kırıklara hangi kuvvetlerin neden olabileceğini belirlemek için bilgisayar modellemesi gerçekleştirdiler. Baskının, dinozorların üreme organlarının bulunduğu kloaka üzerinde gerçekleştiği sonucuna vardılar.
Alternatif teoriler -avcı saldırıları veya kuyruk kavgaları- reddedildi. Kemiklerde ısırık izi bulunamadı ve yaralanmalar, çatışmalarda tipik olarak görülen yaraların yerleşimiyle tutarlı değildi.
Modelleme, erkek hadrosaurların dişilere yanlarından binerek ağırlıklarıyla kuyruklarını sabitlediklerini gösteriyor. Omurgaları çatlamış ama zamanla iyileşmiş, bu da bu “aşk yaralarının” ölümcül olmadığını kanıtlıyor.
Evrim umursamadı
Bu davranış türün hayatta kalması için riskli görünebilir, ancak doğada bu tür “saldırgan kur yapma” davranışları hâlâ görülmektedir. Deniz aslanları, kaplumbağalar ve bazı kuşlar da oldukça sert çiftleşme davranışlarıyla bilinirler.
Bu keşif neden önemli?
Hipotez doğruysa, bu kırıklar dişi örneklerin izleridir. Bu, paleontoloji için gerçek bir dönüm noktası olabilir: Kemikler artık dinozorların cinsiyetini belirlemek için kullanılabilir; bu, daha önce imkansız olduğu düşünülen bir şeydi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Erkek ve Dişi Dinozorları Ayırt Etmenin Bir Yolu Bulundu: “Aşk Yaraları”
Yeni Keşif: Antik Romalılar Ölülerini Şarap ve Birayla Besliyordu
Yeni Keşif: Antik Romalılar Ölülerini Şarap ve Birayla Besliyordu
Güney Fransa’da arkeologlar, yaklaşık 1.700 yıl öncesine dayanan antik bir Roma mezarlığı keşfettiler. 160’tan fazla mezar arasında, akrabaların ölen kişiye şarap, bira veya bal likörü “ikramında” bulunabilecekleri kanallara sahip sıra dışı yapılar da bulunuyor.