Dünyanın İlk Tüp Bebeği: İngiliz Kadın Louise Joy Brown’ın Hayatı
25 Temmuz 1978’de, bundan tam 46 yıl önce, Louise Joy Brown İngiltere’nin Oldham kentinde dünyaya geldi. Kız çocuğu, dünyada deneysel tüp bebek teknolojisi – IVF – kullanılarak gebe kalan ilk çocuk oldu.
IVF yöntemi ancak geçen yüzyılın ikinci yarısında, Lesley ve Peter Brown çiftinin İngiltere’nin Manchester kentindeki County General Hastanesi’nde Louise Joy Brown adında bir kız çocukları olduğunda genel bir ilgi konusu haline geldi.
Gece yarısından kısa bir süre önce, sezaryenle 2,6 kg ağırlığında son derece sağlıklı bir kız bebek dünyaya geldi.
Bu olay dünya kamuoyunun dikkatini çekti: Tarihte ilk kez bir insan dışında büyütülen ve cam bir test tüpünde şekillendirilen bir çocuk canlı ve zarar görmeden doğmuş, böylece bilim adamlarının uzun süredir üzerinde mücadele ettiği yeni IVF teknolojisinin geçerliliği kanıtlanmıştı.
Bu yapay döllenme yöntemi daha önce sadece hayvanlar üzerinde denenmiş ve bu tür deneyler kadınların şahsında klinik denekler üzerinde başarısız olmuştu.
Gebe kalmanın gerçekleşmesi için embriyo, ekspikatör adı verilen özel bir kaptan alınıyor ve rahme transfer ediliyordu.
İlk IVF deneyleri
İngiliz fizyolog Robert Edwards ve meslektaşı jinekolog Patrick Steptoe, on yılı aşkın bir süre boyunca tüp bebek teknolojisi üzerinde çalıştılar.
Araştırmacılar deneyleri son derece gergin ve rekabetçi bir ortamda yürütmek zorunda kaldılar ve özellikle de kimsenin Tanrı’nın işlevini üstlenmeye hakkı olmadığına inanan dini gruplardan gelen toplumsal onaylamama ile karşılaştılar. Yine de deneyler devam etti.
Edwards ilk kez 1969 yılında rahim dışında bir yumurtayı döllemeyi başardı. Ancak ilk bölünmeden kısa bir süre sonra hücre öldü. Bunun üzerine bilim adamı, yaklaşımı geliştirmek için Steptoe’dan yardım istedi.
Meslektaşlar birlikte, yumurtanın önce yumurtalıklarda belirli bir aşamaya kadar olgunlaşması gerektiğini ve ancak o zaman IVF için kullanılabileceğini keşfettiler.
Bir süre sonra, büyük ölçekli bir bilimsel çalışmanın parçası olarak 282 kadına tüp bebek embriyolarının deneme amaçlı implantasyonu gerçekleştirildi.
Bunlardan beşi hamile kaldı, ancak hiçbiri sağlıklı bir bebek dünyaya getirmedi. Çok geçmeden dünyanın ilk embriyoloğu Gene Pardee tıp bilimcilerinden oluşan ekibe katıldı.
Brown aile geçmişi
İlk çocuğunun doğumundan önce Leslie Brown 9 yıl boyunca hamile kalamadı. Kocasıyla birlikte tüm tedavi yöntemlerini denediler, ancak hepsi başarısız oldu.
Kader bu ya, çift Dr. Steptoe’nun eline düşmüş ve o da çaresiz çifte in vitro fertilizasyon deneyine katılmalarını teklif etmiştir. Doğru, jinekolog o zamanlar IVF’nin hiçbir zaman başarılı sonuçlar vermediği gerçeği konusunda sessiz kalmak zorundaydı. Yine de Brown’lar kabul etti – kaybedecek bir şey yoktu.
Kasım 1977’de IVF prosedürü gerçekleşti: müstakbel annenin olgun yumurtası yumurtalıklarından birinden alındı ve kocasının spermiyle özel bir laboratuvar kabında birleştirildi.
Oluşan embriyo birkaç gün sonra rahme yerleştirildi. Dokuz ay süren doğal bir hamilelik başladı. Büyük gün geldiğinde, doktorlar kadının kendi başına hamile kalmasını engelleyen hasarlı fallop tüplerini göstermek için bir sezaryen gerçekleştirdi. Halk hile olmadığını gördü.
Browns’ın embriyosu futbol topu büyüklüğünde bir cam şişede büyütüldü. Tıbbi gözetim altında, kap 37 santigrat derece sıcaklığa sahip bir inkübatöre yerleştirildi.
Louise’in gelişinden sonra küçük Oldham kasabası, ABD’den Japonya’ya kadar dünyanın dört bir yanından gelen medya muhabirlerinin istilasına uğradı. Amerikan haftalık dergisi Time bir sayısında bu olayı “2000 yıldır beklenen en uzun doğum” olarak nitelendirdi.
Elbette Brown’lar uzun süre medyanın yakın takibi altında kaldı: gazeteciler IVF ile ilgili tartışmalı yasal ve etik soruları gündeme getirdi ve küçük kızın “normalliğini” tartıştı.
Ancak aile haberleri saklayamadı: bilim için başarının bedeli çok yüksekti ve çiftin mucizevi bir şekilde çocuk sahibi olmasını sağlayan doktorlar şöhreti hak ediyordu.
Daha sonra, 2006 yılında, çiftin yine IVF yardımıyla gebe kaldıkları bir çocukları daha oldu.
Bir deney tüpü kızı bugün nasıl yaşıyor?
Louise Brown büyüdü, evlendi ve iki çocuk sahibi oldu. Bir nakliye şirketinde çalışıyor ve mutlu bir hayat sürüyor.
Günümüzde daha gelişmiş olan IVF yöntemi, kısırlıktan muzdarip birçok kadının kendi çocuklarına sahip olmasına olanak sağlamaktadır.
Dünya çapında milyonlarca çocuk bu yöntemle ve bazı durumlarda donör yumurtaları ve spermleri kullanılarak dünyaya gelmiştir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Dünyanın İlk Tüp Bebeği: İngiliz Kadın Louise Joy Brown’ın Hayatı
24 Yaşındaki Kadın Canlı Yayında 10 Saat Boyunca Yemek Yerken Öldü