Ahtapotlar: Dünya’nın Uzaylıları mı?
Ahtapotlar harika bilimkurgu yaratıkları olabilirlerdi. Süper zekidirler, bazen zehirlidirler ve dürüst olalım, sadece dokunaçlarının sayısı bile Doctor Who kötü adamı seviyesinde ürkütücüdür.
Ahtapotlar neden bu kadar dünya dışı?
RNA, proteinlerin üretiminde kilit bir moleküldür; moleküler biyolojinin temel dogması, DNA’nın talimatları tuttuğu ve bunların mesajcı RNA’ya (mRNA) kopyalandığıdır. Ribozomlar, yani hücresel protein fabrikaları, mRNA’yı okur ve kodu bir amino asit zincirine çevirir, bu da bir protein haline gelir.
Bu prensibi takiben, proteinlerin değişebilmesinin tek yolu DNA mutasyonudur, bu da uzun zaman alabilir ve bu nedenle çevrenize hızlı bir şekilde uyum sağlamanız gerekiyorsa ideal değildir. Ahtapotlar, diğer kafadan bacaklılar gibi, biyolojik doktrinleri geçici olarak bir kenara bırakabilir ve RNA’larını düzenleyebilir.
İnsanlar da RNA’larını düzenleme yeteneğine sahiptir, ancak bunun proteinlerin amino asit yapısında değişikliklere yol açması nadirdir. Buna karşılık, uzun yüzgeçli kalamar gibi kafadanbacaklılar protein yapılarını RNA düzenleme yoluyla başarılı bir şekilde yeniden kodlar.
Araştırmacılar ahtapotların çevrelerine bu şekilde uyum sağladığını düşünüyor.
IFLScience’a konuşan ahtapot araştırmacıları Michaella Pereira Andrade ve Tatiana Leite, “Sadece bir protein üreten bir DNA dizisi yerine, RNA’yı düzenleyerek yeniden kodlama yeteneğine sahip olan bu dizi, farklı işlevlere sahip birkaç protein üretebilir ve hayvanın farklı durumlara uyum sağlama yeteneğini artırabilir” dedi.
Bu teoriye kanıt sağlayan ve bu yılın başlarında yapılan bir çalışma, Kaliforniya iki noktalı ahtapotunun sıcaklık değişimlerine uyum sağlamak için RNA düzenlemesini kullandığını ortaya koydu.
Birkaç hafta boyunca, yabani olarak yakalanan ahtapotları sıcak ya da soğuk sulara alıştırdılar. Daha sonra ahtapotların RNA transkriptlerini orijinal DNA ile karşılaştırarak, önceden belirlenmiş düzenleme bölgelerinde herhangi bir RNA düzenlemesinin meydana gelip gelmediğini gördüler ve önemli sayıda değişiklik buldular.
Araştırmanın eş kıdemli yazarı Eli Eisenberg yaptığı açıklamada, “Sıcaklığa duyarlı düzenleme, bölgelerimizin yaklaşık üçte birinde (20.000’den fazla ayrı yerde) meydana geldi; yani bu, orada ya da burada olan bir şey değil; bu küresel bir fenomen” dedi.
Araştırmacılar ayrıca düzenlemenin soğukta daha yüksek seviyelerde gerçekleştiğini ve düzenlenen proteinlerin nöral proteinler olma eğiliminde olduğunu buldular; bu da ahtapotların RNA’larını değiştirmelerinin nedenlerinden birinin çevreleri soğuduğunda nörolojik aktiviteyi sürdürmek olduğunu düşündürüyor.
Ahtapotlar kesinlikle Dünya’da yaşamaya devam etseler de, uyarlanabilir beyinleri dünya dışı zekânın neye benzeyebileceğine dair ipuçları sağlayabilir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber