Dünyanın İlk Deneyi Neden Bazılarının Covid-19’a Hiç Yakalanmadığını Ortaya Çıkardı
COVID-19 vakalarının detaylı bir karşılaştırması, dünyanın büyük bir bölümünü dize getiren bir virüse karşı bazı bireylerin neden henüz burnunu bile çekmediğine dair nihayet bir fikir verdi.
İngiltere’de bir araştırma ekibi, SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirmeyen kişilerin burun dokuları ve kanlarındaki genetik aktivitenin analizine dayanarak, sağlam bir ön savunma hattı sağlayan yeni bir bağışıklık tepkisi keşfetti.
Aşılar ve takviyeleri COVID-19’dan kaynaklanan ölüm ve ciddi komplikasyon riskini radikal bir şekilde azaltmış olsa da, virüsün burun ve solunum sistemi astarında bir dayanak noktası oluşturmasını durdurmak için çok az şey yaparlar.
Çoğu insan için bu geçici yerleşme, burun akıntısı, öksürük ve nispeten hafif vücut ağrılarıyla geçen sefil bir haftaya neden olur.
Ancak şanslı bir azınlık için enfeksiyon o kadar çabuk geçiyor ki, vücudun tek bir “öhö” sesini bile çıkaracak zamanı olmuyor. Her bakımdan, devam eden küresel salgına rağmen az sayıda kişi tamamen KOVİD’siz kalmıştır.
Bazı insanların neden diğerlerinden daha iyi korunduğu açık değil; saha araştırması, maruz kalma anının tam olarak belirlenmesindeki zorluklar nedeniyle karmaşıklaşıyor.
Bu engeli aşmak için araştırmacılar, 18 ila 30 yaşları arasındaki 36 sağlıklı gönüllüye sıkı laboratuvar koşulları altında SARS-CoV-2’nin Alfa öncesi bir türünü kasıtlı olarak bulaştırarak meydan okuma deneyi olarak bilinen bir yöntem uyguladılar.
Daha da önemlisi, katılımcıların on altısı hiç aşılanmamıştı ve daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirdiklerine dair hiçbir belirti göstermemişlerdi.
Biyolog Rik Lindeboom, “Bu, enfeksiyon zamanı ve eşlik eden hastalıklar gibi faktörlerin kontrol edilebildiği bir ortamda, daha önce COVID-19 geçmişi olmayan yetişkinlerde bağışıklık tepkilerinin nasıl göründüğünü görmek için inanılmaz derecede eşsiz bir fırsattı” diyor.
Enfeksiyondan sonra bir yıla kadar gönüllülerden alınan kan ve burun sürüntüleri, tek hücreli RNA dizilimi kullanılarak analiz edildi ve yüz binlerce bireysel hücrenin aktivitesi hakkında benzeri görülmemiş ayrıntıda bir zaman çizelgesi sağladı.
Ekip, bu olağanüstü veri setinden üç enfeksiyon kategorisi belirledi: geçici, sürekli ve başarısız. Bu üçüncü grupta, vücudun COVID-19’dan kaçınmak için kullandığı gizli silahı ortaya çıkardılar.
Çoğu insan kanlarındaki istilacı virüse karşı hızlı bir bağışıklık tepkisi verirken, bu gönüllüler burun dokularında mukozal ilişkili değişmez T (MAIT) hücrelerinin aktivasyonunu ve virüsü yerleşmeden önce temizleyen iltihaplı beyaz kan hücrelerinde bir düşüşü içeren ince ama çok daha hızlı bir tepki gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca, daha önce hafif veya semptomsuz SARS-CoV-2 enfeksiyonları ile bağlantılı olan bir dizi genden biri olan HLA-DQA2 geninin aşılanmadan önce burun hücrelerinde yüksek ekspresyonunu tespit ettiler.
Marko Nikolić, “Bu bulgular, virüsün tutunmasına izin veren ya da semptomlar gelişmeden önce hızla temizleyen önemli erken olaylara yeni bir ışık tutuyor” diyor.
“Artık, bu doğal koruyucu tepkileri taklit eden potansiyel tedaviler ve aşılar geliştirmek için bir temel oluşturabilecek tüm bağışıklık tepkileri hakkında çok daha fazla anlayışa sahibiz.”
Halk sağlığı programları COVID-19 pandemisinin en kötü etkilerini azaltmada ne kadar başarılı olsa da, toplumumuzdaki en savunmasız kişiler, hız kesmeden yayılmaya ve adapte olmaya devam eden bir virüs nedeniyle uzun vadeli sağlık sorunları ve ölüm riski altında olmaya devam ediyor.
İnsan biyolojisinin viral bir saldırıyla nasıl başa çıktığını anlamak, sadece bu kalıcı tehditle değil, gelecekte karşılaşacağımız daha ölümcül hastalıklarla da mücadele edebilmemiz için hayati önem taşıyor.
Bu araştırma Nature dergisinde yayımlanmıştır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Dünyanın İlk Deneyi Neden Bazılarının Covid-19’a Hiç Yakalanmadığını Ortaya Çıkardı