Dünyanın Dört Değil Beş Okyanusu Var Yeni Eklenen Okyanusla Tanışın
Dünya gezegeninde aslında beş okyanus vardır.
2021 yılında National Geographic, Güney Okyanusu’nu dünyanın beşinci okyanusu olarak resmen tanıdı. Bu duyuru, Antarktika’yı çevreleyen su kütlesi üzerinde onlarca yıldır süren tartışmaların sonunu getirdi ve kelimenin tam anlamıyla Güney Okyanusu‘nu haritaya yerleştirdi.
Tarihsel olarak sadece dört okyanus resmi olarak tanınmıştır: Atlantik, Pasifik, Hint ve Arktik Okyanusları. Bu okyanuslar kıtalara göre tanımlandığından Güney Okyanusu bir tür anomali oluşturmaktadır – bunun yerine akıntıya göre tanımlanmaktadır.
Antarktika Sirkumpolar Akıntısı (ACC) Antarktika’nın etrafında doğudan batıya doğru akar ve 34 milyon yıl önce oluşmuştur. Merkezi 60 derece güney enlemidir (Güney Okyanusu’nun kuzey sınırı). Akıntı, Antarktika’nın etrafında suların kuzeydekilere göre daha soğuk ve daha az tuzlu olduğu görünmez bir halka oluşturur. Bununla birlikte, okyanus halkasının Pasifik, Atlantik ve Hint Okyanuslarının bir uzantısı mı olduğu yoksa kendi başına bir okyanus mu olduğu coğrafyacılar tarafından uzun süredir tartışılmaktadır.
Güney Okyanusu Antarktika’yı çevreleyen su kütlesidir.
Resim kredisi: Wikimedia Commons üzerinden Connormah (CC BY-SA 3.0)
ABD Coğrafi İsimler Kurulu Güney Okyanusu’nu tanımış ve 1999 yılında ismini onaylamıştır. Önerilen sınırlar 2000 yılında Uluslararası Hidrografi Örgütü’ne (IHO) sunuldu, ancak yaklaşık 23 yıl sonra hala üzerinde anlaşmaya varılamadı. Bu arada Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) Güney Okyanusu’nu ancak Şubat 2021’den bu yana tanımaktadır.
National Geographic Society Coğrafyacısı Alex Tait National Geographic’e yaptığı açıklamada, “Güney Okyanusu bilim insanları tarafından uzun zamandır tanınıyor, ancak uluslararası bir anlaşma olmadığı için hiçbir zaman resmi olarak tanımadık” dedi.
National Geographic Society yüzyılı aşkın bir süredir harita üretiyor ve 1970’lerden bu yana yayınlanan her haritada yapılan tüm değişiklikleri denetlemek için coğrafyacılar istihdam ediyor. Deniz isimlendirmesi söz konusu olduğunda genellikle IHO’yu takip ediyorlar, dolayısıyla Güney Okyanusu’nun tanınması bu gelenekten bir kopuşa işaret ediyor.
Bu takdirin dünyanın en yeni okyanusu ve ekolojik olarak farklı ekosistemi için farkındalık yaratması ve aynı zamanda çok ihtiyaç duyulan koruma çabalarını teşvik etmesi umuluyor – endüstriyel balıkçılık Güney Okyanusu’nda yıllardır bir sorun teşkil ediyor.
Güney Okyanusu’nun geleceği ise iklim değişikliği nedeniyle belirsizliğini koruyor. Antarktika’nın suları ısınıyor ve buz tabakaları eriyor. Bunun yeni doğan okyanusu nasıl etkileyeceğini sadece zaman gösterecek – sadece oluşum yıllarının sorunsuz geçmesini ve Güney Okyanusu’nun işler çok kızışmadan önce bazı dalgalar yapabilmesini umabiliriz.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
120 Işık Yılı Uzakta Okyanusu Olan Bir Süper Dünya Keşfedildi