Domuz Böbrekleri Bir Yıldan Fazla Süreyle Dondurulmaya Dayanabilir
Bağışlanan organların genellikle saatler veya günler içinde nakledilmesi gerekir, aksi takdirde canlılıklarını kaybederler. Minnesota Üniversitesi’nden araştırmacılar, domuz böbreklerini aylarca, hatta birini bir yıldan fazla süreyle dondurup, daha sonra çözerek hayvanlara başarılı bir şekilde nakletmeyi başardılar.
Kalp veya akciğer, çıkarıldıktan sonra yaklaşık altı saat içinde nakledilmelidir, böbrekler ise 36 saate kadar saklanabilir. Bu kadar kısa süreler doktorların işini zorlaştırıyor: uygun bir organ her zaman hastaya zamanında ulaştırılamıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde 100.000’den fazla kişi organ nakli bekliyor.
BioRxiv’de yayınlanan bir çalışmada , bilim insanları vitrifikasyon adı verilen, dokuların cam benzeri bir duruma kadar derinlemesine soğutulması yöntemiyle organların raf ömrünü uzatmanın yeni bir yolunu önerdiler. Araştırmacılar, domuz böbreklerini bu durumda birkaç ay, hatta bir vakada bir yıldan fazla süreyle muhafaza edebildiler. Çözüldükten sonra organlar domuzlara nakledildi.
Deney şu anda henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir bilimsel makale olan ön baskıda açıklanmaktadır. Bununla birlikte, ilk sonuçlar cesaret vericidir: böbrekler normal renklerine kavuşmuş ve hayvanlar idrar üretmeye başlamıştır. Bunlar, kan akışının ve organ fonksiyonlarının restore edildiğinin önemli işaretleridir.
Donmuş bir böbreği nasıl uyandırabilirsiniz?
Vitrifikasyon işleminde, doku, hücreleri dondurma sırasında oluşabilecek hasardan koruyan özel bir kriyoprotektif çözeltiye batırılır. Daha sonra organ yaklaşık -150°C’ye kadar soğutulur. Araştırmacılar, -120°C’nin altındaki sıcaklıklarda çok uzun süre stabil kalabileceğini tahmin ediyor.
Ancak bir organı dondurmak yeterli değil; aynı zamanda güvenli bir şekilde ısıtılması da gerekiyor. Düzensiz ısıtma dokuya zarar verebilir. Bunu önlemek için bilim insanları koruyucu çözeltiye demir oksit nanopartikülleri eklediler. Aktive edildiklerinde, ısıyı daha eşit bir şekilde dağıtmaya yardımcı olarak çözülme sırasında hasar riskini azaltırlar.
Bu, ekibin bir dizi deneyinin devamı niteliğinde: 2023’te araştırmacılar dondurulmuş böbrekleri sıçanlara başarıyla naklettiler ve 2025’te ise teknolojiyi on gün depolandıktan sonra domuz organları üzerinde test ettiler.
İnsanlar organ naklinden hâlâ çok uzaktalar.
Bilim insanlarının asıl amacı, bu yöntemle insan organlarını nasıl koruyacaklarını öğrenmektir. Eğer bu teknoloji klinik uygulamada başarılı olursa, hastaneler donör böbrekleri önemli ölçüde daha uzun süre saklayabilecek, bu da doktorların hasta seçmesini ve organ naklini organize etmesini kolaylaştıracaktır.
Ancak, bu teknolojinin yaygınlaştırılması ciddi bir zorluk teşkil ediyor. İnsan organlarıyla çalışırken, yalnızca homojen ısıtma sorununu çözmek değil, aynı zamanda kriyoprotektanların dokuya güvenli bir şekilde nüfuz etmesini, stabilitesini ve toksik etkilerinin olmamasını sağlamak da gerekiyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Domuz Böbrekleri Bir Yıldan Fazla Süreyle Dondurulmaya Dayanabilir
Kuş Dışkıları Dünya’nın Ekosisteminde Şaşırtıcı Derecede Önemli Bir Rol Oynuyor