Kuş Dışkıları Dünya’nın Ekosisteminde Şaşırtıcı Derecede Önemli Bir Rol Oynuyor
Kuş dışkıları, azot ve fosfor gibi besin maddelerini beslenme alanlarından uzak ormanlara, adalara ve mercan resiflerine taşır.
Bir bahçe bol güneş ışığı ve su alsa bile yine de büyümekte zorlanabilir. Bitkilerin besin maddelerine de ihtiyacı vardır; bu nedenle bahçıvanlar kompost ekler ve çiftçiler gübre satın alır.
Doğal ortamlar bu besinlere ihtiyaç duyar ve kuşlar bunların taşınmasına yardımcı olur. Denizde yenen bir yemek, zamanla bir adadaki bitkileri besleyebilir ve besinlerinin bir kısmı mercan resifinin etrafındaki suya ulaşabilir.
Yöntem sonuçlar kadar etkileyici değil: kuş dışkıları. Doğal gübreyi bir yerden bir yere taşıyarak, kuşların kendilerinin ötesindeki canlıları desteklemeye yardımcı oluyorlar.
Yeni bir inceleme, bunun nasıl işlediğini açıklamak için 55’ten fazla ülkeden 365 çalışmayı bir araya getiriyor.
Bu yıl Cornell Üniversitesi’nden doktora derecesini alan ekolojist Ethan Duvall önderliğindeki proje , kuş sayılarındaki azalmayla ormanların, adaların ve resiflerin neler kaybedebileceğini de araştırıyor.
Bir yemek daha uzağa gider.
Bir deniz kuşu denizde bir balık yakalar, sonra dinlenmek veya yuvasına bakmak için karaya geri döner. Karaya çıktığında, dışkısı o balığın besin maddelerinin bir kısmını toprağa taşır.
Bu besin maddeleri arasında bitkilerin büyümesi için ihtiyaç duyduğu iki madde olan azot ve fosfor bulunur. Dolayısıyla kuş, beslendiği yerden dinlendiği ve yuva yaptığı yere gübreyi taşır.
Kuşlar uçma yeteneği sayesinde bu işte özellikle başarılıdır, çünkü uçma yetenekleri onları kıyı şeritleri, nehirler ve diğer engellerin üzerinden geçirir.
Bir kuşun salgıladığı şey, ne yediğine de bağlıdır. Balık kılçıkları fosfor bakımından zengindir, bu nedenle balık yiyen kuşlar çok miktarda fosfor salgılar.
Tek bir kuş geride pek bir şey bırakmaz. Ancak kalabalık bir üreme kolonisinde, binlerce kuş aynı toprak parçasına atıklarını bırakır.
Dünyadaki tüm deniz kuşları arasında bu birikimler önemli miktarlara ulaşıyor. Geçmişte yapılan bir tahmine göre, deniz kuşları her yıl okyanustan karaya yaklaşık 109.000 ton (99.000 metrik ton) fosfor taşıyor.
Bir öğün birçok kişiyi doyurur.
Bu deniz kuşlarının getirdiği besinler, bir yerde yetişen bitki örtüsünü değiştirebilir. Bazı çöl adalarında, deniz kuşlarının getirdiği besinler, çıplak toprağın kaktüs ormanına dönüşmesine yardımcı olmuştur.
Orada yaşayan hayvanlar da bundan faydalanabilir. Bahamalar’da, bir tür deniz kuşu olan yelkovan kuşları tarafından gübrelenen bitkiler, diğer bitkilere göre yaklaşık iki kat daha fazla azot içeriyordu.
Bu bitkilerin arasında yaşayan nesli tehlike altında olan iguanalar, türlerinin diğer iguanalarından iki kat daha uzun ve yaklaşık altı kat daha ağırdı. Bir deniz kuşu kolonisi, görünüşte onunla pek ilgisi olmayan hayvanları etkileyebilir.
Deniz kuşlarının taşıdığı besinler denize de ulaşır. Deniz kuşu kolonilerinin yakınındaki mercanlar, kuşların bulunmadığı bölgelerdeki mercanlara göre sürekli olarak daha hızlı büyür ve iskeletlerini daha hızlı geliştirir.
Bir resifin sağlığı kısmen yanındaki adada olup bitenlere bağlıdır.
Görünmeyen bir kaynağı kaybetmek
Bir ormanda ağaçlar, bir resifte mercanlar kalabilir; ancak onları beslemeye yardımcı olan kuşlar ortadan kaybolabilir.
Bu besin kaynağının kaybı, kuşların kendilerinin kaybından çok daha az belirgin olabilir.
Geçmişte yapılan bir çalışmada , sıçanların yerleştirildiği adalar ile sıçan bulunmayan adalar karşılaştırıldı . Sıçanların yaşadığı yerlerde deniz kuşları azdı, daha az azot geliyordu ve yakındaki resif balıkları daha yavaş büyüyor ve toplam ağırlıkları daha az oluyordu.
Başka bir araştırmada ise hindistan cevizi ağaçlarının yayılmasıyla deniz kuşlarının yuva yapabileceği yerlerin azaldığı tespit edildi.
Araştırmacılar, toprakta ve yüzey sularında daha az azot, deniz suyunda sürüklenen minik hayvanlar olan zooplanktonda azalma ve kıyıdan uzakta daha az manta vatozu tespit etti.
Duvall, “Kuşların sağladığı bu sürekli besin akışını kestiğinizde, gerçekten güçlü, zincirleme ekolojik tepkiler görüyorsunuz,” dedi.
Başka bir deyişle, karadaki bir değişiklik su altındaki yaşama da yansıyabilir.
Fazlası sorunlara yol açar.
Kuş pisliği iyi bir gübre kaynağıdır, ancak bir yerin kaldırabileceğinden daha fazla kuş pisliği birikebilir. Bahçede olduğu gibi, daha fazla gübre her zaman daha sağlıklı bitkiler anlamına gelmez.
Yoğun tortu birikimi toprağı daha asidik hale getirebilir ve üzerinde yetişen bitkilere zarar verebilir.
Bazı kolonilerde atıklar birikerek ağaçları öldürür ve bu da ağaçların altındaki topraklarda yuva yapan kuşların başka yerlere taşınmasına neden olabilir.
Göller de aşırı miktarda besin maddesi geldiğinde zarar görebilir, çünkü bu fazladan besin maddeleri yoğun alg ve su bitkisi çoğalmasına neden olur. Bu çoğalmalar sudaki oksijeni tüketerek balıkları ve orada yaşayan diğer hayvanları olumsuz etkileyebilir.
Hasar her zaman kalıcı olmuyor. Bazı yerlerde, bir koloni uzaklaştıktan sonra bitkiler hızla yeniden büyüyor.
Kuşların bir yere fayda mı yoksa zarar mı vereceği, oraya ne kadar atık geldiğine ve o yerin nasıl bir yer olduğuna bağlıdır. Dolayısıyla bu değerlendirme, her yerin daha fazla kuşla daha iyi olacağını savunmuyor.
İnsanlar dengeyi değiştirir.
Dünyanın birçok yerinde kuş popülasyonları azalıyor .
Kuzey Amerika 1970’ten beri kuş popülasyonunun yaklaşık %29’unu, Avrupa ise 1980’den beri yaklaşık %18’ini kaybetti ve tüm türlerin neredeyse yarısının azalmakta olduğu biliniyor veya şüphe ediliyor.
Su kuşları bu konuda bir istisnadır. Kuzey Amerika’daki sayıları, tarım ürünleri, açık su alanları ve sulak alanların restorasyonu sayesinde artmıştır.
Bu fazladan kuşların hepsi geride fazladan dışkı bırakıyor, bazen bir gölü aşırı gübreleyecek kadar çok. Kar kazlarının sayısı o kadar arttı ki, kullandıkları Arktik habitatlarına zarar verdiler.
Bahçedeki bir kuş yemliği bile besinlerin nereye gittiğini değiştirir. Kuşlar insanların koyduğu yemi yer ve bu yemdeki besinler dışkılarının düştüğü yerlere gider.
Bazı çiftliklerde bu besin maddesi aktarımı faydalı olabilir. Araştırmacılar, kış aylarını su basmış pirinç tarlalarında geçiren tundra kuğularının, çiftçilerin gübresinin sağladığı azot miktarına yaklaşık olarak eşit miktarda azot ve bunun yaklaşık %30’u kadar da fosfor sağladığını tahmin ediyor.
Hasar görmüş yerlerin iyileşmesine yardımcı olmak
Bu bağlantıları anlamak, insanlara hasar görmüş yaşam alanlarını onarmak için başka bir yol sağlayabilir. Araştırmacılar, bozulmuş deniz çayırı alanlarında karabatakları ve sumruları çekmek için tüneme yerleri kurdular.
Ziyaretçi kuşlar dışkı bıraktı ve bu ekstra besinler deniz çimenlerinin daha hızlı toparlanmasına yardımcı oldu.
Araştırmacılar, kuşlara yerleşebilecekleri bir yer sağlayarak, çayıra doğal gübre getirmelerini teşvik ettiler.
Duvall, restorasyon projelerinin kuşların besin maddelerini taşıma ve geri dönüştürme yeteneklerinden daha fazla yararlanabileceğini söyledi. Kuşların rolü, insanların geri getirmek istediği bitkilerle birlikte dikkate alınmayı hak ediyor.
İnsanların hasar görmüş bir yeri onarmak için zaman ve para harcadığı durumlarda bu önem kazanır.
Besin kaynaklarının nereden geldiğini bilmek, o bölgenin toparlanması için neye ihtiyacı olduğunu anlamalarına yardımcı olabilir.
Öğrenilecek çok şey var.
Bilim insanlarının, özellikle hayatlarını karada geçiren kuşlar hakkında hâlâ bilmediği çok şey var.
Bu kuşlar kuş türlerinin yaklaşık %90’ını oluşturmaktadır, ancak incelenen çalışmaların yalnızca %13’ünde yer almışlardır. Tropikal bölgeler de nispeten az ilgi görmüştür.
Göçmen kuşlar, bir başka cevapsız soruyu da beraberinde getiriyor; çünkü bazıları yol boyunca ölüyor ve bedenleri besin maddelerini çevreye geri kazandırıyor.
Bu katkılar önemli olabilir, ancak bilim insanları bunları geniş alanlarda neredeyse hiç ölçmediler.
Araştırmacılar, kuşların nerelere seyahat ettiğini ve ne kadar besin maddesi taşıdığını daha iyi ölçmek istiyorlar. Bu, kuş sayısının azalması durumunda bir yerin neler kaybedeceğini veya geri dönmeleri durumunda neler kazanabileceğini tahmin etmeye yardımcı olabilir.
Derleyen: Feyza çetinkol
Kaynak: Kuş Dışkıları Dünya’nın Ekosisteminde Şaşırtıcı Derecede Önemli Bir Rol Oynuyor
Aktif Bir Yanardağda Yaşamaya Uyum Sağlayan Bir Popülasyon: Gentoo Penguenleri
/Kuş Dışkıları Dünya’nın Ekosisteminde Şaşırtıcı Derecede Önemli Bir Rol Oynuyor/