Denisovan DNA’sı Hala Bazı İnsanları Sıtmadan Koruyor
Antik Denisovalılar, bizi sıtma gibi tehlikeli hastalıklardan koruyan genleri modern insanlara aktarmış olabilir. Yeni bir çalışma, Güneydoğu Asya’daki insanların, insanların bu gizemli akrabalarının DNA’sını taşıma olasılığının diğerlerinden daha yüksek olduğunu ve tropikal enfeksiyonlarla daha iyi mücadele edebildiğini ortaya koydu.
Denisovalılar, kalıntıları Sibirya, Tibet ve Laos’taki mağaralarda bulunan, insan evriminin soyu tükenmiş bir koludur. Bu kadim insanlar, Asya’nın geniş bölgelerinde yaşamış ve çeşitli iklimlere uyum sağlamışlardır. Bölgeye bağlı olarak, sivrisinekler, keneler ve diğer böceklerin taşıdığı hastalıklar da dahil olmak üzere farklı tehditlerle karşı karşıya kalmışlardır. Zamanla vücutları hastalıklara direnmeyi öğrenmiş ve bu savunma mekanizmalarından bazıları bize de geçmiştir.
Journal of Human Evolution dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmada bilim insanları, Denisova genlerinin modern insanların sıtma da dahil olmak üzere paraziter hastalıklarla mücadele etmesine nasıl yardımcı olduğunu ortaya koydu.
Çevre Denisovalıları nasıl etkiledi?
Bilim insanları, Denisovalıların hangi tehditlerle karşı karşıya kalabileceklerini anlamak için yaşadıkları kadim ekosistemleri yeniden yapılandırdılar. Örneğin, Denisova Mağarası (Sibirya) ve Baixia Karst Mağarası (Tibet) bölgeleri, sıtma sivrisineklerinin neredeyse hiç bulunmadığı kuzey ormanlarıyla kaplıydı. Ancak Laos’taki Tam Ngu Hao 2 Mağarası’nda, bölge sakinleri kendilerini hastalık taşıyan böcekler için ideal bir ortam olan subtropikal ormanlarla çevrelemişlerdi.
Özellikle ilginç olan, modern Güneydoğu Asyalıların diğer tüm popülasyonlardan daha fazla, %4 ila %6 oranında Denisovan DNA’sı taşımasıdır. Bu, sıtmaya ve diğer tropikal hastalıklara karşı korunmaya yardımcı olması muhtemel bağışıklıkla ilgili genlerin varlığıyla örtüşmektedir.
Hangi genler bizim için işe yarıyor?
Denisovalılardan miras kalan temel genlerden biri HLA-H*02:07 olarak adlandırılır . Bu gen, Plasmodium vivax parazitinin neden olduğu sıtmanın yaygın olduğu Ho Chi Minh Şehri sakinleri arasında yaygındır. Araştırmacılar, bu alelin Denisovalıların hastalığa direnmesine yardımcı olduğuna ve bugün bölgedeki insanları korumaya devam ettiğine inanıyor.
Bir diğer önemli gen grubu , vücudun toksinleri atmasına ve enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olan CYP enzimlerini kodlar . Bu enzimler, zehirli bitkilerin, yılanların ve böceklerin bol olduğu Asya’nın biyoçeşitli tropikal bölgelerinde hayati önem taşıyor olabilir. Ayrıca, vücudun yabancı maddeleri etkisiz hale getirmesine yardımcı olarak sıtmaya karşı korunmada da rol oynamış olabilirler.
Bu neden önemli?
Keşif, modern insan sağlığının milyonlarca yıllık evrimin ve hatta diğer insan türlerinden gelen “genetik armağanların” bir sonucu olduğunu doğruluyor. Atalarımızın hayatta kalmasına hangi genlerin yardımcı olduğunu anlamak, bugün milyarlarca insanın sorunu olmaya devam eden paraziter hastalıklarla mücadelede yeni yaklaşımlara yol açabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Denisovan DNA’sı Hala Bazı İnsanları Sıtmadan Koruyor
Bu Garip Kafatası 60 Yıldır Bilim İnsanlarını Şaşırtıyordu. Artık Gizemi Çözüldü