Demans Teşhisi Konulduktan Sonra İnsanlar Kaç Yıl Yaşıyor?
Her yıl dünya çapında yaklaşık 10 milyon kişi demans tanısıyla karşı karşıya kalmakta ve bu da hem hastalar hem de aileleri üzerinde ciddi etkileri olan karmaşık bir yolculuğun başlangıcına işaret etmektedir.
Ancak doktorlar, teşhisin ardından en sık sorulan sorulardan birini kesin olarak yanıtlamakta zorlanmaktadır: “Ne kadar ömrüm kaldı?”
Bilim insanlarının yaptığı bir çalışma bu soruya daha net bir yanıt verebilir. 5,5 milyondan fazla demans hastasını kapsayan 261 çalışmayı analiz ederek, bugüne kadar tanı konulduktan sonra hayatta kalma konusunda yapılan en büyük ve en kapsamlı çalışmayı gerçekleştirildi.
Demans teşhisi konan kişiler ne kadar yaşıyor?
Teşhis yaşı, beklenen yaşam süresini etkileyen en önemli faktör olarak ortaya çıktı. Kadınlarda 60 yaşında tanı konulduğunda ortalama yaşam süresi 8,9 yıl iken, 85 yaşında tanı konulduğunda ortalama yaşam süresi 4,5 yıl civarındaydı.
Erkeklerde ise yaşam beklentisi 65 yaşında tanı konduğunda 5,7 yıl ile 85 yaşında 2,2 yıl arasında değişerek genel olarak daha kısa olmuştur.
Bunların ortalamalar olduğunu unutmamak önemlidir – bir kişi daha uzun ya da daha kısa yaşayabilir.
Güncel hayati istatistiklere göre, 65 yaşında demans teşhisi konulması yaşam beklentisini 13 yıla kadar azaltmaktadır. Bu etki tanı konulduğu andaki yaşla birlikte azalır: 85 yaşında demans yaşam beklentisini yaklaşık iki yıl azaltır.
Araştırma ekibi, hayatta kalma istatistiklerinin yanı sıra demans hastalarının ne kadar hızlı bir şekilde bakım evlerine taşındığını da inceledi.
Buna göre teşhis konulduktan sonraki üç yıl içinde hastaların yaklaşık üçte biri bakım evlerine taşınmaktadır. Teşhisten beş yıl sonra ise yarısından fazlası evde bakıma ihtiyaç duymaktadır.
Asya’da yapılan çalışmalar, Avrupa veya Kuzey Amerika’da yapılan çalışmalara kıyasla yaklaşık 1,2-1,4 yıl daha uzun hayatta kalma süresi göstermiştir.
Demansın türü de önemlidir. Alzheimer hastalığı olan kişiler, vasküler demans gibi diğer demans türlerine sahip kişilerden 1,4 yıl daha uzun yaşama eğilimindedir.
Yaşam koşulları ve eğitim seviyesi de bazen beklenmedik şekillerde de olsa hayatta kalma oranlarını etkilemiştir. Eşleri veya aile üyeleriyle birlikte yaşayan kişiler tanı konulduktan sonra daha uzun yaşama eğilimindeydi.
Bununla birlikte, daha yüksek eğitim seviyesine sahip kişilerin yaşam beklentisi daha kısa olmuştur; bunun nedeni belki de semptomlar ortaya çıkmadan önce beyindeki değişiklikleri daha uzun süre telafi edebilmeleri, yani nihayet teşhis konulduğunda hastalıklarının daha ilerlemiş olmasıdır.
Kadınlar demans teşhisi konulduktan sonra erkeklerden daha uzun yaşama eğilimindeydi, ancak teşhis yaşı dikkate alındığında bu avantaj ortadan kalktı. Kadınlara daha geç yaşta tanı konma eğilimi, erkeklere göre yaşam beklentisindeki olağan avantajlarını dengelemiştir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Demans Teşhisi Konulduktan Sonra İnsanlar Kaç Yıl Yaşıyor?
İki Dil Bilmek Alzheimer’ın İlerlemesine Karşı Koruyucu Olabilir