Danionella Cerebrum: Matkap Kadar Ses Çıkaran Tırnak Büyüklüğündeki Balık
Hayvanlar aleminin çıkardığı en yüksek sesleri düşündüğünüzde, belki de aklınıza gelen ilk şey bir aslanın kükremesi ya da bir filin trompet sesidir. Muhtemelen Myanmar’ın sığ sularına özgü küçük yarı saydam bir balığın çıkardığı ses değildir, ancak yeni araştırmalar bu balığın bir jet motorunun kalkışıyla kıyaslanabilecek kadar yüksek bir ses çıkarabildiğini ortaya koymuştur.
Danionella cerebrum, toplam vücut uzunluğu 1,2 santimetreden (0,47 inç) uzun olmayan küçük bir balık türüdür, ancak bir rock konseri veya kırıcı darbesiyle karşılaştırılabilecek 140 desibelin üzerinde bir ses çıkarır. Dünya üzerinde şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sesin, 160 kilometre (100 mil) uzaklıktan bile kulak zarını parçalayan 172 desibellik Krakatoa patlaması olduğu söyleniyor.
Dresden’deki Senckenberg Doğa Tarihi Koleksiyonları’ndan Dr. Ralf Britz yaptığı açıklamada, “Bu küçük balık 10 ila 12 milimetre [0,39 ila 0,47 inç] mesafeden 140 desibelin üzerinde ses üretebilir – bu, bir insanın 100 metre [328 fit] mesafeden kalkış sırasında bir uçaktan algıladığı gürültüyle karşılaştırılabilir ve bu kadar küçük boyutlu bir hayvan için oldukça sıra dışıdır” dedi.
Bu kadar küçük bir balığın nasıl bu kadar büyük bir ses çıkarabildiğini anlamak için ekip, Danionella cerebrum erkeklerinin özel bir kaburga, davul çalan kıkırdak ve yorgunluğa dayanıklı güçlü kaslar gibi benzersiz bir ses çıkarma özellikleri koleksiyonuna sahip olduğunu anlamak için gen ifadesiyle birlikte yüksek hızlı videoya yöneldi.
Araştırmacılar sesin, kasların kasıldığı ve yapıların mesaneye çarpmasına neden olan yüzme kesesinin titreşimleriyle oluştuğunu buldular. Ses oluşturmak için benzer bir yöntem kullanan diğer balıklardan farklı olarak Danionella cerebrum, başka hiçbir balıkta rapor edilmemiş olan vücudun bir tarafında tekrarlanan kas kasılmalarını kullanabilir.
Danionella cerebrum’un davul kıkırdağını barındıran iki sonik kası vardır. Kas kasılarak kaburgayı hareket ettirir. Bu, kıkırdağı çekerek gerilim yaratır ve bu kıkırdağın serbest kalması yüzme kesesine çarparak yüksek bir ses çıkarır. Her iki taraftaki kasların kasılması gürültüyü bir nabız olarak üretir.
Ses aygıtının balık içinde nasıl hareket ettiğine dair bir model.Resim Kredisi: Cook, V.A.N.O., Et al, PNAS (2024) CC BY 4.0
“Bu aparat davul kıkırdağını 2.000 g’ın üzerinde bir kuvvetle hızlandırır ve hızlı, yüksek sesli bir nabız üretmek için yüzme kesesine doğru fırlatır. Bu darbeler, iki taraflı olarak değişen veya tek taraflı kas kasılmaları ile çağrılar üretmek için bir araya getirilir” diye ekledi Britz.
Vahşi doğada bu balıklar Myanmar’da genellikle bulutlu olan ve yakındaki diğer balık türlerini görmeyi zorlaştıran sığ sularda bulunur. Bu nedenle araştırmacılar, balıkların iletişim için bu alternatif yöntemi evrimleştirdiğini düşünüyor.
Bu tür aynı zamanda tüm yaşamını tamamen şeffaf olarak geçirdiği için biyomedikal araştırmalarda bir model organizma olarak ortaya çıkıyor. Büyük etki yaratan diğer küçük canlılar arasında 150 desibele ulaşan bir patlama sesi çıkarabilen bir deniz solucanı da yer alıyor.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Hava Soluyabilen 380 Milyon Yıllık Dişli Bir Yırtıcı Balık Bulundu