31.000 Yıl Önce Sol Ayağı Cerrahi Olarak Kesilmiş Bir Gencin Kalıntıları Bulundu
Ampütasyon yani kol veya bacağın herhangi bir bölümünün travma veya cerrahi sonrası kesilerek vücuttan ayrılması durumu oldukça modern bir prosedür olarak düşünülse de, yeni bir çalışma, insanların Taş Devri’nden beri bu tür ameliyatları gerçekleştirdiğini öne sürüyor.
Griffith Üniversitesi’nden araştırmacılar, Borneo’da 31.000 yıl önce sol ayağı cerrahi olarak kesilmiş genç bir bireyin kalıntılarını buldular.
Şaşırtıcı bir şekilde, araştırmacılar kişinin ameliyattan sağ kurtulduğuna ve 19 veya 20 yaşında ölerek altı ila dokuz yıl daha yaşadığına inanıyorlar.
Prosedürü kimin gerçekleştirdiği konusunda araştırmacılar, ölümcül kan kaybını ve enfeksiyonu önlemek için ‘uzuv yapısı, kaslar ve kan damarları hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmaları gerektiğini’ öne sürüyorlar.
Araştırmacılar, Nature’da yayımlanan çalışmalarında, “Başarılı bir uzuv ampütasyonunun beklenmedik şekilde erken kanıtları, tropikal Asya’daki bazı yiyecek arama gruplarının, Neolitik tarım geçişinden çok önce karmaşık tıbbi bilgi ve beceriler geliştirdiğini gösteriyor” diye yazdılar.
Şimdiye kadar, bilinen en eski cerrahi ampütasyon, yaklaşık 7.000 yıl önce Fransa’da, sol ön kolu cerrahi olarak çıkarılmış ve daha sonra kısmen iyileşmiş olan Neolitik bir çiftçinin başına geldi. Bununla birlikte, araştırmacılara göre, batı toplumlarında başarılı cerrahi amputasyon ancak son 100 yıl içinde tıbbi bir norm haline geldi.
“Antibiyotikler de dahil olmak üzere modern klinik gelişmelerden önce, ampütasyon ameliyatı geçiren çoğu insanın, ya kan kaybından ve şoktan ya da sonraki enfeksiyondan amputasyon sırasında öleceği düşünülüyordu ki iskeletlerde gelişmiş iyileşmenin belirtileri bulunmamıştı.”
Ekip, Doğu Kalimantan’daki Liang Tebo kireçtaşı mağarasındaki iskelet kalıntılarını keşfetti. Muhtemelen çocukken alt bacağının üçte birlik kısmı cerrahi olarak kesilmiş genç bir bireye ait olduklarına inanıyorlar.
Ampütasyonun nedeni belirsizliğini koruyor olsa da, araştırmacılar, genellikle ezici kırıklara neden olduklarından, bir hayvan saldırısı veya başka bir kaza sonucu olma ihtimalinin düşük olduğunu belirtiyorlar.
Bu, ampütasyonun ceza olarak gerçekleştirilme olasılığının düşük olduğunu göstermektedir. Ekip, bu operasyonun nadir bir olay olup olmadığını veya ampütasyonların daha düzenli olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini hala bilmiyor.
“Travma ve hastalıktan ölüm riski her zaman bizimle olmuştur ve uzuv amputasyonu gibi karmaşık tıbbi eylemler, türümüzün tarım öncesi geçmişinde şu anda olandan daha yaygın olabilir” dediler.
Genel olarak, bulgular Asya’daki bazı erken modern yiyecek arama gruplarının Geç Pleistosen tropikal yağmur ormanı ortamında ileri tıbbi bilgi ve beceriler geliştirdiğini göstermektedir.
Uzmanlar, “Tropiklerde hızlı yara enfeksiyonu oranları, Borneo’nun zengin bitki biyoçeşitliliğinin tıbbi özelliklerinden yararlanan antiseptikler gibi yeni farmasötiklerin geliştirilmesini teşvik etmiş olabilir” sonucuna vardılar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: 31.000 Yıl Önce Sol Ayağı Cerrahi Olarak Kesilmiş Bir Gencin Kalıntıları Bulundu
Antik Viking Kakası Gösterdi ki; Bağırsak Solucanları İnsanlığın En Yakın Arkadaşı