Çip Üzerindeki Minik Solucanlar Kanserli Akciğer Hücrelerini Koklayarak Buldu
Muhtemelen insan nefesinde, kanında ve idrarında bulunan çeşitli kanser türlerini koklayarak teşhis eden köpekleri duymuşsunuzdur, peki ya nematodlar? Sadece bir milimetre uzunluğunda olan bu küçük solucanlar, kanser hücrelerinin ürettiği kokuya doğru kıvrıldı ve bu da bilim insanlarına benzersiz bir tür akciğer kanseri tespit cihazı yaratmaları için ilham verdi: kelimenin tam anlamıyla bu, küçük yaratıklarla dolu bir çip.
Kulağa biraz ürkütücü gelse de, konsept akciğer kanseri hücrelerini tespit etmede yaklaşık %70 oranında etkili olduğunu kanıtladı. Potansiyel olarak şu anda akciğer kanserini biyopsiler ve görüntüleme teknolojileri kullanılarak mümkün olandan daha erken teşhis etmek için kapıyı açıyor.
Erken teşhis, bir hastanın kanserden kurtulma şansını arttırmanın anahtarıdır ve köpeklerin aksine, teşhis cihazı olarak kullanılan, küçük solucanlarla dolu bir çipi laboratuvarda tutmak çok daha pratiktir. Bilim insanları, konseptlerine “çip üzerinde solucan” diyorlar ve kanser hücrelerini koklamayı zaten “öğrenmiş” nematodları kullanarak kanseri tespit etme doğruluğunu geliştirebileceklerini belirtiyorlar.
Minik solucanlar kanser hücrelerini sağlıklı olanlara tercih ediyor
“Çip üzerinde solucan” oldukça basit bir konsepttir: Silikon bir elastomerden yapılan cihaz, merkezde küçük bir bölmeye ve çipin her iki ucunda birer tane olmak üzere iki deliğe giden iki kanala sahiptir. C. elegans solucanları ortadaki bölmeye yerleştirilirken, bir deliğe bir damla sağlıklı akciğer hücresi ve diğer deliğe bir damla akciğer kanseri hücresi yerleştirilir.
Hem güçlü bir koku alma duyusuna hem de kanser hücreleri tarafından üretilen kokuyu tercih etmeye sahip olarak tanımlanan solucanlar, her iki kanaldan da seçtikleri deliğe doğru hareket ediyorlar: bu hareket daha çok kültürlenmiş akciğer kanseri hücrelerinin damlasına doğru oluyor.
Daha fazla solucanın kanser hücresi kültürüne, sürüm örneğine doğru yol alması sadece bir saat sürdü ve araştırmacılar, cihazlarının akciğer kanseri örneğini tespit etmede sonuçta yaklaşık %70 oranında doğru olduğunu buldular. Köpeklerin aksine, bu solucanlar bir laboratuvarda kolayca büyütülebilir ve teşhis amacıyla etrafta tutulabilir.
Bilim insanları, kanser hücrelerinin kokusuna zaten aşina olan solucanları kullanarak testi daha hassas hale getirmenin ve doğruluğunu artırmanın mümkün olabileceğini söylüyorlar. Ekip, nefes, idrar ve tükürük örnekleri de dahil olmak üzere kanser hastalarından alınan diğer maddeleri kullanarak ek testler planlarken, kültür örnekleri sadece bir başlangıçtır.
Ayrıca çip üzerinde solucan kavramı, daha fazla test yapılması gerekmesine rağmen, belirli diğer kanser türlerini tespit etmek için faydalı olabilir. Araştırmayı yürüten Koreli ekip “Yöntemlerimizin hastalarda akciğer kanserini erken bir aşamada tespit edip edemeyeceğini öğrenmek için tıp doktorlarıyla işbirliği yapacağız” dedi.
Derleyen: FeyzaÇETİNKOL
10 Yılı Aşkın Çalışmada, Şekerleme ve Bunama Arasında Bir Bağlantı Bulundu
/Çip Üzerindeki Minik Solucanlar Kanserli Akciğer Hücrelerini Koklayarak Buldu/