10 Yılı Aşkın Çalışmada, Şekerleme ve Bunama Arasında Bir Bağlantı Bulundu
Bir araştırmaya göre, gündüzleri düzenli yapılan şekerleme uykusu yaşlı insanlarda bunamanın bir uyarı işareti olabilir. Araştırmacılar, öğleden sonra yapılan “kestirme” ile “hafıza kaybı bozukluğu” arasında ‘kısır döngü’ dedikleri şeyi buldular.
Harvard Üniversitesi’nden ve San Francisco’daki California Üniversitesi’nden akademisyenler, on yıldan fazla bir süredir 80 yaş ve üzerindeki yüzlerce kişiyi takip etti. Sonuçlar, günde bir kez kestiren yaşlıların en yaygın bunama türü olan Alzheimer’ı geliştirme olasılığının yüzde 40 daha fazla olduğunu gösterdi.
Kapalı göz süresi de önemliydi, her gün bir saatten fazla uyuyan yaşlı yetişkinler de daha fazla risk altındaydı. Araştırmacılar ayrıca kişilerde bir kez bu bozukluk geliştikten sonra demansın, onların daha uzun süre kestirme yapmasına sebep olduğunu buldu.
Baş yazar Dr Yue Leng, şekerlemenin beyni yaşlandırabileceğini kanıtlamak için yeterli kanıt olmadığını söyledi. “Fakat gündüz yapılan aşırı şekerleme, hızlandırılmış yaşlanmanın veya bilişsel yaşlanma sürecinin bir işareti olabilir” dedi. Araştırmacılar, Alzheimer nedeniyle beyinde biriken toksik proteinlerin, insanların uyanık kalmasına yardımcı olan beyin kısımlarını etkilediğine inanıyor.
Demans, İngiltere’de yaklaşık 900.000 kişinin ve ABD’de 5 milyon kişinin muzdarip olduğu Birleşik Krallık’taki önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Henüz bir tedavi mevcut olmasa da, ilaçlar ilerlemesini yavaşlatabilir. Ancak ilaçlar erken tespit edildiklerinde en etkilidirler ve bu, olası belirtileri tespit etmeyi çok önemli hale getirir.
Uzmanlar, ortalama yaşı 81 olan 1.401 yaşlıdan gelen verileri izledi. Katılımcılar, 14 yıla kadar, yılda bir kez iki haftalık bir süre boyunca bir hareketlilik takip cihazı taktı. Sabah 9’dan akşam 7’ye kadar herhangi bir uzun süreli aktivite yapılmaması, şekerleme olarak kaydedildi.
Gönüllüler ayrıca yılda bir kez bilişi değerlendirmek için bir dizi nöropsikolojik teste tabi tutuldu. Yaşlıların dörtte üçünde bilişsel bozukluk yoktu, ancak beşte birinin hemen altında, bunamanın öncüsü olarak kabul edilen hafif bilişsel bozulma vardı. Ve çalışma başladığında yüzde 4’ün biraz üzerinde Alzheimer olan vardı.
Altı yıl sonra, herhangi bir bilişsel bozukluk belirtisi göstermeyen yaşlıların dörtte biri Alzheimer geliştirmeye devam etti. Bu grubun gündüz uyku düzeni karşılaştırıldığında, şekerleme yapanların Alzheimer’a yakalanma riskinin daha fazla olduğu ortaya çıktı.
The Journal of the Alzheimer’s Association’da yayınlanan çalışmanın bir başka bulgusu ise, bilişsel bozukluğu olmayan yaşlılar arasında günlük gündüz şekerleme süresinin yılda ortalama 11 dakika artmasıydı. Bununla birlikte, günlük şekerleme sürelerindeki bu artış oranı, hafif bilişsel bozukluk tanısı konulduktan sonra yılda iki katına çıkarak 24 dakikaya çıktı. Ve Alzheimer teşhisi konduktan sonra yılda neredeyse üç katına çıkarak 68 dakikaya çıktı. Bu değişikliklerin, hastalıkla birlikte beyinde meydana gelen anormal protein birikimi ile ilgili olduğu ortaya çıktı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Esansiyel Amino Asit İçeren Beslenme, Demans Gelişimini Engelleyebilir
/10 Yılı Aşkın Çalışmada, Şekerleme ve Bunama Arasında Bir Bağlantı Bulundu/