Çift Yıldız Sistemleri Yaşanabilir Dünyalar İçin Oldukça Uygundur
Gökbilimciler, Dünya’dan sadece 19 ışık yılı uzaklıkta bulunan Eta Cassiopeiae ikili sistemini inceledi. Modelleme, sistemde dev gezegen bulunmadığını, ancak ana yıldızın yaşanabilir bölgesinde küçük, kayalık, Dünya benzeri gezegenlerin var olabileceğini gösterdi.
İkili yıldızlar, galaksideki tüm yıldız sistemlerinin yaklaşık yarısını oluşturur, ancak uzun süre yaşam için elverişsiz kabul edilmişlerdir. İkinci yıldızın kütleçekim etkisi, gezegenlerin yörüngelerini sürekli olarak bozarak onları dengesiz hale getirir.
Gezegenler sistemden fırlatılabilir veya aşırı sıcaklık değişimleriyle oldukça uzun yörüngelere sahip olabilirler. Eksantrik yörüngelerdeki gaz devleri özellikle tehlikelidir; yaşanabilir bölgedeki küçük kayalık gezegenlerin yörüngelerini istikrarsızlaştırırlar. Ancak günümüzde gökbilimciler, ikili sistemlerde de yaşanabilir dünyalar aramaya başlıyorlar.
Eta Cassiopeiae, ortak bir kütle merkezinin etrafında her 472 yılda bir dönen iki yıldızdan oluşur. Sistemdeki ana yıldız, Güneş’ten biraz daha büyük kütleli bir G sınıfı yıldızdır; yoldaşı ise Güneş’in kütlesinin %57’si kadar kütleye sahip bir K sınıfı yıldızdır.
Sonuçlar, ana yıldızdan 8 astronomik birimden daha uzakta bulunan gezegenlerin var olamayacağını gösterdi; ikincil yıldızın kütleçekim etkisi onları sistemden uzaklaştırıyor.
Ancak, ana yıldıza daha yakın bir yerde, kendi kütleçekiminin gezegenleri istikrarlı yörüngelerde tutmaya yetecek kadar güçlü olduğu bir tür “korunaklı bölge” oluşuyor.
Ev sahibi yıldızın yaşanabilir bölgesinde bulunan simüle edilmiş gezegenlerin çoğunun (Dünya’ya benzer şekilde yaklaşık 1-1,5 astronomik birim uzaklıkta) kararlı olduğu, ancak bazılarının uzun yörüngeler edindiği tespit edildi.
İkili bir sistemde yaşanabilir dünyalar
Gaz devlerinin yokluğu, sistemin potansiyel yaşanabilirliği açısından iyi bir haber. Eğer bu tür gezegenler var olsaydı, dış merkezli yörüngeleri kuyrukluyıldızların yörüngelerine benzerdi ve sistemin iç kısmından her birkaç on yılda bir geçen bir dev, daha küçük kayalık gezegenlere büyük zarar verirdi.
Stephen Kane’in de dediği gibi , bu durum “bu sistemleri, yaşanabilir bölgede Dünya büyüklüğünde gezegenler aramak için umut verici hedefler olmaktan çıkarırdı.”
İki yıldız, Neptün’ün yörüngesinden Kuiper Kuşağı’nın uzak noktalarına kadar 36 ila 107 astronomik birim arasında değişen mesafelerle birbirinden ayrılıyor.
Stephen Kane’in ekibi, Avrupa Uzay Ajansı’nın Gaia misyonundan elde edilen verileri ve W. Keck Yüksek Çözünürlüklü Spektrometresi’nden elde edilen gözlemleri kullanarak, sistemin yörünge dinamiklerinin bilgisayar modellerini oluşturdu.
Bilim insanları, modern teleskopların sistemdeki dev gezegenleri tespit edip edemeyeceğini tahmin etmek için radyal hız yöntemini kullandılar.
Analiz, 8 astronomik birim içinde var olmaları durumunda, varlıklarının yıldızın spektrumunda tespit edilebilir olduğunu gösterdi. Bu tür sinyaller tespit edilemediğinden, sistemde gerçekten de dev gezegenler bulunmuyor.
Kane ve meslektaşları, Eta Cassiopeiae’yi Avrupa Güney Gözlemevi’nin Son Derece Büyük Teleskobu gibi aletlerle gelecekte yapılacak gözlemler için önemli bir hedef olarak görüyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çift Yıldız Sistemleri Yaşanabilir Dünyalar İçin Oldukça Uygundur
Düşük Basınçla Kaynayan Okyanuslar: Uzaylı Yaşam İçin Yeni Bir İpucu mu?