Chinchorro Mumyaları Mısır’dakilerden Binlerce Yıl Daha Eskiydi
Antik balıkçılar ölen çocuklarını neden sanat eserlerine dönüştürdüler? 7.000 yıl önce, günümüz Şili kıyılarında Chinchorro halkı yaşıyordu; yetenekli balıkçılar, zanaatkarlar ve dünyanın en eski mumyalarının yaratıcılarıydılar; bu mumyalar Mısır’dakilerden binlerce yıl daha eskiydi. Peki, buna neden ihtiyaç duyuyorlardı?
Şilili fizyolog ve antropolog Dr. Bernardo Arriaza, Chinchorro halkının karmaşık cenaze törenlerinin sonsuz yaşam arzusundan değil, çocuklarını kaybeden ebeveynlerin derin ve dayanılmaz toplumsal acısından kaynaklandığını öne sürdü. Çalışma, Cambridge Archaeological Journal’da yayınlandı .
Chinchorroslar ve mumyaları kimlerdir?
Chinchorro halkı ilkel vahşiler değil, yetenekli bir topluluktu. Onlar öncelikle dünyanın en eski mumyalarının yaratıcıları olarak hatırlanırlar. Mumyalama süreçleri inanılmaz derecede karmaşık ve zahmetliydi ve birkaç aşamadan oluşuyordu:
Sökme ve temizleme: Ölen kişinin iç organlarını dikkatlice çıkardılar ve bazen derisini bile vücudundan ayırdılar.
Yeni bir form oluşturuldu: Vücudun içindeki boş alan doğal malzemelerle -bitki lifleri, kil ve toprakla- dolduruldu. Vücut yeniden bir araya getirildi ve dengeli bir duruş sağlamak için tahta çubuklarla güçlendirildi.
Sanatsal diriliş: Vücut kalın bir macunla kaplanıyordu. En eski mumyalar siyahtı (manganezle boyanmış), daha sonra kırmızı (okerden yapılmış) mumyalar ortaya çıktı. Usta mumyalayıcı bu macunla yüz hatlarını ve cinsel organları yeniden yaratıyordu; böylece kişinin görünümünü adeta yeniden şekillendiriyor, sadece bir ceset değil, bir heykel yaratıyordu.
Bilim insanları bu geleneğin kökenleri hakkında uzun zamandır tartışıyorlar. Dr. Arriaza, kökenlerinin tamamen yerel ve duygusal olduğuna inanıyor. İlk mumyalar, umutsuzluktan doğan kederin sanatsal bir ifadesi olabilir.
En eski Chinchorro mumyalarının çoğu çocuk ve bebeklere aittir. Özellikle Camarones Vadisi’nde çok sayıda mumya bulunmuştur. Bu durum, Taş Devri’nin ekolojik felaketini yansıtmaktadır. Bu vadideki su, güvenli seviyelerin yaklaşık 100 katı kadar arsenikle kirlenmişti. Sonuç: sık düşükler, ölü doğumlar ve yüksek bebek ölüm oranı.
Antik sanat terapisi
Dr. Arriaza, eski insanların sadece bir çocuğu gömmekle kalmayıp, onu sembolik olarak ailesine geri döndürmenin bir yolunu bulduklarını savunuyor. Bu ritüel, tam bir çaresizlik durumunda bir kontrol duygusu sağlamış ve yaratıcılık yoluyla kederlerini işlemelerine olanak tanımış olabilir.
Ancak, arsenik zehirlenmesinin etkileriyle mücadele etmek için tasarlanan ritüel, kendisi de daha fazla zehirlenmenin kaynağı haline geldi. Siyah manganez oksit macunu zehirliydi. Mumya kemiklerinin analizi, Chinchorros’ta anormal derecede yüksek manganez seviyeleri olduğunu ortaya çıkardı. Uzun çalışma saatleri boyunca bu boyayla sürekli temas ve soluma, Parkinson hastalığına benzer bir durum olan manganez toksisitesi sendromuna neden oldu.
Zamanla, insanlar muhtemelen bu korkunç belirtileri siyah boyayla ilişkilendirdiler ve siyah boyayı terk ederek kırmızı aşı boyasına geçtiler. Arriaza’ya göre bu durum, sürecin sosyal rolünü de değiştirmiş olabilir: Çocuklarla ilişkilendirilen siyah mumyalar kadınların işi iken, daha sonra statüyü vurgulayan kırmızı mumyalar erkeklerin ayrıcalığı haline gelmiş olabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Chinchorro Mumyaları Mısır’dakilerden Binlerce Yıl Daha Eskiydi
Kayıp Truva Savaşı Hikayesi Britanya’nın En Büyük Roma Mozaiklerinden Birinde Bulundu